Sông băng dày nhất thế giới cuối cùng cũng tan chảy vì biến đổi khí hậu

NDĐT - Sông băng Taku từng được xem là biểu tượng chống lại biến đổi khí hậu khi từ năm 1946 đến nay nó cứ dày thêm mãi, trở thành sông băng dày nhất thế giới. Nhưng mới đây, NASA đã công bố hai bức ảnh cách nhau 5 năm cho thấy Taku đã bắt đầu tan chảy.

Các bức ảnh quan sát trái đất của NASA đã tiết lộ sông băng dày nhất thế giới đang bắt đầu tan chảy. Ảnh: NASA.
Các bức ảnh quan sát trái đất của NASA đã tiết lộ sông băng dày nhất thế giới đang bắt đầu tan chảy. Ảnh: NASA.

Sông băng Taku ở khu vực băng giá Juneau, Alaska từng được coi là sông băng lớn và dày nhất, nơi băng giá giữ mình như một thành trì chống lại biến đổi khí hậu. Taku là sông lớn nhất trong số 20 sông băng lớn trong khu vực, và là một trong những sông băng dày nhất thế giới. Nó có độ cao 4.860 feet, tương đương 1.480 mét, từ bề mặt đến đáy. Trong khi tất cả các sông băng lân cận co lại, Taku đã tăng khối lượng một cách khủng khiếp và lan rộng ra sông Taku gần đó trong gần nửa thế kỷ. Tuy nhiên, đó chỉ là những ngày vinh quang đã qua.

Trong một cặp ảnh vệ tinh mới được chia sẻ bởi Đài quan sát Trái đất của NASA, sự tan băng của Taku cuối cùng đã trở nên rõ ràng. Được chụp cách nhau năm năm, vào tháng 8-2014 và tháng 8-2019, các bức ảnh cho thấy các nền tảng băng giá nơi sông băng gặp dòng sông bị rút lại. Đây là lần đầu tiên hiện tượng này xảy ra kể từ khi các nhà khoa học bắt đầu nghiên cứu Taku vào năm 1946.

Sông băng Taku trên hình ảnh vệ tinh được chụp vào tháng 8-2014. Ảnh: NASA.

Trong hình ảnh vệ tinh được chụp vào tháng 8-2019, mảnh băng và một đường tuyết rút lui cho thấy sông băng Taku cuối cùng đã chịu khuất phục trước biến đổi khí hậu. Ảnh: NASA.

Mặc dù sự tan chảy này chưa nhiều, nhưng kết quả vẫn gây sốc. Theo nhà nghiên cứu về sông băng Mauri Pelto, giáo sư tại Đại học Nichols ở Massachusetts, người đã nghiên cứu khu vực băng Juneau trong ba thập kỷ, Taku được dự đoán sẽ tiếp tục tan chảy trong phần còn lại của thế kỷ. Pelto cho biết, những dấu hiệu thoái lui này không chỉ đến trước 80 năm so với kế hoạch, mà còn dập tắt hy vọng mang tính biểu tượng trong cuộc đua tìm hiểu sự thay đổi khí hậu. Trong số 250 sông băng mà Pelto đã nghiên cứu trên khắp thế giới, Taku là sông băng duy nhất rõ ràng không bị tan chảy.

"Đây là một vấn đề lớn đối với tôi bởi vì tôi tưởng có một dòng sông băng mà tôi nghĩ là có thể giữ được", Giáo sư Pelto thất vọng nói với NASA. "Nhưng giờ không còn nữa. Điều này làm cho cuộc chiến chống biến đổi khí hậu tác động đến 250 sông băng trên núi cao trở thành con số 0 tròn trĩnh."

