Thông tin về công tác đấu tranh tội phạm tín dụng đen, Thượng tá Lê Vinh Tùng, Phó Trưởng phòng trọng án Cục Cảnh sát hình sự (Bộ Công an) cho biết: Trong năm qua, cơ quan Cảnh sát điều tra đã khởi tố 538 vụ án với 944 bị can; xử phạt hành chính 305 vụ với 396 đối tượng; trong đó, khởi tố 485 vụ với 772 bị can về tội Cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự; khởi tố 27 vụ với 35 bị can về tội Cố ý gây thương tích, 17 vụ với 108 bị can về tội Cưỡng đoạt tài sản…
Lũy kế bốn năm thực hiện Chỉ thị 12 (2019-2022), cơ quan công an đã phát hiện 3.772 vụ với 6.810 đối tượng hoạt động tín dụng đen; khởi tố 2.113 vụ án với 4.343 bị can liên quan tín dụng đen. Riêng Cục Cảnh sát hình sự đã phối hợp nhiều địa phương để đấu tranh, xử lý các hành vi phạm tội với phương thức thủ đoạn mới, hoạt động núp bóng doanh nghiệp, đan xen nhiều lĩnh vực, nhiều địa bàn, nhất là các vụ án cưỡng đoạt tài sản tại Tiền Giang, Thành phố Hồ Chí Minh, Hà Nội...
Cơ quan công an còn phát hiện các đối tượng người nước ngoài (Trung Quốc, Nam Phi, Nga, Latvia) đến Việt Nam thành lập, thu mua, thuê người đứng tên doanh nghiệp có chức năng cầm đồ, tư vấn, kinh doanh tài chính, tuyển dụng nhân viên để sử dụng các ứng dụng, website cho vay nặng lãi với lãi suất hơn 1.000%/năm.
Đáng chú ý, gần đây cơ quan công an đã phát hiện thủ đoạn các đối tượng thành lập doanh nghiệp giả danh công ty tài chính, công ty luật rồi mua lại các khoản nợ xấu, nợ khó đòi sau đó gọi điện, nhắn tin đe dọa nhằm cưỡng đoạt tài sản…
Thượng tá Lê Duy Sâm, Phó Trưởng phòng Cảnh sát hình sự Công an thành phố cho biết: Thời gian qua Công an thành phố đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp như tuyên truyền thông qua báo chí, tập trung xử lý rất nhiều vụ cho vay lãi nặng. Trong số 500 vụ án đã bị triệt phá trên cả nước, thành phố xử lý 219 vụ, khởi tố 105 vụ án, hơn 200 bị can.
Theo Thượng tá Lê Duy Sâm, bất cập hiện nay là chế tài xử lý tội cho vay nặng lãi còn quá nhẹ. Người thu nợ bất chính số tiền 100 triệu đồng hay hàng chục tỷ đồng, hàng trăm tỷ đồng cũng chỉ bị xử lý với mức phạt cao nhất là ba năm tù. Sắp tới, Công an thành phố sẽ tăng cường xử lý mạnh tín dụng đen để tạo môi trường lành mạnh trên địa bàn thành phố.
Còn theo Thượng tá Lê Vinh Tùng, cấp có thẩm quyền nên xem xét sửa đổi các quy định của Điều 201 Bộ luật Hình sự (tội cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự) theo hướng tăng nặng hình phạt tương ứng với số tiền thu lời bất chính. Đồng thời, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam cần tham mưu cơ quan có thẩm quyền ban hành, sửa đổi, bổ sung các văn bản pháp luật trong các lĩnh vực ngân hàng dễ bị các đối tượng lợi dụng để hoạt động tín dụng đen như vay trực tuyến, vay ngang hàng, trung gian thanh toán, ví điện tử, đầu tư, kinh doanh dịch vụ tài chính…
Để thị trường tài chính tiêu dùng phát triển lành mạnh, bền vững, Tiến sĩ Lê Thị Hoàng Thanh, Phó Vụ trưởng Vụ Pháp luật dân sự kinh tế (Bộ Tư pháp) kiến nghị: Cần xây dựng khung pháp lý nhằm nâng cao nghĩa vụ của người đi vay với tổ chức tín dụng và có các biện pháp hữu hiệu, chặt chẽ để bên đi vay phải thực hiện đúng nghĩa vụ, không thể chây ỳ. Cụ thể, cần có quy định giới hạn trần lãi suất cho vay và giới hạn các loại phí quản lý khoản vay để cân bằng quyền lợi chính đáng giữa bên vay và bên cho vay.
Theo ông Nguyễn Đức Lệnh, Phó Giám đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Chi nhánh Thành phố Hồ Chí Minh, để đẩy lùi tín dụng đen cần nỗ lực từ cả hai phía, chấp hành tốt quy định của pháp luật trong quá trình cho vay và sử dụng vốn vay. Một khi ngành ngân hàng làm tốt thì đương nhiên người vay sẽ chọn lựa vay ở các tổ chức tín dụng chính thống, được cấp phép.
