Tạo cơ chế giải quyết tranh chấp vượt trội, công bằng, hiệu lực, hiệu quả theo thông lệ quốc tế

Việc xây dựng Luật Tòa án chuyên biệt tại Trung tâm tài chính quốc tế nhằm tạo cơ chế giải quyết tranh chấp vượt trội, công bằng, hiệu lực, hiệu quả theo thông lệ quốc tế, bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của nhà đầu tư, lợi ích của quốc gia, thu hút đầu tư nước ngoài vào Trung tâm tài chính quốc tế.

Thành lập một Tòa án chuyên biệt tại Thành phố Hồ Chí Minh, có thẩm quyền giải quyết đối với các tranh chấp

Chiều 4/12, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 10, Quốc hội làm việc tại hội trường nghe Tờ trình và Báo cáo thẩm tra Dự án Luật Tòa án chuyên biệt tại Trung tâm tài chính quốc tế.

Trình bày Tờ trình, Chánh án Tòa án nhân dân tối cao Nguyễn Văn Quảng nêu rõ: Việc xây dựng Luật nhằm xây dựng Tòa án chuyên biệt tại Trung tâm tài chính quốc tế theo mô hình đặc thù thuộc hệ thống Tòa án nhân dân tương thích với chuẩn mực và thông lệ quốc tế, có chức năng giải quyết tranh chấp, yêu cầu về đầu tư, kinh doanh tại Trung tâm tài chính quốc tế.

Đồng thời, tạo cơ chế giải quyết tranh chấp vượt trội, công bằng, hiệu lực, hiệu quả theo thông lệ quốc tế nhằm bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của nhà đầu tư, lợi ích của quốc gia, thu hút tranh chấp được giải quyết tại Tòa án chuyên biệt; góp phần thu hút đầu tư nước ngoài vào Trung tâm tài chính quốc tế; xây dựng môi trường đầu tư minh bạch, ổn định, tăng cường niềm tin của nhà đầu tư, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.

img-1764833001422-1764833113712-4838.jpg
Chánh án Tòa án nhân dân tối cao Nguyễn Văn Quảng. (Ảnh: DUY LINH)

Dự thảo luật gồm 5 Chương với 43 Điều, quy định về nhiệm vụ, quyền hạn; tổ chức bộ máy; thẩm quyền, trình tự, thủ tục tố tụng; thi hành bản án, quyết định; Thẩm phán, Thư ký Tòa án, người đại diện của các bên; bảo đảm hoạt động của Tòa án chuyên biệt tại Trung tâm tài chính quốc tế.

Dự thảo luật quy định rõ 9 nguyên tắc tổ chức và hoạt động của Tòa án chuyên biệt, gồm: Độc lập theo thẩm quyền xét xử; Thẩm phán xét xử độc lập và chỉ tuân theo pháp luật; bảo đảm quyền bình đẳng trước pháp luật và Tòa án; giải quyết vụ việc công bằng, minh bạch, vô tư, khách quan, nhanh chóng, hiệu quả; chế độ xét xử sơ thẩm, phúc thẩm được bảo đảm; thực hiện tranh tụng trong xét xử; thủ tục tố tụng linh hoạt, đặc thù theo chuẩn mực và thông lệ quốc tế; tòa án xét xử công khai, trừ trường hợp xét xử kín theo quy định của pháp luật; bảo đảm quyền tự định đoạt của các bên.

Về áp dụng pháp luật tại Tòa án chuyên biệt, dự thảo luật quy định thủ tục tố tụng cơ bản để giải quyết vụ việc tại Tòa án; trình tự, thủ tục tố tụng cụ thể sẽ được quy định chi tiết trong Bộ Quy tắc tố tụng của Tòa án chuyên biệt.

Quy định các bên được thỏa thuận lựa chọn áp dụng pháp luật nước ngoài, tập quán thương mại quốc tế, điều ước quốc tế mà Việt Nam chưa là thành viên để giải quyết tranh chấp khi có ít nhất một bên là cá nhân, tổ chức nước ngoài.

img-1764833001425-1764833113978-1297.jpg
Quốc hội làm việc tại hội trường. (Ảnh: DUY LINH)

Về tổ chức, dự thảo Luật quy định thành lập một Tòa án chuyên biệt tại Thành phố Hồ Chí Minh, có thẩm quyền giải quyết đối với các tranh chấp, yêu cầu phát sinh tại Trung tâm tài chính quốc tế cả ở Thành phố Hồ Chí Minh và thành phố Đà Nẵng.

Thẩm phán Tòa án chuyên biệt được Chủ tịch nước bổ nhiệm từ những nguồn gồm: Người nước ngoài; công dân Việt Nam là công chức, luật sư, trọng tài viên, giảng viên đại học, nhà khoa học, chuyên gia; Thẩm phán Tòa án nhân dân.

