Sử dụng thuốc an toàn, hợp lý và hiệu quả trong các cơ sở khám, chữa bệnh

Sử dụng thuốc an toàn, hợp lý, hiệu quả trong điều kiện nguồn thuốc cung ứng phong phú, đa dạng, nhiều chủng loại; tình trạng kháng thuốc gia tăng và khả năng chi trả có hạn của người dân là một thách thức lớn đối với các cơ sở khám, chữa bệnh hiện nay.

Nhân viên Trạm y tế xã Hừa Ngài, huyện Mường Chà (Điện Biên) hướng dẫn người dân sử dụng thuốc đúng cách trong điều trị bệnh cho trẻ em. Ảnh: DƯƠNG NGỌC
Nhân viên Trạm y tế xã Hừa Ngài, huyện Mường Chà (Điện Biên) hướng dẫn người dân sử dụng thuốc đúng cách trong điều trị bệnh cho trẻ em. Ảnh: DƯƠNG NGỌC

Thời gian qua, việc thực hiện chính sách thuốc quốc gia của Việt Nam giai đoạn 1996-2010 và tầm nhìn 2020 với hai mục tiêu cung ứng đủ thuốc có chất lượng đáp ứng nhu cầu sử dụng của người dân và sử dụng thuốc an toàn, hợp lý, hiệu quả đã đạt được những kết quả quan trọng. Nhờ chính sách ưu tiên sản xuất, sử dụng thuốc sản xuất trong nước góp phần phong phú nguồn thuốc cả về số lượng và chất lượng, về cơ bản không còn tình trạng thiếu thuốc phục vụ nhu cầu điều trị. Vấn đề đặt ra hiện nay là: Làm thế nào lựa chọn được thuốc phù hợp với nhu cầu điều trị; lựa chọn thuốc bảo đảm an toàn cho người bệnh; lựa chọn thuốc phù hợp với khả năng thanh toán của người dân (kể cả người có thẻ BHYT) nhất là trong bối cảnh tình trạng kháng thuốc ngày một gia tăng.

Theo quy định của Bộ Y tế, Hội đồng Thuốc và điều trị (HĐTĐT) trong bệnh viện có chức năng tư vấn cho giám đốc bệnh viện về các vấn đề liên quan đến thuốc và điều trị bằng thuốc của bệnh viện, thực hiện tốt chính sách quốc gia về thuốc trong bệnh viện. Với chức năng và nhiệm vụ của mình, HĐTĐT phải xây dựng các quy định về quản lý và sử dụng thuốc trong bệnh viện, như các tiêu chí lựa chọn thuốc để xây dựng danh mục thuốc bệnh viện; lựa chọn các hướng dẫn điều trị (phác đồ điều trị) làm cơ sở cho việc xây dựng danh mục thuốc; quy trình và tiêu chí bổ sung hoặc loại bỏ thuốc ra khỏi danh mục thuốc bệnh viện; các tiêu chí để lựa chọn thuốc trong đấu thầu mua thuốc; quy trình cấp phát thuốc từ khoa Dược đến người bệnh... Tùy vào quy mô và khả năng của mỗi bệnh viện, Hội đồng có thể tự xây dựng hướng dẫn điều trị hoặc tham khảo từ những tài liệu có sẵn để xây dựng hướng dẫn điều trị sử dụng trong bệnh viện. Ngoài xây dựng các quy định về quản lý và sử dụng thuốc trong bệnh viện, HĐTĐT phải xác định và phân tích các vấn đề liên quan đến sử dụng thuốc; giám sát phản ứng có hại của thuốc (ADR) và các sai sót trong điều trị; thông báo, kiểm soát thông tin về thuốc...

Bộ Y tế cũng đã có hướng dẫn hoạt động Dược lâm sàng trong bệnh viện. Đây là cơ sở tạo điều kiện cho các cán bộ dược phát huy vai trò và kinh nghiệm của mình trong việc tăng cường hiệu quả hoạt động dược của bệnh viện. Trong đó, dược sĩ lâm sàng có các nhiệm vụ tham gia phân tích, đánh giá tình hình sử dụng thuốc; tham gia tư vấn trong quá trình xây dựng danh mục thuốc của đơn vị, đưa ra ý kiến hoặc cung cấp thông tin dựa trên bằng chứng về việc thuốc nào nên đưa vào hoặc bỏ ra khỏi danh mục thuốc để bảo đảm mục tiêu sử dụng thuốc an toàn, hợp lý và hiệu quả; tham gia xây dựng các quy trình chuyên môn liên quan đến sử dụng thuốc; quy trình giám sát sử dụng đối với các thuốc trong danh mục do giám đốc bệnh viện ban hành trên cơ sở được tư vấn của HĐTĐT; hướng dẫn và giám sát việc sử dụng thuốc trong bệnh viện...