Giáo sư Pelto đã phát hiện ra sự tan chảy của sông băng Taku như một phần của một nghiên cứu mới được công bố vào ngày 14-10 trên tạp chí Remote Sensing. Sử dụng dữ liệu vệ tinh, ông Pelto quan sát một vùng của sông băng nơi tuyết biến mất và băng trần trụi bắt đầu. Nếu một dòng sông băng mất khối lượng lớn hơn để tan chảy so với lượng tuyết tích tụ trong một năm cụ thể, dòng tuyết của nó sẽ di chuyển lên độ cao cao hơn. Vị trí tương đối của dòng này có thể giúp các nhà nghiên cứu tính toán những thay đổi trong khối lượng của sông băng từ năm này sang năm khác.

Bức ảnh của sông Taku được chụp vào năm 1899, lúc đó băng chưa bao phủ dòng sông. Ảnh: Getty.

Các ghi chép lịch sử cho thấy từ năm 1946 đến 1988, sông băng Taku đã đạt được khối lượng và tăng lên khoảng một bước chân mỗi năm. Sau đó, sự tăng tiến bắt đầu chậm lại và băng bắt đầu mỏng đi một chút. Từ năm 2013 đến 2018, sự tăng lên đã dừng lại hoàn toàn, vào năm 2018, sông băng cuối cùng đã bắt đầu thoái lui. Trong năm đó, Pelto đã quan sát sự mất mát hàng loạt lớn nhất và dòng tuyết cao nhất trong lịch sử sông băng Taku biến mất. Những thay đổi đó trùng hợp với tháng 7 ấm nhất được ghi nhận ở Juneau, Giáo sư Pelto viết.

Mặc dù không thể tránh khỏi ngay cả một dòng sông băng dày như Taku chuyển đổi từ giai đoạn tiến tới sang thoái lui, nhưng những chuyển đổi đó thường dẫn đến sau nhiều thập kỷ ổn định. Trong khi đó, quá trình chuyển đổi từ tăng trưởng sang suy tàn của Taku dường như chỉ kéo dài một vài năm.

"Để quá trình chuyển đổi diễn ra quá nhanh thế này cho thấy biến đổi khí hậu đang lấn át chu kỳ tự nhiên tiến lên và rút lui mà sông băng thường trải qua", Giáo sư Pelto kết luận.

Sông Taku đã tan chảy sớm hơn 80 năm so với dự kiến. Ảnh: Getty.

Có thể bạn quan tâm

Khu vực Hà Nội không mưa, đêm và sáng trời lạnh. (Ảnh minh họa: Đ.T)

Không khí lạnh gây mưa to ở miền trung

Chiều nay (5/10), không khí lạnh đã ảnh hưởng đến hầu hết khu vực tây Bắc Bộ và từ Thanh Hóa đến phía bắc tỉnh Quảng Trị. Cảnh báo đêm 5 và ngày 6/10, khu vực từ Hà Tĩnh đến thành phố Huế có mưa to và dông với lượng mưa phổ biến từ 50-100mm, cục bộ có nơi mưa rất to trên 200mm.

Chiều 5/10, thủ đô Bangkok tiếp tục có mưa. (Ảnh: XUÂN SƠN)

Thái Lan đối mặt nguy cơ tái ngập

Ngày 5/10, Cục Khí tượng Thái Lan ra Thông báo số 8 cho biết, từ ngày 5-7/10, Thái Lan tiếp tục sẽ có mưa nhiều trên diện rộng, trong đó có thủ đô Bangkok. Trong khi đó, chính phủ Thái Lan tiếp tục thực hiện nhiều biện pháp nhằm hỗ trợ người dân khắc phục hậu quả lũ lụt.

[Video] Dự báo thời tiết ngày 5/10/2026: Không khí lạnh gây mưa ở Bắc Bộ, Trung Bộ; Nam Bộ chiều tối tăng dông

[Video] Dự báo thời tiết ngày 5/10/2026: Không khí lạnh gây mưa ở Bắc Bộ, Trung Bộ; Nam Bộ chiều tối tăng dông

Không khí lạnh tiếp tục chi phối thời tiết miền Bắc và miền Trung, gây mưa diện rộng tại nhiều nơi. Hôm nay, Bắc Bộ trời nhiều mây, mưa giảm dần ở Tây Bắc Bộ nhưng Đông Bắc Bộ vẫn có mưa rải rác, cục bộ mưa to đến rất to. Trung Bộ tiếp tục có mưa, trong khi Nam Bộ mưa dông gia tăng về chiều tối.