Tòa án chuyên biệt có thẩm quyền giải quyết các vụ việc phát sinh giữa thành viên Trung tâm tài chính quốc tế với nhau hoặc giữa thành viên Trung tâm tài chính quốc tế với cơ quan, tổ chức, cá nhân khác không phải là thành viên Trung tâm tài chính quốc tế tại Điều 12 dự thảo luật.

Đề nghị không quy định việc các bên lựa chọn áp dụng “điều ước quốc tế mà Việt Nam chưa là thành viên”

Trình bày báo cáo thẩm tra, ông Hoàng Thanh Tùng, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội cho biết, Ủy ban tán thành sự cần thiết ban hành Luật Tòa án chuyên biệt tại Trung tâm tài chính quốc tế với các cơ sở chính trị, pháp lý và thực tiễn; nhất trí trình Quốc hội xem xét, thông qua dự án Luật tại Kỳ họp thứ 10 theo trình tự, thủ tục rút gọn.

img-1764833004669-1764833118673-4549.jpg
Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Hoàng Thanh Tùng. (Ảnh: DUY LINH)

Về áp dụng pháp luật nội dung, Ủy ban nhận thấy, điểm cốt lõi của thông luật và pháp luật thương mại quốc tế là nguyên tắc "Tự do thỏa thuận lựa chọn luật", theo đó sự lựa chọn của các bên về nguyên tắc phải được ưu tiên tuyệt đối, đứng đầu trong mọi thứ tự áp dụng.

Tuy nhiên, việc dự thảo Luật tách lựa chọn pháp luật Việt Nam khỏi nguyên tắc chung về thỏa thuận lựa chọn luật tại điểm a khoản 2 Điều 5 đã làm phân mảnh nguyên tắc cốt lõi này, dẫn đến sự thiếu logic trong việc thiết lập quy tắc xung đột pháp luật và khó hiểu đối với các bên tranh chấp quốc tế. Do đó, đề nghị Cơ quan trình nghiên cứu, thiết kế lại điều khoản nêu trên.

Đồng thời, Ủy ban cũng đề nghị chỉnh lý điểm b khoản 2 Điều 5 theo hướng trường hợp các bên không có thỏa thuận lựa chọn pháp luật áp dụng hoặc pháp luật được lựa chọn không thể áp dụng, thì áp dụng pháp luật của nước có mối liên hệ gắn bó nhất với quan hệ tranh chấp đó; nếu không xác định được mối liên hệ gắn bó nhất thì áp dụng pháp luật điều chỉnh hoạt động đầu tư, kinh doanh tại Trung tâm tài chính quốc tế. Quy định này tạo sự minh bạch, rõ ràng và tương đồng với quy tắc xung đột pháp luật được chấp nhận rộng rãi, phù hợp với thông lệ quốc tế.

Ngoài ra, đề nghị không quy định việc các bên lựa chọn áp dụng “điều ước quốc tế mà Việt Nam chưa là thành viên” vì điều ước quốc tế làm phát sinh, thay đổi hoặc chấm dứt quyền, nghĩa vụ của quốc gia nên việc Việt Nam chấp thuận các cam kết theo điều ước quốc tế cần thông qua thủ tục ký kết, phê chuẩn chặt chẽ.

Có thể bạn quan tâm

Đội Cảnh sát giao thông đường bộ số 2 đã xác minh, lập biên bản xử lý tài xế xe khách biển kiểm soát 15H-219.92, xử phạt 5 triệu đồng và trừ 2 điểm giấy phép lái xe. (Ảnh: QUỐC TUẤN)

Sơn La xử lý nghiêm xe khách vượt xe sai quy định

Ngày 15/10, Phòng Cảnh sát giao thông, Công an tỉnh Sơn La cho biết, Đội Cảnh sát giao thông đường bộ số 2 đã xác minh, lập biên bản xử lý tài xế xe khách biển kiểm soát 15H-219.92 có hành vi vượt xe trong trường hợp không được vượt, sau khi tiếp nhận phản ánh của người dân qua ứng dụng VNeTraffic.

Quang cảnh phiên họp. (Ảnh: TL)

Đẩy mạnh số hóa, đơn giản hóa thủ tục trong lĩnh vực nuôi con nuôi

Dự thảo Nghị định quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Nuôi con nuôi hướng tới đơn giản hóa thủ tục hành chính, tăng cường khai thác dữ liệu điện tử; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, qua đó nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của trẻ em.

Chánh án Tòa án nhân dân khu vực 4, tỉnh Vĩnh Long Triệu Quốc Hiếu. (Ảnh: BÁ DŨNG)

Vĩnh Long: Vụ tài xế gây tai nạn làm nữ sinh tử vong được xét xử công tâm và minh bạch

Ngày 13/10, Tòa án nhân dân khu vực 4, tỉnh Vĩnh Long đã mở phiên tòa xét xử sơ thẩm vụ án “Vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ” xảy ra tại xã Vĩnh Xuân. Vụ án nhận được sự quan tâm đặc biệt của dư luận xã hội bởi tính chất nghiêm trọng cũng như những yêu cầu đòi hỏi sự khách quan, chính xác trong quá trình tố tụng.

