Tật khúc xạ ở trẻ em gia tăng đáng báo động, cần thay đổi nhận thức để bảo vệ thị lực

Tỷ lệ trẻ em mắc tật khúc xạ đang gia tăng nhanh chóng, đặc biệt tại các đô thị lớn. Theo các nghiên cứu được các chuyên gia nhãn khoa chia sẻ, tỷ lệ tật khúc xạ ở trẻ em tại Việt Nam hiện dao động từ 34-35%, trong khi tại khu vực thành thị có thể lên tới 43-50%, trở thành một vấn đề sức khỏe cộng đồng đáng quan tâm.

Tiến sĩ Timothy Robert Fricke,Giám đốc Nghiên cứu và Giáo dục tại Viện Nghiên cứu Thị giác Quốc gia, Trường Cao đẳng Khúc xạ Nhãn khoa Úc, đồng thời là Giáo sư danh dự Đại học Y Hà Nội khám cho em nhỏ.
Tiến sĩ Timothy Robert Fricke,Giám đốc Nghiên cứu và Giáo dục tại Viện Nghiên cứu Thị giác Quốc gia, Trường Cao đẳng Khúc xạ Nhãn khoa Úc, đồng thời là Giáo sư danh dự Đại học Y Hà Nội khám cho em nhỏ.

Hưởng ứng Tháng hành động vì trẻ em năm 2026, Bệnh viện Đông Đô tổ chức chương trình "Ngày hội Bé vui khám mắt" nhằm khám sàng lọc thị lực miễn phí cho trẻ em, đồng thời nâng cao nhận thức của phụ huynh về vai trò của việc phát hiện sớm các bệnh lý mắt. Tiến sĩ Timothy Robert Fricke,Giám đốc Nghiên cứu và Giáo dục tại Viện Nghiên cứu Thị giác Quốc gia, Trường Cao đẳng Khúc xạ Nhãn khoa Úc, đồng thời là Giáo sư danh dự Đại học Y Hà Nội trở lại Việt Nam để trực tiếp thăm khám và hội chẩn tại chương trình "Ngày hội Bé Vui Khám Mắt".

Chương trình nằm trong chuỗi hoạt động cộng đồng hướng tới mục tiêu giúp trẻ em Việt Nam có đôi mắt khỏe mạnh, giảm nguy cơ tật khúc xạ và phát triển toàn diện cả về học tập lẫn thể chất thu hút hàng trăm em nhỏ đến khám tật khúc xạ.

Những quan niệm sai lầm khiến trẻ mắc tật khúc xạ gia tăng

Thạc sĩ, bác sĩ Đinh Thị Phương Thủy, Giám đốc điều hành Bệnh viện Đông Đô cho biết, số lượng trẻ đến khám vì các vấn đề về thị lực ngày càng tăng. Đáng lo ngại là nhiều trường hợp được phát hiện khi bệnh đã tiến triển, làm giảm hiệu quả điều trị và ảnh hưởng lâu dài đến khả năng nhìn của trẻ.

dsc05647.jpg
Thạc sĩ, bác sĩ Đinh Thị Phương Thủy, Giám đốc điều hành Bệnh viện Đông Đô phát biểu tại chương trình.

Tỷ lệ cận thị ở trẻ em Việt Nam đang gia tăng đáng báo động, có nơi lên tới 50-70%, kèm theo các rối loạn thị giác, nhược thị, loạn thị - những vấn đề âm thầm nhưng ảnh hưởng trực tiếp đến học tập và tương lai của các con. Nhiều trường hợp được phát hiện quá muộn.

Theo các bác sĩ, một trong những nguyên nhân khiến nhiều trẻ bỏ lỡ "giai đoạn vàng" điều trị là quan niệm phổ biến của phụ huynh cho rằng chỉ cần quan tâm đến mắt khi trẻ bắt đầu đi học. Trong khi đó, nhiều bệnh lý mắt bẩm sinh hoặc tật khúc xạ có thể xuất hiện từ rất sớm và cần được phát hiện ngay từ những năm đầu đời.

Các chuyên gia khuyến cáo trẻ từ 3 tuổi nên được khám mắt định kỳ để sàng lọc các bất thường như nhược thị, đục thủy tinh thể bẩm sinh hoặc các tật khúc xạ nặng. Nếu phát hiện muộn, trẻ có thể mất cơ hội phục hồi thị lực tối ưu, thậm chí đeo kính cũng không thể cải thiện hoàn toàn khả năng nhìn.

z7909804649649-73bbaeffde090b443f6f896cf460221b.jpg
Các đại biểu ấn nút khởi động chương trình "Ngày hội Bé vui khám mắt".

