Sử dụng thuốc an toàn, hợp lý và hiệu quả trong các cơ sở khám, chữa bệnh

Sử dụng thuốc an toàn, hợp lý, hiệu quả trong điều kiện nguồn thuốc cung ứng phong phú, đa dạng, nhiều chủng loại; tình trạng kháng thuốc gia tăng và khả năng chi trả có hạn của người dân là một thách thức lớn đối với các cơ sở khám, chữa bệnh hiện nay.

Nhân viên Trạm y tế xã Hừa Ngài, huyện Mường Chà (Điện Biên) hướng dẫn người dân sử dụng thuốc đúng cách trong điều trị bệnh cho trẻ em. Ảnh: DƯƠNG NGỌC
Nhân viên Trạm y tế xã Hừa Ngài, huyện Mường Chà (Điện Biên) hướng dẫn người dân sử dụng thuốc đúng cách trong điều trị bệnh cho trẻ em. Ảnh: DƯƠNG NGỌC

Thời gian qua, việc thực hiện chính sách thuốc quốc gia của Việt Nam giai đoạn 1996-2010 và tầm nhìn 2020 với hai mục tiêu cung ứng đủ thuốc có chất lượng đáp ứng nhu cầu sử dụng của người dân và sử dụng thuốc an toàn, hợp lý, hiệu quả đã đạt được những kết quả quan trọng. Nhờ chính sách ưu tiên sản xuất, sử dụng thuốc sản xuất trong nước góp phần phong phú nguồn thuốc cả về số lượng và chất lượng, về cơ bản không còn tình trạng thiếu thuốc phục vụ nhu cầu điều trị. Vấn đề đặt ra hiện nay là: Làm thế nào lựa chọn được thuốc phù hợp với nhu cầu điều trị; lựa chọn thuốc bảo đảm an toàn cho người bệnh; lựa chọn thuốc phù hợp với khả năng thanh toán của người dân (kể cả người có thẻ BHYT) nhất là trong bối cảnh tình trạng kháng thuốc ngày một gia tăng.

Theo quy định của Bộ Y tế, Hội đồng Thuốc và điều trị (HĐTĐT) trong bệnh viện có chức năng tư vấn cho giám đốc bệnh viện về các vấn đề liên quan đến thuốc và điều trị bằng thuốc của bệnh viện, thực hiện tốt chính sách quốc gia về thuốc trong bệnh viện. Với chức năng và nhiệm vụ của mình, HĐTĐT phải xây dựng các quy định về quản lý và sử dụng thuốc trong bệnh viện, như các tiêu chí lựa chọn thuốc để xây dựng danh mục thuốc bệnh viện; lựa chọn các hướng dẫn điều trị (phác đồ điều trị) làm cơ sở cho việc xây dựng danh mục thuốc; quy trình và tiêu chí bổ sung hoặc loại bỏ thuốc ra khỏi danh mục thuốc bệnh viện; các tiêu chí để lựa chọn thuốc trong đấu thầu mua thuốc; quy trình cấp phát thuốc từ khoa Dược đến người bệnh... Tùy vào quy mô và khả năng của mỗi bệnh viện, Hội đồng có thể tự xây dựng hướng dẫn điều trị hoặc tham khảo từ những tài liệu có sẵn để xây dựng hướng dẫn điều trị sử dụng trong bệnh viện. Ngoài xây dựng các quy định về quản lý và sử dụng thuốc trong bệnh viện, HĐTĐT phải xác định và phân tích các vấn đề liên quan đến sử dụng thuốc; giám sát phản ứng có hại của thuốc (ADR) và các sai sót trong điều trị; thông báo, kiểm soát thông tin về thuốc...

Bộ Y tế cũng đã có hướng dẫn hoạt động Dược lâm sàng trong bệnh viện. Đây là cơ sở tạo điều kiện cho các cán bộ dược phát huy vai trò và kinh nghiệm của mình trong việc tăng cường hiệu quả hoạt động dược của bệnh viện. Trong đó, dược sĩ lâm sàng có các nhiệm vụ tham gia phân tích, đánh giá tình hình sử dụng thuốc; tham gia tư vấn trong quá trình xây dựng danh mục thuốc của đơn vị, đưa ra ý kiến hoặc cung cấp thông tin dựa trên bằng chứng về việc thuốc nào nên đưa vào hoặc bỏ ra khỏi danh mục thuốc để bảo đảm mục tiêu sử dụng thuốc an toàn, hợp lý và hiệu quả; tham gia xây dựng các quy trình chuyên môn liên quan đến sử dụng thuốc; quy trình giám sát sử dụng đối với các thuốc trong danh mục do giám đốc bệnh viện ban hành trên cơ sở được tư vấn của HĐTĐT; hướng dẫn và giám sát việc sử dụng thuốc trong bệnh viện...

