Tạo cơ hội bình đẳng cho người khiếm thị

Trong quá trình hướng đến một xã hội công bằng, việc tiếp cận tri thức vẫn là rào cản đối với người khiếm thị. Trong bối cảnh ấy, những mô hình thư viện công cộng dành cho người khiếm thị đã và đang thắp lên ánh sáng tri thức, tạo dựng cơ hội bình đẳng trong học tập và phát triển cho nhóm yếu thế này.

Phòng đọc sách, khai thác thông tin, tư liệu dành cho người khuyết tật-khiếm thị tại Thư viện tỉnh Đồng Tháp.
Phòng đọc sách, khai thác thông tin, tư liệu dành cho người khuyết tật-khiếm thị tại Thư viện tỉnh Đồng Tháp.

Việt Nam có khoảng 2 triệu người khiếm thị hoặc có thị lực rất kém. Do đó, các thư viện công cộng đang trở thành lực đẩy quan trọng, từng bước thu hẹp khoảng cách giữa những người khiếm thị và cộng đồng.

Từ năm 1999, Thư viện Khoa học tổng hợp Thành phố Hồ Chí Minh đã xây dựng phòng đọc dành cho người khiếm thị, mô hình đầu tiên trong hệ thống thư viện công cộng cả nước.

Phó Giám đốc thư viện Vĩnh Quốc Bảo cho biết, đến nay không chỉ đầu tư phòng đọc chuyên biệt với thiết bị công nghệ như máy phóng to chữ, máy scan chuyển văn bản, máy in chữ nổi, thư viện còn duy trì 2 phòng thu sách nói kỹ thuật số và đang ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để tăng tốc sản xuất tài liệu.

Chỉ riêng 6 tháng đầu năm 2025, Thư viện Khoa học tổng hợp Thành phố Hồ Chí Minh đã hoàn thành hơn 7.500 trang sách chuyên biệt, bao gồm sách nói và sách chữ nổi, với nội dung phong phú từ sách giáo khoa, văn học, âm nhạc đến pháp luật và y học.

Ngoài phục vụ tại chỗ, thư viện còn triển khai mô hình xe thư viện lưu động, một sáng kiến được đánh giá là đầu tiên trên thế giới khi ra mắt năm 2007.

Bên cạnh đó, mô hình “Góc thư viện nhỏ” cũng được triển khai tại 13 mái ấm trong cả nước giai đoạn 2003-2013, mang theo sách chữ nổi, sách minh họa nổi và thiết bị hỗ trợ đến với trẻ em khiếm thị nhiều tỉnh, thành phố.

Nếu Thư viện Khoa học tổng hợp Thành phố Hồ Chí Minh là cánh chim đầu đàn trong khối công lập, thì Thư viện sách nói Hướng Dương lại là một điển hình tiêu biểu của nỗ lực xã hội hóa.

Tồn tại và phát triển suốt 27 năm, thư viện tư nhân đầu tiên và duy nhất này đến nay chuyên sản xuất sách nói cho người khiếm thị trên nền tảng hoàn toàn phi lợi nhuận.

Giám đốc Thư viện Trần Anh Khôi cho biết, thư viện đang sở hữu 5 phòng thu chuyên nghiệp, gần 100 tình nguyện viên tham gia đọc, biên tập và xử lý nội dung cùng với kho dữ liệu hơn 3.000 đầu sách đa dạng thể loại, trong đó có cả sách giáo khoa để phục vụ học sinh khiếm thị.

Không chỉ dừng lại ở sách nói, thư viện còn tổ chức hàng loạt hoạt động hỗ trợ người khiếm thị tiếp cận thông tin và hòa nhập cộng đồng. Trong đó nổi bật là lớp luyện thi chứng chỉ tin học; hơn 40 lớp sử dụng smartphone tại 7 tỉnh, thành phố.

Đặc biệt, 2 chương trình học bổng lớn Ánh Sen và Hướng Dương đã trao hơn 5.500 suất với tổng trị giá hơn 12 tỷ đồng cho học sinh, sinh viên khiếm thị có hoàn cảnh khó khăn.

Thư viện sách nói Hướng Dương cũng không ngừng mở rộng hoạt động văn hóa ngoài sách như tổ chức giải cờ vua cho người khiếm thị, đêm nhạc “Ánh sáng từ trái tim”, quy tụ các nghệ sĩ khiếm thị, tặng gậy dò đường, khám, chữa bệnh miễn phí, tổ chức dã ngoại…

Trong tháng 8 này, thư viện còn đưa vào hoạt động “Thư quán Hướng Dương”, một không gian giao lưu, thư giãn, nơi người khiếm thị có thể đến đọc sách, trò chuyện, học hỏi và kết nối.

