Phong trào thi đua hóa thành sức mạnh cộng đồng
Khởi nguồn từ chủ trương lớn của Đảng về xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, hành trình kiến tạo đời sống văn hóa tại vùng cực Nam Tổ quốc không dừng lại ở những khẩu hiệu tuyên truyền. Phong trào ấy đã chuyển hóa thành một cuộc vận động xã hội sâu rộng, có sức lan tỏa mạnh mẽ trong mọi tầng lớp nhân dân.
Đánh giá về sức sống của phong trào, Phó Giám đốc Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch tỉnh Cà Mau Nguyễn Văn Đen, nhấn mạnh: “Tinh thần “Đoàn kết - Văn hóa - Nhân ái - Phát triển” chính là hạt nhân quy tụ sức mạnh của cả hệ thống chính trị, biến sự hưởng ứng nhiệt tình của nhân dân thành chất xúc tác quan trọng gắn kết cộng đồng và thúc đẩy phát triển toàn diện.
Những nỗ lực bền bỉ của Cà Mau được đền đáp qua các con số vô cùng ấn tượng khi toàn tỉnh có tới hơn 492.060 trong tổng số hơn 519.770 hộ gia đình được công nhận danh hiệu “Gia đình văn hóa”, chiếm tỷ lệ lên tới 94,85%.
Không chỉ vậy, hạt nhân đoàn kết ở cơ sở được củng cố vững chắc với hơn 1.200/1.395 ấp, khóm văn hóa, cùng gần 1.700 cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp đạt chuẩn văn hóa. Những con số biết nói này không chỉ là thành tích bề nổi mà phản ánh rõ sự chuyển biến sâu sắc trong nhận thức, biến mỗi gia đình và cộng đồng thành một “pháo đài” gìn giữ an ninh trật tự, bảo vệ môi trường, phát huy tình làng nghĩa xóm và bài trừ các hủ tục lạc hậu…
Theo Phó Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh Cà Mau Nguyễn Văn Khởi, giá trị cốt lõi nhất là văn hóa đã thực sự bám rễ vào đời sống sinh hoạt thường nhật, tạo ra những thay đổi tích cực. Nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang và các hoạt động lễ hội đã có nhiều tiến bộ vượt bậc.
“Các đám cưới ngày nay đã được tổ chức lành mạnh, tiết kiệm hơn; tang lễ ngày nay cũng diễn ra trang trọng, gọn nhẹ và giảm đáng kể hủ tục rải vàng mã trên đường. Đặc biệt, các lễ hội văn hóa tại Cà Mau không chỉ mang đậm bản sắc địa phương mà còn đóng vai trò quan trọng trong việc cố kết cộng đồng dân cư, phát huy mạnh mẽ khối đại đoàn kết”, vị Phó Chủ tịch Mặt trận tỉnh đúc kết.
Công tác bảo tồn di sản văn hóa ở Cà Mau cũng là một trong những điểm sáng nỗi bật và tự hào. Đến cuối 2025, toàn tỉnh bảo tồn 111 di tích được xếp hạng, bao gồm 3 di tích quốc gia đặc biệt, trở thành những “địa chỉ đỏ” giáo dục truyền thống. Nổi bật có Di tích lịch sử Chiến thắng Đầm Dơi - Cái Nước - Chà Là, với mức đầu tư hơn 105 tỷ đồng đã được khánh thành trước Đại hội Đảng bộ tỉnh. Nghệ thuật Đờn ca tài tử Nam Bộ cũng được tỉnh nỗ lực truyền dạy qua các câu lạc bộ, duy trì sức sống bền bỉ cho di sản nhân loại.
Sức sống cộng đồng còn bừng sáng qua truyền thống “tương thân tương ái”. Thông qua việc lồng ghép phong trào với cuộc vận động xây dựng nông thôn mới, Quỹ “Vì người nghèo” các cấp đã huy động hơn 950 tỷ đồng, hỗ trợ xây dựng và sửa chữa hơn 890 căn nhà tình nghĩa. Người dân Cà Mau còn sẵn sàng hiến đất, góp công làm đường, xây trường, kiến tạo nên cảnh quan xóm làng khang trang, xanh sạch, làm bừng sáng diện mạo đặc vùng nông thôn miền sông nước.