Thông tin thuốc cho người bệnh và cán bộ y tế, dược sĩ lâm sàng cần cập nhật thông tin sử dụng thuốc, thông tin về thuốc mới, thông tin cảnh giác dược gửi đến cán bộ y tế và đến người bệnh. Đối với việc tập huấn, đào tạo về dược lâm sàng: Dược sĩ lâm sàng lập kế hoạch, chuẩn bị tài liệu, cập nhật kiến thức sử dụng thuốc cho bác sĩ, dược sĩ, điều dưỡng viên, kỹ thuật viên, hộ sinh viên của đơn vị mình... Trong đó, dược sĩ lâm sàng được tham gia hội chẩn chuyên môn về thuốc, đặc biệt trong các trường hợp bệnh nặng, bệnh cần dùng thuốc đặc biệt, người bệnh bị nhiễm vi sinh vật kháng thuốc; tham gia bình ca lâm sàng định kỳ tại khoa lâm sàng, tại bệnh viện và giám sát chặt chẽ việc tuân thủ quy trình sử dụng thuốc đã được HĐTĐT thông qua và giám đốc bệnh viện phê duyệt.

Hiện nay, ở Việt Nam, hầu hết các cơ sở khám, chữa bệnh đang phải đối mặt với tốc độ lan rộng các vi khuẩn kháng với nhiều loại kháng sinh. Gánh nặng do kháng thuốc ngày càng tăng do chi phí điều trị tăng lên, ngày điều trị kéo dài, ảnh hưởng đến sức khỏe người bệnh, cộng đồng và sự phát triển chung của xã hội. Hưởng ứng lời kêu gọi của Tổ chức Y tế thế giới "Không hành động hôm nay, ngày mai không thuốc chữa", Bộ Y tế đã bắt tay vào xây dựng và ban hành Kế hoạch hành động Quốc gia về chống kháng thuốc giai đoạn từ năm 2013 đến năm 2020. Mục tiêu chung của Kế hoạch nhằm: Đẩy mạnh các hoạt động phòng, chống kháng thuốc, góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả của công tác phòng, chống dịch bệnh, khám bệnh, chữa bệnh để bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân.

Theo kế hoạch, ngoài nâng cao nhận thức của cộng đồng và cán bộ về kháng thuốc, Bộ Y tế sẽ có những chương trình nhằm bảo đảm cung ứng đầy đủ thuốc, tăng cường hoàn thiện hệ thống giám sát quốc gia về sử dụng kháng sinh và kháng thuốc; tăng cường sử dụng thuốc an toàn hợp lý; kiểm soát nhiễm khuẩn và tăng cường sử dụng kháng sinh hợp lý, an toàn trong trồng trọt và chăn nuôi gia súc, gia cầm, thủy sản.

Như vậy, việc bảo đảm sử dụng thuốc an toàn, hợp lý và hiệu quả đã có hệ thống văn bản quy phạm và các hướng dẫn tương đối đầy đủ. Vấn đề còn lại là tổ chức thực hiện như thế nào. Các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh phải bắt tay vào thực hiện những nội dung trên để bảo đảm sử dụng thuốc an toàn, hợp lý và hiệu quả, góp phần bảo vệ và nâng cao sức khỏe người dân ngày càng tốt hơn.

ThS CAO HƯNG THÁI

Phó Cục trưởng Quản lý khám, chữa bệnh (Bộ Y tế)

Có thể bạn quan tâm

Tư vấn cho người bệnh khi tham gia chương trình khám sàng lọc và phát hiện sớm ung thư phổi.

Mới có 10% số ca mắc ung thư phổi được phát hiện ở giai đoạn sớm

Phát hiện sớm ung thư phổi có ý nghĩa rất quan trọng, người bệnh hoàn toàn có thể điều trị khỏi bằng phẫu thuật với chi phí hợp lý, hiệu quả và không quá tốn kém. Ngược lại, nếu bệnh được phát hiện ở giai đoạn muộn, đặc biệt khi đã có di căn, tiên lượng sẽ xấu hơn và việc điều trị cũng tốn kém hơn rất nhiều.

Cây Nở ngày đất. (Ảnh: suckhoedoisong.vn)

Điều trị bệnh gout từ thảo dược

Cây Nở ngày đất hay còn gọi là cây bạc đầu, cây hoa gà trắng và có tên gọi khoa học là Gomphrena Celosioides Mart, phân bố nhiều ở các khu vực Nam Mỹ, châu Phi, châu Á và Việt Nam...

Sản phụ nặng 140kg mắc tiền sản giật nặng.