Những năm gần đây, số lượng thư viện công cộng phục vụ người khiếm thị tại Việt Nam không chỉ dừng lại ở các trung tâm lớn mà bắt đầu lan tỏa đến nhiều địa phương.

Bên cạnh hệ thống nhà nước, còn ghi nhận sự xuất hiện và phát triển của nhiều mô hình thư viện tư nhân do người khiếm thị hoặc tổ chức xã hội điều hành.

Đáng chú ý, các thư viện đã tích cực ứng dụng công nghệ thông tin vào cả 2 khâu: sản xuất tài liệu (sách nói, sách điện tử, sách chữ nổi) và phục vụ bạn đọc từ xa thông qua nền tảng trực tuyến. Nhiều đơn vị chủ động mở rộng phạm vi hoạt động với các lớp dạy kỹ năng, tổ chức tọa đàm, huấn luyện công nghệ hỗ trợ.

Theo Phó Cục trưởng Văn hóa cơ sở, Gia đình và Thư viện (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) Đoàn Quỳnh Dung, việc phục vụ người khiếm thị trong hệ thống thư viện công cộng đã có những nền tảng pháp lý rõ ràng theo Luật Thư viện 2019.

Cả nước hiện có hàng chục thư viện công cộng cấp tỉnh hoạt động thường xuyên. Ngoài dịch vụ tại thư viện, các đơn vị đã tổ chức các dịch vụ đọc cho người khiếm thị, như: dịch vụ phục vụ trên không gian mạng, luân chuyển tài liệu đến các điểm hội người mù của địa phương; hình thành mạng lưới cộng tác viên thư viện thực hiện đưa đón tận nơi cho người khiếm thị…

Thư viện công cộng không chỉ là nơi lưu trữ và cung cấp tài liệu, mà đang từng bước trở thành một không gian học tập suốt đời và phát triển năng lực dành cho người khiếm thị.

Dù vẫn còn những rào cản về nhân lực, kinh phí, cơ chế vận hành… nhưng những hạt nhân tích cực này đang mở ra một hướng đi nhân văn, công bằng dành cho cộng đồng người khiếm thị trong dòng chảy số hóa và thị trường hóa thông tin hiện nay.

Các mô hình thư viện là điểm tựa văn hóa, tinh thần và khơi dậy nghị lực sống cho người khiếm thị, giúp họ tự tin hòa nhập cộng đồng và khẳng định giá trị bản thân.

Có thể bạn quan tâm

Lễ khởi công nhà "Đại đoàn kết" tặng gia đình ông Trương Văn Toản tại xã Ia Rvê.

Khởi công xây dựng 4 căn nhà “Đại Đoàn kết” tặng hộ nghèo ở khu vực biên giới Đắk Lắk

Hưởng ứng các hoạt động “Tháng Thanh niên”, “Tháng Ba biên giới”, trong các ngày 27 và 28/3, các Đồn Biên phòng thuộc Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Đắk Lắk phối hợp cấp ủy, chính quyền địa phương tổ chức nhiều hoạt động an sinh xã hội thiết thực, góp phần chăm lo đời sống nhân dân khu vực biên giới.

Đông đảo đại biểu tham dự hội thảo. (Ảnh: HNV)

Lấy ý kiến về bộ tiêu chuẩn hành nghề môi giới bất động sản tại Việt Nam

Hơn hai thập kỷ qua (2015-nay), thị trường bất động sản Việt Nam đã phát triển nhanh chóng, đóng góp quan trọng vào nền kinh tế. Cùng với sự mở rộng quy mô thị trường, lực lượng môi giới bất động sản ngày càng gia tăng, trở thành lực lượng trung gian quan trọng trong kết nối cung-cầu, thúc đẩy giao dịch bất động sản.

HMAS Toowoomba là tàu khu trục tên lửa dẫn đường lớp Anzac dài 118 mét của hải quân Australia.

[Ảnh] Cận cảnh chiến hạm Australia thăm cảng Tiên Sa, Đà Nẵng

Tàu Hải quân Hoàng gia Australia HMAS Toowoomba vừa cập cảng Tiên Sa sáng 28/3, mở đầu chuyến thăm chính thức thành phố Đà Nẵng. Sự kiện đánh dấu cam kết của Australia trong việc bảo đảm một khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương an toàn, ổn định và thịnh vượng. 

Đại tá Ngô Xuân Phú, Phó Cục trưởng Cục An ninh nội địa, Bộ Công an trao các phần quà tặng người dân có hoàn cảnh khó khăn của xã Tân Hộ Cơ.