"Trong quá trình thăm khám, chúng tôi thường gặp những trường hợp trẻ có biểu hiện rất kín đáo như nghiêng đầu khi nhìn, khó tập trung học tập hoặc kết quả học tập giảm sút. Nhiều phụ huynh cho rằng con lười học hoặc thiếu tập trung, nhưng sau khi kiểm tra mới phát hiện nguyên nhân đến từ việc thị lực suy giảm.

Đã có những phụ huynh bật khóc khi biết con mắc bệnh lý về mắt. Họ nhận ra rằng trước đây đã trách nhầm con vì nghĩ con không chịu học hoặc không tập trung", bác sĩ Thủy chia sẻ.

Vì sao ngày xưa học dưới đèn dầu ít người cận thị, ngày nay điện sáng lại cận nhiều?

Trước câu hỏi được nhiều phụ huynh quan tâm "Vì sao ngày xưa học dưới đèn dầu ít người cận thị, ngày nay điện sáng lại cận nhiều?", bác sĩ Đinh Thị Phương Thủy cho rằng nguyên nhân không nằm ở việc sử dụng đèn dầu hay đèn điện mà chủ yếu đến từ sự thay đổi lối sống.

"Nhiều năm trước, trẻ em dành phần lớn thời gian vui chơi ngoài trời, chăn trâu, đá bóng, chạy nhảy và thường xuyên tiếp xúc với ánh sáng tự nhiên. Đây là yếu tố rất quan trọng giúp bảo vệ thị lực", bác sĩ Thủy cho biết.

z7909804607878-9e6374a943a81648fc5c7715388dd257.jpg
Khám sàng lọc cho các em nhỏ.

Theo các nghiên cứu, ánh sáng mặt trời có cường độ từ khoảng 10.000 đến hơn 100.000 lux, cao hơn rất nhiều so với ánh sáng trong nhà chỉ khoảng 300-500 lux. Ánh sáng tự nhiên kích thích võng mạc tiết dopamine - một chất giúp hạn chế sự kéo dài quá mức của trục nhãn cầu, nguyên nhân trực tiếp dẫn đến cận thị.

Bên cạnh đó, trẻ em trước đây chủ yếu nhìn xa với không gian rộng mở như cánh đồng, bầu trời, cây cối, giúp các cơ điều tiết của mắt được thư giãn. Ngược lại, trẻ em ngày nay dành phần lớn thời gian trong nhà, liên tục nhìn gần khi học tập, đọc sách hoặc sử dụng điện thoại, máy tính bảng ở khoảng cách chỉ 20-40cm. Việc điều tiết kéo dài trong nhiều giờ có thể dẫn đến cận thị giả và sau đó trở thành cận thị thực sự.

Các bác sĩ nhấn mạnh rằng đèn dầu không hề tốt hơn đèn điện cho mắt. Điều khác biệt là thế hệ trước có lối sống gắn với thiên nhiên, hoạt động ngoài trời nhiều hơn và ít chịu áp lực học tập, thiết bị điện tử như hiện nay.

Cần đưa khám mắt định kỳ trở thành thói quen

Theo khuyến cáo của các chuyên gia, ngay cả những trẻ có thị lực bình thường cũng nên được kiểm tra mắt định kỳ hai lần mỗi năm để phát hiện sớm các bất thường. Việc khám mắt nên được xem là một phần quan trọng trong chương trình chăm sóc sức khỏe trẻ em, tương tự như khám sức khỏe tổng quát định kỳ.

z7909804647982-e4c18ff3bb2bbd349c68ee114d9c20d7.jpg
Các em nhỏ nhận quà của Ban Tổ chức.

Trước thực trạng tỷ lệ tật khúc xạ ngày càng tăng, các chuyên gia mong muốn nâng cao nhận thức của phụ huynh, giáo viên và chính các em học sinh trong việc chăm sóc sức khỏe thị lực. Bên cạnh việc khám sàng lọc định kỳ, các bác sĩ cũng khuyến cáo trẻ cần hạn chế sử dụng thiết bị điện tử, tăng thời gian hoạt động ngoài trời và xây dựng thói quen học tập, sinh hoạt khoa học.

Trong gần một năm triển khai qua, chương trình "Ngày hội Bé vui khám mắt" đã tiếp cận hơn 100 điểm trường trên cả nước, giúp hàng nghìn em phát hiện sớm các tật khúc xạ và được tư vấn hướng điều trị phù hợp.

dsc05460.jpg
Em học sinh ở Trường Tiểu học và Trung học cơ sở Pà Cò, tỉnh Phú Thọ được khám mắt tại Hà Nội.

Đặc biệt, chương trình còn chào đón thầy cô, phụ huynh và các em học sinh đến từ Trường Tiểu học và Trung học cơ sở Pà Cò, tỉnh Phú Thọ - những em đã vượt gần 200km để lần đầu tiên được khám mắt chuyên nghiệp và tham gia ngày hội cùng các bạn Thủ đô.