Phẫu thuật lấy thai thành công cho sản phụ nặng 140kg mắc tiền sản giật nặng

Tối 8/5, các bác sĩ Bệnh viện Phụ Sản Hà Nội đã thực hiện thành công ca mổ lấy thai cho một sản phụ nặng 140kg mắc tiền sản giật nặng với chỉ số huyết áp lên tới 197/120mmHg. Đây là tình trạng sản khoa nguy hiểm có thể ảnh hưởng trực tiếp tới an toàn của cả mẹ và thai nhi nếu không được xử trí kịp thời.

Trung tâm Y tế Tuần Giáo khám bệnh miễn phí cho nhân dân vào ngày thứ Bảy.

Điện Biên tích cực thực hiện khám sức khỏe miễn phí cho nhân dân

Thực hiện chỉ đạo của Sở Y tế tỉnh Điện Biên về việc tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân theo tinh thần Nghị quyết 72 ngày 9/9/2025 của Ban Chấp hành Trung ương, bắt đầu từ ngày 25/4/2026 (thứ Bảy), các trung tâm y tế trên địa bàn đồng loạt tổ chức khám, tư vấn sức khỏe miễn phí cho nhân dân.

Hình ảnh ung thư hắc tố móng.

Vệt đen trên móng tay suốt 6 năm, người đàn ông phát hiện mắc ung thư nguy hiểm

Thấy xuất hiện một vạch đen chạy dọc móng tay suốt nhiều năm nhưng không đau, không khó chịu, người đàn ông hơn 60 tuổi chỉ nghĩ là “sẹo móng” thông thường. Đến khi móng biến dạng, sần sùi và bong tách, ông mới đi khám và được chẩn đoán mắc ung thư hắc tố móng – một trong những loại ung thư da ác tính nhất.

Hội thảo quy tụ nhiều chuyên gia đầu ngành trong nước cùng các góc nhìn quốc tế về nhãn khoa.

Ứng dụng công nghệ hiện đại trong điều trị nhãn khoa

Ngày 7/5, nhân kỷ niệm 15 năm thành lập, Bệnh viện Mắt quốc tế DND tổ chức Hội thảo khoa học "Tiến bộ trong nhãn khoa: Thực hành lâm sàng và đổi mới". Hội thảo cập nhật các tiến bộ mới trong chẩn đoán, điều trị nhãn khoa, tăng cường kết nối chuyên môn giữa các chuyên gia trong nước và quốc tế.

Thực hiện thủ thuật cho người bệnh bằng kỹ thuật kỹ thuật siêu âm hòa hình thời gian thực tại Viện Điện quang chẩn đoán và can thiệp.

Siêu âm hòa hình thời gian thực - “mắt thần” trong can thiệp ung thư

Không còn phụ thuộc vào việc “ước lượng” vị trí tổn thương trên siêu âm, kỹ thuật siêu âm hòa hình thời gian thực cho phép bác sĩ quan sát đồng thời hình ảnh siêu âm và dữ liệu CT/MRI trên cùng màn hình, hỗ trợ dẫn đường chính xác trong đốt u, sinh thiết và nhiều thủ thuật can thiệp phức tạp.

[Video] Bộ Y tế đề nghị lập đường dây nóng 24/7, xử nghiêm mọi hành vi che giấu bạo hành trẻ em

[Video] Bộ Y tế đề nghị lập đường dây nóng 24/7, xử nghiêm mọi hành vi che giấu bạo hành trẻ em

Trong những ngày qua, một số vụ việc bạo lực trẻ em với hậu quả đặc biệt nghiêm trọng. Để bảo đảm quyền trẻ em, Bộ Y tế đề nghị UBND các tỉnh, thành phố triển khai thực hiện đồng bộ, hiệu quả các chỉ thị, nghị quyết, kết luận, văn bản chỉ đạo của Đảng, Quốc hội và Chính phủ về phòng, chống bạo lực, xâm hại trẻ em.

Các y, bác sĩ Khoa Phẫu thuật Tạo hình Thẩm mỹ và Tái tạo (Bệnh viện Đại học Y Dược) phẫu thuật cho bệnh nhân V bị người thân cắn đứt môi.

Ứng dụng kỹ thuật tạo hình bằng vạt Abbe cho bệnh nhân bị người thân cắn đứt môi

Ngày 7/5, Bệnh viện Đại học Y Dược (Đại học Quốc gia Hà Nội) cơ sở Linh Đàm cho biết, Khoa Phẫu thuật Tạo hình Thẩm mỹ và Tái tạo vừa tiếp nhận và điều trị thành công bệnh nhân H.V.V (45 tuổi) xã Yên Phong (tỉnh Bắc Ninh) trong tình trạng cấp cứu vết thương hở, khuyết toàn bộ phần mềm môi trên.