[Ảnh] Tặng quà bà con khó khăn ở xã biên giới

Kỷ niệm 80 năm ngày truyền thống lực lượng an ninh nội địa (18/4/1946-18/4/2026), ngày 27/3, tại xã biên giới Tân Hộ Cơ, tỉnh Đồng Tháp, Cục An ninh nội địa, Bộ Công an phối hợp Công an tỉnh Đồng Tháp và Ủy ban nhân dân xã Tân Hộ Cơ tổ chức trao quà tặng các gia đình có hoàn cảnh khó khăn trên địa bàn xã.

Hà Nội đang đẩy nhanh thi công bể ngầm tại các điểm “nóng” ngập úng nội đô.

Hạ tầng xanh: Lớp đệm cho những bể ngầm dưới lòng đất

Các bể điều tiết ngầm đang trở thành những công trình quan trọng trong công tác chống ngập tại Hà Nội. Tuy nhiên, để phát huy hiệu quả lâu dài, cần kết hợp đồng bộ với các giải pháp phi công trình, giúp giảm áp lực dòng chảy và hướng tới hệ thống hạ tầng đô thị bền vững.

[Video] Bắt đầu cấm xe qua cầu Long Biên trong 2 tháng

[Video] Bắt đầu cấm xe qua cầu Long Biên trong 2 tháng

Từ 9h30 ngày 28/3 đến hết 27/5 (60 ngày), Hà Nội tạm cấm toàn bộ phương tiện lưu thông hai chiều trên cầu Long Biên để phục vụ sửa chữa đột xuất phần đường bộ hai bên (dành cho người đi bộ, xe máy và xe thô sơ), đồng thời bảo đảm an toàn cho tuyến đường sắt Hà Nội – Đồng Đăng.

Tàu cá neo đậu tấp nập tại miền biển xã Đá Bạc, tỉnh Cà Mau, ảnh chụp ngày 24/3.

Chìa khóa để ngư dân vượt qua khó khăn

Giá xăng dầu trong nước vừa được điều chỉnh giảm, nhưng chưa đủ để bớt đi nỗi lo chi phí của hàng trăm chủ tàu cá dọc bờ biển Cà Mau. Cơn bão giá nhiên liệu đang đẩy ngư dân vào một bài toán khó: Làm thế nào để mỗi chuyến ra khơi không bị lỗ…

Tin nổi bật ngày 27/3: Thủ tướng Phạm Minh Chính chủ trì Hội nghị doanh nghiệp góp phần tăng trưởng hai con số; Giá xăng dầu giảm mạnh từ 0 giờ ngày 27/3

Tin nổi bật ngày 27/3: Thủ tướng Phạm Minh Chính chủ trì Hội nghị doanh nghiệp góp phần tăng trưởng hai con số; Giá xăng dầu giảm mạnh từ 0 giờ ngày 27/3

Thủ tướng Phạm Minh Chính chủ trì Hội nghị doanh nghiệp góp phần tăng trưởng hai con số; Giá xăng dầu giảm mạnh từ 0 giờ ngày 27/3; Truy tố 14 bị can trong đường dây sản xuất, buôn bán thực phẩm chức năng giả; Số ca mắc tay miệng tăng gấp 5 lần;… là một số tin tức đáng chú ý trong ngày 27/3.

Hội nghị đại biểu người lao động năm 2026 của Công ty TNHH MTV Thoát nước Hà Nội.

Nâng cao năng lực vận hành hệ thống thoát nước trong bối cảnh mới

Trước yêu cầu ngày càng cao của quá trình đô thị hóa và biến đổi khí hậu, Công ty trách nhiệm hữu hạn Một thành viên Thoát nước Hà Nội đặt mục tiêu nâng cao hiệu quả vận hành hệ thống, chủ động ứng phó ngập úng, bảo đảm an toàn đô thị thông qua việc siết chặt kỷ cương, đổi mới quản lý và phát huy vai trò người lao động.

Văn phòng Cơ quan Cảnh sát điều tra đọc lệnh khởi tố vụ án, khởi tố bị can bắt tạm giam đối với Nguyễn Kim Tuấn.

Bắt giam đối tượng gây tai nạn giao thông nghiêm trọng do vi phạm nồng độ cồn

Ngày 27/3, Văn phòng Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an thành phố Huế cho biết, đã ra quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can và bắt tạm giam đối với Nguyễn Kim Tuấn (sinh năm 2001), trú tại thôn Phò Nam A, xã Quảng Điền (thành phố Huế) để điều tra về hành vi gây tai nạn giao thông rất nghiêm trọng do vi phạm nồng độ cồn.