Qua thăm khám, các bác sĩ phát hiện nhiều trường hợp mắc bệnh lý mắt như đục thủy tinh thể bẩm sinh và các bệnh lý khác cần được can thiệp sớm. Đây là nhóm trẻ còn gặp nhiều khó khăn trong việc tiếp cận các dịch vụ y tế chuyên khoa mắt.

Tham gia chương trình, các em học sinh tham dự được trải nghiệm hành trình chinh phục “Huy chương Dũng sĩ Mắt Sáng” với 4 trạm: Khám phá đôi mắt, Vận động cùng đôi mắt, Sắc màu đôi mắt và Dũng sĩ Mắt Sáng.

Khép lại chương trình là buổi tọa đàm chuyên sâu “Hiểu đúng về cận thị học đường và kiểm soát cận thị quốc tế” dành cho các bậc phụ huynh, với sự tham gia của Thạc sĩ, bác sĩ Đinh Thị Phương Thuỷ; Tiến sĩ Timothy Robert Fricke; Thạc sĩ Fiona Buckmaster; Thạc sĩ Trần Minh Anh. Phiên tọa đàm tập trung vào các bằng chứng khoa học mới nhất về kiểm soát cận thị và giải đáp trực tiếp những trăn trở của phụ huynh Việt Nam về sức khỏe thị lực cho con.

Có thể bạn quan tâm

Các bác sĩ Bệnh viện Bạch Mai cơ sở Ninh Bình triển khai can thiệp điện quang DSA. (Ảnh: THÀNH DƯƠNG)

Rút ngắn khoảng cách trong tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng cao

Người dân được tiếp cận y tế chất lượng cao sớm hơn, thuận lợi hơn; người bệnh nặng có thêm cơ hội được cứu sống trong thời gian vàng; gia đình giảm chi phí khi không phải đi xa; năng lực y tế của cả khu vực cùng mạnh lên… Đó là những hiệu quả nhìn thấy được sau hơn ba tháng Bệnh viện Bạch Mai cơ sở Ninh Bình đi vào hoạt động.

Tra cứu thông tin thẻ bảo hiểm y tế bằng căn cước công dân gắn chip được triển khai tại 100% cơ sở khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế ở thành phố Hải Phòng. (Ảnh: THANH NGA)

Xác thực bảo hiểm y tế bằng dữ liệu

Sau hơn một năm thực hiện Nghị định số 188/2025/NĐ-CP ngày 1/7/2025 của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Bảo hiểm y tế, bên cạnh kết quả đạt được đã phát sinh một số vướng mắc cần sớm được tháo gỡ...

(Ảnh minh họa: BVCC)

Trẻ mắc RSV, cúm mùa gia tăng khi giao mùa: Cảnh giác dấu hiệu suy hô hấp

Thời tiết chuyển mùa là thời điểm các bệnh lý hô hấp ở trẻ có nguy cơ gia tăng, trong đó virus hợp bào hô hấp (RSV) và cúm mùa có thể gây biến chứng viêm phổi, suy hô hấp. Từ những biểu hiện ban đầu giống cảm lạnh, bệnh có thể diễn tiến nhanh, đặc biệt ở trẻ sơ sinh, trẻ dưới 2 tuổi, trẻ sinh non và trẻ có bệnh lý nền.

[Video] Bộ Y tế sẽ mua sắm tập trung thuốc cấp quốc gia nhằm kiểm soát chi phí

[Video] Bộ Y tế sẽ mua sắm tập trung thuốc cấp quốc gia nhằm kiểm soát chi phí

Tại buổi Họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 9 diễn ra vào ngày 3/10, Thứ trưởng Thường trực Bộ Y tế Vũ Mạnh Hà cho biết, Bộ Y tế đã nắm được thông tin về việc giá thiết bị y tế, giá thuốc trước khi nhập về Việt Nam đã được nâng so với nước ngoài; đồng thời phối hợp cung cấp thông tin theo yêu cầu của cơ quan chức năng.

Các chuyên gia báo cáo tại hội thảo khoa học. (Ảnh: Ngọc Anh)

Thúc đẩy ứng dụng khoa học, công nghệ trong lĩnh vực chấn thương chỉnh hình

Hội thảo khoa học của Hội Chấn thương chỉnh hình Việt Nam dần trở thành hoạt động thường niên, thu hút sự tham gia của đông đảo phẫu thuật viên chấn thương chỉnh hình trong nước và quốc tế trao đổi kinh nghiệm và học hỏi lẫn nhau, nhằm phát triển những kỹ thuật, công nghệ mới giúp nâng cao chất lượng điều trị cho người bệnh.