Thông tin thuốc cho người bệnh và cán bộ y tế, dược sĩ lâm sàng cần cập nhật thông tin sử dụng thuốc, thông tin về thuốc mới, thông tin cảnh giác dược gửi đến cán bộ y tế và đến người bệnh. Đối với việc tập huấn, đào tạo về dược lâm sàng: Dược sĩ lâm sàng lập kế hoạch, chuẩn bị tài liệu, cập nhật kiến thức sử dụng thuốc cho bác sĩ, dược sĩ, điều dưỡng viên, kỹ thuật viên, hộ sinh viên của đơn vị mình... Trong đó, dược sĩ lâm sàng được tham gia hội chẩn chuyên môn về thuốc, đặc biệt trong các trường hợp bệnh nặng, bệnh cần dùng thuốc đặc biệt, người bệnh bị nhiễm vi sinh vật kháng thuốc; tham gia bình ca lâm sàng định kỳ tại khoa lâm sàng, tại bệnh viện và giám sát chặt chẽ việc tuân thủ quy trình sử dụng thuốc đã được HĐTĐT thông qua và giám đốc bệnh viện phê duyệt.

Hiện nay, ở Việt Nam, hầu hết các cơ sở khám, chữa bệnh đang phải đối mặt với tốc độ lan rộng các vi khuẩn kháng với nhiều loại kháng sinh. Gánh nặng do kháng thuốc ngày càng tăng do chi phí điều trị tăng lên, ngày điều trị kéo dài, ảnh hưởng đến sức khỏe người bệnh, cộng đồng và sự phát triển chung của xã hội. Hưởng ứng lời kêu gọi của Tổ chức Y tế thế giới "Không hành động hôm nay, ngày mai không thuốc chữa", Bộ Y tế đã bắt tay vào xây dựng và ban hành Kế hoạch hành động Quốc gia về chống kháng thuốc giai đoạn từ năm 2013 đến năm 2020. Mục tiêu chung của Kế hoạch nhằm: Đẩy mạnh các hoạt động phòng, chống kháng thuốc, góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả của công tác phòng, chống dịch bệnh, khám bệnh, chữa bệnh để bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân.

Theo kế hoạch, ngoài nâng cao nhận thức của cộng đồng và cán bộ về kháng thuốc, Bộ Y tế sẽ có những chương trình nhằm bảo đảm cung ứng đầy đủ thuốc, tăng cường hoàn thiện hệ thống giám sát quốc gia về sử dụng kháng sinh và kháng thuốc; tăng cường sử dụng thuốc an toàn hợp lý; kiểm soát nhiễm khuẩn và tăng cường sử dụng kháng sinh hợp lý, an toàn trong trồng trọt và chăn nuôi gia súc, gia cầm, thủy sản.

Như vậy, việc bảo đảm sử dụng thuốc an toàn, hợp lý và hiệu quả đã có hệ thống văn bản quy phạm và các hướng dẫn tương đối đầy đủ. Vấn đề còn lại là tổ chức thực hiện như thế nào. Các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh phải bắt tay vào thực hiện những nội dung trên để bảo đảm sử dụng thuốc an toàn, hợp lý và hiệu quả, góp phần bảo vệ và nâng cao sức khỏe người dân ngày càng tốt hơn.

ThS CAO HƯNG THÁI

Phó Cục trưởng Quản lý khám, chữa bệnh (Bộ Y tế)

Có thể bạn quan tâm

Hoạt động kiểm tra, đánh giá chất lượng thuốc tại Viện Kiểm nghiệm thuốc Trung ương. (Ảnh: Mai Hoàng)

Triển khai đồng bộ các giải pháp quản lý chất lượng thuốc

Quản lý dược không chỉ nằm trong văn bản, hồ sơ hay giấy phép, mà là chuỗi trách nhiệm, từ nhà máy đến bệnh viện; từ dữ liệu quản lý đến từng nhà thuốc, từng người bệnh... Ngành y tế từng bước tiêu chuẩn hóa, quy chuẩn hóa và hội nhập quốc tế nhằm giúp cho người dân tiếp cận thuốc an toàn, chất lượng, hiệu quả và giá hợp lý.

Sản phẩm Slimaura Care x3 được rao bán trên mạng. (Ảnh chụp màn hình)

Khẩn trương kiểm tra, xác minh hoạt động kinh doanh sản phẩm giảm cân Slimaura Care x3

Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) đề nghị Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm thành phố Hà Nội khẩn trương kiểm tra, xác minh hoạt động sản xuất, kinh doanh, quảng cáo sản phẩm Slimaura Care x3 của Công ty TNHH Thương mại và dịch vụ Slimaura Care Việt Nam, đồng thời tiến hành lấy mẫu kiểm nghiệm để xử lý theo quy định.

