Trong bối cảnh đó, các doanh nghiệp cao-su trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi chủ động triển khai đồng bộ nhiều giải pháp quản trị sản xuất, khai thác tối đa nguồn lực đất đai, đổi mới công nghệ nhằm nâng cao hiệu quả và phát triển bền vững.
Nâng cao quản trị, tối ưu vận hành
Khu vực phía tây tỉnh Quảng Ngãi có diện tích trồng cây cao-su lớn, đóng vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế vùng sâu, vùng xa. Ngành công nghiệp cao-su mang lại nguồn thu nhập ổn định cho người dân và các doanh nghiệp, góp phần vào phát triển kinh tế-xã hội của tỉnh.
Toàn tỉnh hiện có bốn doanh nghiệp cao-su thuộc Tập đoàn Công nghiệp Cao-su Việt Nam, gồm: Công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên Cao-su Kon Tum, Công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên Cao-su Chư Mom Ray, Công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên Cao-su Quảng Ngãi và Công ty cổ phần Cao-su Sa Thầy. Các đơn vị đang hoàn thiện đề án sáp nhập một số đầu mối nhằm tinh gọn bộ máy, nâng cao hiệu quả quản lý và năng lực cạnh tranh.
Xác định quản lý chi phí là yếu tố then chốt góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh và hiệu quả sản xuất kinh doanh, Công ty cổ phần Caosu Sa Thầy tập trung nâng cao công tác quản trị giá thành. Doanh nghiệp tối ưu hóa quy trình sản xuất tại nhà máy chế biến, cải tiến kỹ thuật dây chuyền, từng bước tăng công suất theo hướng tự động hóa; đồng thời, áp dụng nhiều sáng kiến kỹ thuật nhằm nâng cao năng suất, giảm chi phí sản xuất.
Nhờ triển khai đồng bộ các giải pháp, năm 2025 công ty đạt lợi nhuận bình quân 14 triệu đồng mỗi tấn sản phẩm; doanh thu 436 tỷ đồng, đạt 103% kế hoạch đề ra. Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty Bùi Minh Phú cho biết, đơn vị thực hiện nghiêm quy trình kỹ thuật trong chăm sóc, khai thác mủ; kiểm soát chặt chi phí sản xuất. Trong bối cảnh cạnh tranh lao động ngày càng gay gắt, tiết giảm chi phí giúp doanh nghiệp có thêm nguồn lực tài chính để cải thiện thu nhập, giữ chân người lao động.
Công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên Cao-su Kon Tum quản lý diện tích vườn cây gần 9.320 ha, trải dài trên địa bàn 15 xã, phường của tỉnh. Địa bàn phân tán, manh mún khiến chi phí tổ chức sản xuất, nhân công khai thác, trang bị kỹ thuật và che chắn mưa cao hơn so với các vùng tập trung, ảnh hưởng đến đơn giá tiền lương chung.
Theo Tổng Giám đốc Công ty Nguyễn Hữu Lợi, công ty tổ chức sản xuất theo ba mô hình: Công nhân trực tiếp, giao nhận khoán và liên kết khoán, với hơn 4.500 lao động tham gia. Đơn vị xác định nâng cao hiệu quả quản lý lao động, thực hiện mô hình quản lý hai cấp là giải pháp cấp thiết nhằm tối ưu vận hành. Song song đó, công ty triển khai nhiều giải pháp giữ chân người lao động như hỗ trợ nhà ở cho công nhân khó khăn, ổn định thu nhập theo sản lượng; phân loại lao động theo độ tuổi, tay nghề để bố trí phù hợp; điều chỉnh định mức khoán, phát huy vai trò tổ, nhóm sản xuất nhằm nâng cao hiệu suất làm việc...
Hướng tới phát triển bền vững
Các doanh nghiệp cao-su trên địa bàn tỉnh thuộc Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam hiện quản lý gần 20.800 ha; trong đó diện tích khai thác khoảng 16.400 ha, chiếm 79%. Tuy nhiên, những năm gần đây do biến đổi khí hậu, tình hình mưa bão diễn biến ngày càng phức tạp, ảnh hưởng đáng kể đến năng suất, sản lượng khai thác. Cùng với đó, chi phí sản xuất và giá nguyên liệu đầu vào tăng cao tạo thêm áp lực lên hoạt động sản xuất, kinh doanh.
Năm 2025, tổng sản lượng khai thác đạt 27.600 tấn; tổng doanh thu gần 1.400 tỷ đồng; nộp ngân sách nhà nước hơn 106 tỷ đồng. Năm 2026, các công ty định hướng đẩy mạnh ứng dụng công nghệ tiên tiến vào quy trình sản xuất, từ khâu giống, chăm sóc đến bảo quản, nhằm tạo đột phá về năng suất và chất lượng trên một đơn vị diện tích; đồng thời, linh hoạt chuyển đổi cơ cấu cây trồng ở những diện tích phù hợp, phát triển các loại cây có giá trị kinh tế cao như chuối, cà-phê và một số cây ngắn ngày.
Để duy trì năng suất và sản lượng cao-su ổn định, các doanh nghiệp tiếp tục tăng cường ứng dụng khoa học-kỹ thuật trong quản lý vườn cây, đẩy mạnh chuyển đổi số trong điều hành sản xuất, nâng cao chất lượng tái canh. Giải pháp trọng tâm của các đơn vị là ứng dụng công nghệ trong quản lý lao động, chuyển đổi nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, chuyển đổi cây trồng nhằm mang lại hiệu quả kinh tế cao, tăng thu nhập cho người lao động.
Ngoài ra, doanh nghiệp ưu tiên đào tạo tay nghề, tổ chức sản xuất khoa học, kiểm soát kỹ thuật chặt chẽ được xác định là giải pháp lâu dài nhằm tiết kiệm chi phí, nâng cao hiệu quả sản xuất, kinh doanh hướng tới phát triển bền vững. “Diện tích đất đai của các công ty cao-su rất lớn, vì vậy, các đơn vị cần tiếp tục đổi mới phương thức quản lý, điều hành phù hợp thực tiễn; đẩy mạnh ứng dụng tiến bộ khoa học-kỹ thuật, chuyển đổi số, thâm canh tăng năng suất và nâng cao chất lượng sản phẩm; thực hiện tốt phương án tái canh và chuyển đổi mô hình tổ chức sản xuất trên cơ sở đồng thuận với địa phương để duy trì và nâng cao năng suất, hướng tới phát triển bền vững”, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Đỗ Tâm Hiển đề nghị.