Bệnh nhân quyết định thực hiện phẫu thuật nội soi ngay tại đảo. (Ảnh: QUÝ NGỌC)

Ngành y tế đặc khu Phú Quý (tỉnh Lâm Đồng) làm chủ kỹ thuật phẫu thuật nội soi

Ngày 2/10, Trung tâm Y tế Quân dân y đặc khu Phú Quý (tỉnh Lâm Đồng) đã thực hiện mổ nội soi cho bốn bệnh nhân liên quan ổ bụng. Đây là lần đầu tiên của đội ngũ y, bác sĩ trên đảo Phú Quý thực hiện phẫu thuật bằng nội soi, dưới sự giám sát trực tiếp của ê-kíp chuyển giao kỹ thuật của Bệnh viện đa khoa Bình Thuận.

Tiến sĩ, bác sĩ Nguyễn Thị Sim chúc mừng gia đình sản phụ. (Ảnh: BVCC)

Kỳ tích y khoa: Tam thai chào đời cách nhau 36 giờ

Khi bé đầu tiên nặng 900g chào đời, các bác sĩ phải tìm cách ngăn cuộc chuyển dạ tiếp diễn để 2 thai nhi còn lại có thêm thời gian phát triển trong bụng mẹ. Quyết định sinh trì hoãn mở ra 36 giờ đầy thách thức, trước khi 2 bé lần lượt chào đời và bước vào hành trình chăm sóc đặc biệt kéo dài hơn 200 ngày.

Lâm Đồng phấn đấu hoàn thành mục tiêu khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc miễn phí cho người dân trong tháng 11/2026. (Ảnh: BẢO VĂN)

Lâm Đồng phát động chiến dịch 60 ngày đêm khám sức khỏe miễn phí cho người dân

Chiều 1/10, Ủy ban nhân dân tỉnh Lâm Đồng thông tin, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh phát động “Chiến dịch 60 ngày đêm cao điểm khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc miễn phí cho người dân”, nhằm hoàn thành mục tiêu mỗi người dân được khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc miễn phí ít nhất một lần trong năm 2026.

Bà Đinh Thị Thu Thủy, Phó Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm, Bộ Y tế chia sẻ tại buổi họp báo. (Ảnh: T.D)

Sửa Luật An toàn thực phẩm, khắc phục chồng chéo trong quản lý

Khắc phục tình trạng chồng chéo, phân tán trách nhiệm trong quản lý an toàn thực phẩm là một trong những nội dung được đặt ra trong dự thảo Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi). Dự thảo hướng tới thống nhất đầu mối quản lý, phân định rõ trách nhiệm các bộ, ngành, đồng thời chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm theo mức độ nguy cơ.

Hoạt động tư vấn sức khỏe, khám sàng lọc cho người cao tuổi sau lễ phát động tại Cà Mau. (ảnh HOÀN THÀNH)

Cà Mau chung tay vì sức khỏe người cao tuổi

Ngày 1/10, Quyền Giám đốc Sở Y tế tỉnh Cà Mau Nguyễn Tấn Lực cho biết, lực lượng chức năng Cà Mau vừa tổ chức khám sàng lọc sức khỏe cho hàng trăm người cao tuổi tại địa phương nhân lễ phát động Tháng hành động vì người cao tuổi Việt Nam năm 2026.

Lễ ký kết hợp tác. (Ảnh: VNVC)

Hợp tác chăm sóc sức khỏe toàn diện cho người cao tuổi, trao tặng 10.000 liều vaccine cúm

Hội Người cao tuổi Việt Nam và Hệ sinh thái Y tế Tâm Anh-VNVC hợp tác triển khai Đề án “Chăm sóc sức khỏe toàn diện cho người cao tuổi Việt Nam”, hướng tới tăng cường phòng bệnh, phát hiện sớm, điều trị và phục hồi cho người cao tuổi. Dịp này, VNVC trao tặng 10.000 liều vaccine cúm cho người cao tuổi trên toàn quốc.

Lãnh đạo Bộ chủ trì cuộc họp. (Ảnh: T.H)

Quản lý giá thiết bị y tế: Minh bạch từ chuỗi cung ứng đến người bệnh

Bộ Y tế đang xây dựng các giải pháp quản lý giá thiết bị y tế theo hướng minh bạch toàn bộ chuỗi cung ứng và vòng đời sản phẩm, từ nhập khẩu, mua sắm, đấu thầu đến thanh toán bảo hiểm y tế. Việc kê khai, niêm yết giá sẽ được thực hiện trên cơ sở dữ liệu ngành y tế, đồng thời phân biệt rõ với giá hình thành trong đấu thầu.