Biến văn hóa thành nguồn lực nội sinh
Để gặt hái được những quả ngọt nêu trên, thời gian qua, cấp ủy, chính quyền tỉnh Cà Mau đã dành sự quan tâm đặc biệt cho nguồn lực đầu tư phát triển văn hóa. Xuyên suốt các giai đoạn, kinh phí đầu tư cho phong trào đã tăng vọt từ mức 750 triệu đồng (giai đoạn 2001-2005) lên tới 6,9 tỷ đồng (giai đoạn 2021-2025).
Sự gia tăng nguồn lực này minh chứng cho cam kết mạnh mẽ của lãnh đạo tỉnh trong việc xây dựng nền tảng tinh thần. Nhờ đó, hệ thống thiết chế văn hóa cơ sở được hoàn thiện đồng bộ: 60/64 xã, phường đã có Trung tâm Văn hóa - Thể thao và 1.213/1.395 ấp có Nhà văn hóa, tạo không gian giao lưu phong phú cho người dân. Bộ mặt đô thị cũng ngày càng hiện đại, tiêu biểu là Quảng trường Phan Ngọc Hiển đã khánh thành ngay dịp chào mừng Đại hội Đại biểu tỉnh Cà Mau nhiệm kỳ 2025-2030, giờ đã trở thành “trái tim” thu nhỏ của vùng trung tâm phố thị.
Theo đồng chí Hồ Trung Việt, Ủy viên Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận tỉnh Cà Mau, phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa” không đơn thuần là một cuộc vận động bề nổi mà đã thực sự vươn lên trở thành nguồn lực nội sinh cốt lõi, kiến tạo những giá trị tinh thần mới cho vùng đất cực Nam Tổ quốc.
Tuy nhiên, với góc nhìn thẳng thắn và cầu thị, đồng chí cũng nêu ra một số rào cản còn tồn tại cần khắc phục, như: Sự phát triển phong trào chưa đồng đều, cơ sở vật chất nhiều nơi đã xuống cấp và ý thức giữ gìn nếp sống văn minh có lúc, có nơi chưa thực sự bền vững…
Bước vào giai đoạn mới, lãnh đạo tỉnh Cà Mau yêu cầu các cấp, các ngành phải đổi mới mạnh mẽ phương thức hoạt động, gắn kết chặt chẽ giữa văn hóa với các phong trào thi đua yêu nước khác. Đặc biệt, công tác quản lý và tuyên truyền cần đẩy mạnh ứng dụng chuyển đổi số để bắt nhịp xu thế thời đại. Mục tiêu cao nhất là xây dựng con người Cà Mau phát triển toàn diện: nhân ái, nghĩa tình, sáng tạo và văn minh, trên nền tảng kết hợp nhuần nhuyễn giữa bản sắc truyền thống và tinh hoa nhân loại. Tỉnh cũng sẽ tiếp tục đẩy mạnh xã hội hóa, hoàn thiện thiết chế văn hóa, thể thao để đáp ứng trọn vẹn nhu cầu thụ hưởng của nhân dân.
Sự đồng thuận tuyệt đối của lòng dân, cộng hưởng cùng sự lãnh đạo sâu sát của các cấp ủy Đảng và sự phối hợp nhịp nhàng của cả hệ thống chính trị đã kết tinh thành một sức mạnh to lớn. Đây chính là nền tảng vững chắc để Cà Mau tự tin bước vào kỷ nguyên mới, biến văn hóa thành sức mạnh nội sinh vô giá, làm động lực vươn mình xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp, hiện đại và văn minh.
Sau hành trình một phần tư thế kỷ Cà Mau thực hiện Phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa”, thành công lớn nhất và cũng là bài học kinh nghiệm quý báu nhất của tỉnh chính là việc phát huy triệt để quyền làm chủ của nhân dân theo phương châm “dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát, dân thụ hưởng”, đồng chí Hồ Trung Việt đúc kết.