Phiên tòa xét xử sơ thẩm bảo vệ lợi ích công theo Nghị quyết số 205 tại Tòa án nhân dân Khu vực 7- Hà Nội. (Ảnh: H.N)

Giá trị của cơ chế khởi kiện bảo vệ lợi ích công là củng cố niềm tin vào công lý

Thực hiện Nghị quyết số 205/2025/QH15 của Quốc hội về việc thí điểm Viện kiểm sát nhân dân khởi kiện vụ án dân sự để bảo vệ quyền dân sự của các chủ thể là nhóm dễ bị tổn thương hoặc bảo vệ lợi ích công, nhiều Tòa án khu vực trên địa bàn Hà Nội đã mở phiên tòa xét xử qua đó góp phần bảo vệ lợi ích công. 

Đối tượng Trần Thành Tâm. (Ảnh: Công an tỉnh An Giang)

An Giang: Khởi tố người con đánh cha ruột tử vong

Ngày 14/10, Phòng Cảnh sát hình sự Công an tỉnh An Giang cho biết, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh đã ra quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can và lệnh tạm giam đối với Trần Thành Tâm (sinh năm 1994, ngụ khóm Châu Quới 1, phường Châu Đốc, tỉnh An Giang) để điều tra về hành vi “Giết người”.

Thứ trưởng Tư pháp Nguyễn Thanh Tịnh. (Ảnh: BTP)

Kết quả tổng rà soát phải gắn với yêu cầu hoàn thiện cấu trúc hệ thống pháp luật

Kết quả tổng rà soát văn bản quy phạm pháp luật không chỉ phản ánh thực trạng hệ thống pháp luật mà còn phải đề xuất hướng xử lý những bất cập, khoảng trống pháp lý, nhất là các vấn đề liên ngành, liên lĩnh vực; gắn hoàn thiện thể chế với đổi mới tổ chức thi hành pháp luật, chuyển đổi số và ứng dụng trí tuệ nhân tạo.

Thứ trưởng Tư pháp Nguyễn Thanh Ngọc phát biểu tại phiên họp của Tổ soạn thảo Nghị định quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Hòa giải ở cơ sở. (Ảnh: TL)

Đề xuất bổ sung quy định về hòa giải trực tuyến, kết quả hòa giải điện tử

Hiện, Bộ Tư pháp đang tập trung xây dựng dự thảo Nghị định hướng dẫn một số điều và biện pháp thi hành Luật Hòa giải ở cơ sở; trong đó bổ sung quy định về ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong công tác hòa giải ở cơ sở; hòa giải trực tuyến, kết quả hòa giải dưới dạng điện tử.

Lực lượng chức năng kiểm đếm số tang vật thu giữ. (Ảnh: HÒA BÌNH)

Đồng Tháp: Liên tiếp bắt giữ nhiều vụ vận chuyển hàng hóa trái phép qua biên giới

Ngày 13/10, tại khu vực kênh Cội Đại và sông Sở Thượng (phường Thường Lạc, tỉnh Đồng Tháp), Đội Đặc nhiệm, Phòng Nghiệp vụ Bộ đội Biên phòng tỉnh Đồng Tháp chủ trì, phối hợp Đồn Biên phòng Cầu Muống và Công an phường Thường Lạc phát hiện, bắt giữ 3 vụ vận chuyển trái phép đường cát từ Campuchia về Việt Nam.

Trụ sở Tòa án nhân dân tối cao. (Ảnh: Tòa án nhân dân tối cao)

Tòa án nhân dân tối cao hướng dẫn giải quyết tranh chấp về đặt cọc

Mới đây, Tòa án nhân dân tối cao đã ban hành Nghị quyết số 03/2026/NQ-HĐTP của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao hướng dẫn nhiều vấn đề quan trọng trong giải quyết tranh chấp đặt cọc, từ hiệu lực giao dịch, xử lý vi phạm, phạt cọc, bồi thường thiệt hại đến thẩm quyền giải quyết và thời hiệu khởi kiện.

Nguyễn Ngọc Thủy và Đặng Văn Hiển. (Nguồn: Bộ Công an)

Truy tố Shark Thủy trong vụ chiếm đoạt gần 8.500 tỷ đồng của hơn 10 nghìn nhà đầu tư

Viện Kiểm sát nhân dân tối cao vừa hoàn tất cáo trạng truy tố Nguyễn Ngọc Thủy (Shark Thủy), Chủ tịch Hội đồng quản trị kiêm Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Tập đoàn Giáo dục Egroup, cùng 28 bị cáo ra trước Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội về các tội: Lừa đảo chiếm đoạt tài sản, Đưa hối lộ và Nhận hối lộ.