Đại tá, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Đình Ngân, Phó Chủ tịch Hội Nhãn khoa Việt Nam, Phó Giám đốc Bệnh viện Quân y 103 trao đổi tại tọa đàm do Báo Nhân Dân tổ chức. (Ảnh: BẢO LONG)

Kiểm soát cận thị từ sớm để hạn chế độ cận tăng lên theo thời gian

Cận thị đang có xu hướng xuất hiện sớm hơn và gia tăng nhanh hơn so với trước đây, khiến tỷ lệ cận thị ở lứa tuổi trưởng thành ở nước ta cao hơn đáng kể. Theo chuyên gia nhãn khoa, phát hiện sớm, theo dõi định kỳ và áp dụng các biện pháp kiểm soát phù hợp là giải pháp quan trọng để hạn chế độ cận tăng theo thời gian.

Quang cảnh tọa đàm. (Ảnh: BẢO LONG)

Giải pháp nâng cao thị lực thời hiện đại

Tật khúc xạ ở Việt Nam gia tăng nhanh và có xu hướng trẻ hóa rõ rệt. Từ chỗ được nhìn nhận chủ yếu như vấn đề của lứa tuổi học đường, cận thị và các tật khúc xạ khác đang mở rộng nhanh sang nhóm học sinh cuối cấp, sinh viên và người lao động trẻ tại khu vực đô thị.

Viện thẩm mỹ Kamly được quảng cáo cung cấp các dịch vụ làm đẹp bị yêu cầu dừng hoạt động từ 3/8. (Ảnh chụp màn hình)

Sở Y tế Hà Nội: Phòng khám đa khoa Kamly thực hiện các kỹ thuật chưa được Bộ Y tế phê duyệt

Liên quan phản ánh của báo chí về việc một cơ sở thẩm mỹ tư vấn truyền NMN, NAD+ và tế bào gốc chưa được cấp phép, Đoàn kiểm tra Sở Y tế Hà Nội đã yêu cầu Phòng khám đa khoa Kamly dừng hoạt động khám bệnh, chữa bệnh từ 18 giờ 30 phút ngày 3/8; phải tháo gỡ toàn bộ các nội dung quảng cáo không đúng theo quy định của pháp luật.

Các cơ quan chức năng phát hiện nhiều cơ sở sản xuất, kinh doanh răng giả trên địa bàn thành phố Hà Nội. (Ảnh: Diệu Linh)

Phát hiện nhiều vi phạm trong sản xuất, kinh doanh răng giả trên địa bàn Hà Nội

Qua bốn đợt kiểm tra, các đoàn kiểm tra của Sở Y tế Hà Nội đã phát hiện và xử lý vi phạm hành chính đối với 33/74 (44,6%) cơ sở sản xuất, kinh doanh thiết bị y tế thuộc loại B (răng giả); ban hành các quyết định xử phạt vi phạm hành chính, với tổng số tiền xử phạt lên đến hơn 1,3 tỷ đồng.

Bàn tay bệnh nhi sau khi được phẫu thuật tái tạo ngón cái.

Tái tạo ngón cái cho trẻ bằng chính ngón trỏ, mở ra cơ hội mới cho trẻ mắc dị tật bẩm sinh

Một bé 5 tuổi bị thiểu sản ngón cái ở cả hai bàn tay đã được các bác sĩ Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức thực hiện phẫu thuật "cái hóa" - chuyển ngón trỏ thành ngón cái mới. Sau ca mổ đầu tiên, trẻ đã có thể cầm bút, dùng đũa và tự chăm sóc bản thân, mở ra hy vọng phục hồi chức năng cho những trường hợp dị tật ngón cái bẩm sinh nặng.

Ê-kíp bác sĩ Bệnh viện K phẫu thuật cho bệnh nhân. (Ảnh: THÁI HÀ)

Phát hiện ung thư thận từ cơn đau vùng thắt lưng

Người đàn ông 64 tuổi, đến bệnh viện khám sau nhiều ngày đau vùng thắt lưng, các bác sĩ phát hiện khối u thận phải kích thước khoảng 3cm, nghi ngờ ung thư biểu mô tế bào thận. Với khối u còn ở giai đoạn sớm, người bệnh được chỉ định cắt bán phần thận phải bằng phẫu thuật robot thay vì phải cắt bỏ toàn bộ quả thận như trước đây.

Các y, bác sĩ Trạm Y tế xã Ba Vì (thành phố Hà Nội) khám sức khỏe cho trẻ em trên địa bàn.

Đáp ứng nhu cầu khám, chữa bệnh của người dân

Sau hơn một năm vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, ngành y tế Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh đã tạo được những chuyển biến tích cực từ công tác tổ chức bộ máy, quản lý, chỉ đạo điều hành cho đến việc nâng cao chất lượng dịch vụ y tế.