(Ảnh minh họa: THÀNH ĐẠT)

Không khí lạnh tràn về, đêm nay và ngày mai, Bắc Bộ trời chuyển lạnh, vùng núi cao có nơi trời rét

Dự báo, đêm nay (4/10), không khí lạnh tràn về, khu vực Đông Bắc Bộ và Thanh Hóa từ đêm nay, trời chuyển lạnh, vùng núi cao có nơi trời rét, nhiệt độ thấp nhất 14-17 độ C. Khu vực Hà Nội, từ tối đêm nay đến sáng mai (5/10) có mưa, mưa vừa và dông, cục bộ có nơi mưa to, gần sáng trời chuyển lạnh.

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai 5/10/2026: Bắc Bộ đón không khí lạnh, Trung Bộ mưa lớn

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai 5/10/2026: Bắc Bộ đón không khí lạnh, Trung Bộ mưa lớn

Không khí lạnh tiếp tục dồn xuống phía Nam, ảnh hưởng đến nhiều khu vực ở Bắc Bộ rồi lan xuống Trung Bộ. Đêm nay, Bắc Bộ chuyển xấu với mưa, dông, cục bộ có nơi mưa to đến rất to; từ ngày mai, mưa giảm dần. Trung Bộ, đặc biệt từ Thanh Hóa đến Hà Tĩnh và Quảng Trị - TP Huế, mưa gia tăng do tác động của không khí lạnh.

[Video] Dự báo thời tiết ngày 4/10/2026: Không khí lạnh tràn về miền Bắc từ tối nay

[Video] Dự báo thời tiết ngày 4/10/2026: Không khí lạnh tràn về miền Bắc từ tối nay

Không khí lạnh từ phía Bắc dự báo bắt đầu ảnh hưởng đến Đông Bắc Bộ từ chiều tối và đêm nay, sau đó lan sang các khu vực khác ở Bắc Bộ, khiến nhiệt độ tiếp tục giảm và thời tiết chuyển lạnh về đêm. Trung Bộ duy trì nắng gián đoạn, còn Cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ mưa dông về chiều tối có xu hướng giảm.

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai 4/10/2026: Không khí lạnh tăng cường, Bắc Bộ chuyển lạnh từ đêm mai

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai 4/10/2026: Không khí lạnh tăng cường, Bắc Bộ chuyển lạnh từ đêm mai

Không khí lạnh đang tiếp tục di chuyển xuống phía Nam, dự báo từ chiều tối và đêm mai bắt đầu ảnh hưởng đến Đông Bắc Bộ rồi lan sang các khu vực khác ở Bắc Bộ. Trước đó, trong đêm nay, Bắc Bộ vẫn duy trì mưa, dông; Trung Bộ có mưa vài nơi, còn Cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ tiếp tục giảm mưa.

Bàn giao ngôi nhà có khả năng chống chịu thiên tai cho bà Hoàng Thị Liên ở xã Đồng Hỷ, Thái Nguyên. (Ảnh: UNDP)

Nâng cao khả năng chống chịu cho cộng đồng sau thiên tai

Cục Quản lý đê điều và Phòng, chống thiên tai và Đại diện Đại sứ quán Australia tại Việt Nam, Chương trình Phát triển Liên hợp quốc (UNDP) vừa có chuyến công tác tại Thái Nguyên nhằm đánh giá kết quả phục hồi và tăng cường khả năng chống chịu của các cộng đồng bị ảnh hưởng bởi thiên tai.