Việc Tổng thống Mỹ Donald Trump cảnh báo EU có thể phải đối mặt với các biện pháp thuế quan và một cuộc điều tra thương mại chính thức sau khi Brussels áp mức phạt chống độc quyền mới đối với tập đoàn công nghệ Google đặt hai bên trước thách thức mới, trong khi EU vừa bắt đầu triển khai các cam kết trong thỏa thuận thương mại với Mỹ từ đầu tháng này.
Sau quyết định phạt “gã khổng lồ” khi Ủy ban châu Âu (EC) công nghệ Google 890 triệu euro vì vi phạm Đạo luật Thị trường Kỹ thuật số (DMA), Tổng thống Mỹ Donald Trump đã tuyên bố, EU sẽ phải trả giá rất lớn vì hành động mà ông cho là bất hợp pháp.
Mặc dù đây là lần đầu Google bị áp dụng mức phạt theo DMA, một bộ luật quan trọng của EU nhằm kiểm soát hành vi của các nền tảng trực tuyến có vị thế thống lĩnh, trên thực tế, Tổng thống Mỹ đã nhiều lần đưa ra những chỉ trích nặng nề đối với EU về đạo luật này. Người đứng đầu Nhà Trắng cảnh báo sẽ áp thuế 100% đối với hàng hóa từ các nước châu Âu áp dụng thuế dịch vụ kỹ thuật số đối với các doanh nghiệp công nghệ của Mỹ, trong khi các nhà lập pháp Mỹ thúc đẩy một cuộc điều tra thương mại nhằm vào các quy định quản lý công nghệ của EU.
Tổng thống Trump cho biết sẽ khởi động cuộc điều tra theo Điều 301, đồng thời dự tính áp đặt “mức thuế quan đáng kể” đối với EU trong thời gian sớm nhất. Điều 301 trong Đạo luật Thương mại Mỹ năm 1974 cho phép Washington điều tra các hoạt động thương mại nước ngoài mà nước này cho là mang tính phân biệt đối xử, đồng thời áp dụng các biện pháp trả đũa như tăng thuế nhập khẩu.
Bất đồng mới nảy sinh giữa EU và Mỹ làm suy yếu cuộc đối thoại giữa hai bên và tạo ra rủi ro đối với dòng chảy thương mại xuyên Đại Tây Dương. Tròn một năm sau khi EU và Mỹ đạt thỏa thuận thương mại, quan hệ kinh tế giữa hai bên vẫn vấp phải không ít trở ngại, mặc dù kim ngạch thương mại tiếp tục tăng và các cam kết đầu tư được triển khai.
Theo thỏa thuận thuế quan mà hai bên đạt được, Mỹ áp thuế 15% đối với hàng hóa nhập khẩu từ EU, trong khi EU dỡ bỏ thuế đối với phần lớn hàng công nghiệp của Mỹ. EU cũng cam kết đầu tư 520 tỷ euro vào Mỹ và mua 700 tỷ euro năng lượng của nước này đến năm 2028.
Thỏa thuận nêu trên đã góp phần ổn định mối quan hệ thương mại giữa hai bên. Theo số liệu của Ủy ban châu Âu (EC), bất chấp các biện pháp thuế quan, thương mại hàng hóa và dịch vụ Mỹ-EU trong năm 2025 vẫn tăng 4,5%, đạt khoảng 1.800 tỷ euro. Tuy nhiên, việc triển khai thỏa thuận này gặp nhiều khó khăn và nhiều nội dung của thỏa thuận vẫn chưa được giải quyết và hai bên tiếp tục đàm phán về miễn trừ thuế đối với một số mặt hàng xuất khẩu của EU cũng như thuế thép và nhôm. EU chỉ vừa bắt đầu triển khai thỏa thuận sau nhiều tháng trì hoãn do liên quan những tuyên bố của Tổng thống Mỹ Donald Trump về vấn đề Greenland và phán quyết của Tòa án Tối cao Mỹ. Trong khi đó, Chính quyền Mỹ lại xem xét các biện pháp thuế quan mới liên quan lao động cưỡng bức, tình trạng dư thừa công suất và một số mặt hàng dược phẩm.
Mỹ vừa công bố mức thuế mới, dao động từ 10% đến 12,5%, áp dụng với hàng chục quốc gia vốn là những đối tác thương mại lớn. Trong đó, là đối tác thương mại đơn lẻ lớn nhất của Mỹ, EU phải chịu mức thuế mới là 12,5%. Mức này được cho là phù hợp với các cam kết của Mỹ trong thỏa thuận thương mại với EU và thấp hơn mức trần 15% từng được Tổng thống Donald Trump và Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen nhất trí vào năm 2025.
Tuy nhiên, sóng gió trong quan hệ giữa Mỹ và EU gia tăng sau án phạt Google. Ủy ban châu Âu (EC) cho biết sẵn sàng chủ động trao đổi với Washington nhằm hạ nhiệt tranh cãi, song khẳng định sẽ tiếp tục bảo vệ quyền tự chủ trong việc xây dựng các quy định quản lý.
Trong khi đó, Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer cho biết, Mỹ đang nỗ lực giải quyết các mối quan ngại liên quan Đạo luật Thị trường Kỹ thuật số của EU thông qua một kênh đối thoại có trách nhiệm và mang tính xây dựng. Dù duy trì quan điểm cứng rắn, hai bên vẫn phát đi tín hiệu sẵn sàng đối thoại nhằm làm dịu căng thẳng trong quan hệ thương mại giữa hai bờ Đại Tây Dương
