Tại xã Điền Lư, nhiều gia đình đã đầu tư hệ thống điện mặt trời mái nhà, tự sản xuất, tiêu thụ điện. Qua khảo sát, động lực lớn nhất thúc đẩy người dân đầu tư điện mặt trời mái nhà chính là hiệu quả kinh tế trực tiếp.
Từng sử dụng điện lưới, bình quân mỗi tháng gia đình anh Hà Quang Trường ở xã Điền Lư thanh toán khoảng 4-5 triệu đồng tiền điện do sử dụng nhiều thiết bị phục vụ sinh hoạt và kinh doanh. Được tư vấn lắp đặt, trực tiếp khảo sát hệ thống điện mặt trời áp mái tại nhiều gia đình đã đầu tư, sử dụng, anh Trường quyết định lắp đặt hệ thống điện mặt trời mái nhà có tổng mức đầu tư khoảng 160 triệu đồng.
Từ khi có thêm nguồn cung ứng điện từ hệ thống điện mặt trời áp mái nhà, chi phí sử dụng điện lưới giảm mạnh. Những ngày nắng kéo dài, sản lượng điện mặt trời cung ứng từ hệ thống sản xuất điện mái nhà đáp ứng toàn bộ nhu cầu sử dụng điện của gia đình. "Quan trọng hơn là gia đình anh có thêm nguồn điện chủ động phục vụ sinh hoạt, sản xuất, kinh doanh, giảm phụ thuộc nguồn điện lưới đơn tuyến”, anh Trường cho biết.
Tận dụng năng lượng mặt trời để sản xuất điện phù hợp, đáp ứng quy mô hộ gia đình, khẳng định hiệu quả kinh tế, thúc đẩy chuyển biến, thay đổi tư duy sử dụng năng lượng của người dân.
Chuyên kinh doanh thiết bị điện và trực tiếp triển khai lắp đặt hệ thống năng lượng mặt trời, anh Lê Văn Hoàng chia sẻ: Từ chỗ còn dè dặt bởi mức đầu tư không nhỏ đối với số đông các hộ sinh sống ở miền núi và cho rằng đây là công nghệ tiến bộ thường đắt, chỉ phù hợp với khu vực thành phố hoặc các hộ có điều kiện kinh tế; khoảng 1-2 năm trở gần đây nhu cầu tìm hiểu, đầu tư điện mặt trời của các hộ dân vùng Hồ Điền tăng nhanh.
Khu vực này có cường độ bức xạ mặt trời khá tốt trong khi giá thiết bị sản xuất điện từ năng lượng mặt trời có xu hướng giảm dần, phù hợp với điều kiện kinh tế của nhiều hộ miền núi. Đặc biệt, người dân ngày càng nhận thức rõ hiệu quả kinh tế cùng lợi ích lâu dài nên quyết định đầu tư hệ thống điện mặt trời trên mái nhà, tự sản, tự tiêu.
Miền núi Thanh Hóa trải rộng, dân cư sinh sống phân tán, chi phí lắp đặt sau công tơ lớn, nguồn điện lưới cung cấp tới một số điểm dân cư vùng sâu, xa, thiếu ổn định, điện áp cuối nguồn thấp, tuyến truyền dẫn điện lại hay xảy ra hư hỏng bởi thiên tai nên lắp đặt, sử dụng điện mặt trời mái nhà dần được nhiều hộ dân lựa chọn.
Theo đó, từ chỗ phụ thuộc hoàn toàn vào điện lưới, đông đảo người dân hào hứng tiếp cận, cân nhắc, quyết định đầu tư hệ thống “tự sản xuất-tự tiêu thụ điện”, tận dụng, sử dụng năng lượng sẵn có để sản xuất điện phục vụ tiêu dùng, thiết thực thực hành tiết kiệm và giảm tải cho hệ thống điện quốc gia.
Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Điền Lư, Lê Hùng Cường nhận xét, xu hướng người dân đầu tư hệ thống điện mặt trời trên mái nhà phù hợp với điều kiện ở địa phương và định hướng phát triển xanh hiện nay. Nhiều khu vực dân sinh chung sống có nguồn năng lượng từ ánh sáng mặt trời dồi dào. Tận dụng năng lượng tự nhiên từ mặt trời để sản xuất, tiêu thụ điện là giải pháp khả thi, đáp ứng nhu cầu sử dụng, tiêu thụ điện dần tăng, có thời điểm tăng cao, giảm chi phí cho người dân và góp phần thực hiện mục tiêu phát triển đi đôi với giảm tác động tiêu cực tới môi trường.
Cũng theo ông Cường, cần tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn kỹ thuật và nên có cơ chế chính sách khuyến khích phát triển điện tái tạo đúng quy hoạch, bảo đảm an toàn.
Theo bộ phận chuyên môn, Công ty Điện lực Thanh Hóa phân tích, với mức đầu tư phổ biến dao động khoảng 70-200 triệu đồng, tùy công suất và nhu cầu sử dụng; các hộ gia đình đầu tư ứng trước, vài năm sau có thể hoàn vốn trong thời gian tuổi thọ của hệ thống điện mặt trời kéo dài hàng chục năm.
Hơn nữa, việc làm này thiết thực chia sẻ cùng ngành điện trong sử dụng điện tiết kiệm, hiệu quả, giảm áp lực phụ tải giờ cao điểm, góp phần bảo đảm an ninh năng lượng và phát triển thêm nguồn năng lượng tái tạo bền vững.
Hiện, các đơn vị cung cấp, lắp đặt chủ động phối hợp ngành điện trong khảo sát, đấu nối và thực hiện thủ tục theo quy định tại Nghị định số 58/2025/NĐ-CP của Chính phủ quy định chi tiết một số điều của Luật Điện lực về phát triển điện năng lượng tái tạo và điện năng lượng mới.
Thời gian qua, Công ty Điện lực Thanh Hóa đã và đang tích cực triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm hỗ trợ khách hàng phát triển điện mặt trời mái nhà đúng quy định. Đi đôi với đẩy mạnh công tác tuyên truyền, đơn vị trực tiếp hỗ trợ khảo sát, hướng dẫn kỹ thuật đấu nối, tiếp nhận hồ sơ và phối hợp giải quyết các thủ tục liên quan cho khách hàng.
Riêng trong tháng 4/2026, Điện lực Thanh Hóa phát triển thêm được 107 khách hàng điện mặt trời mái nhà, đạt 162,12% kế hoạch, sản lượng điện mặt trời mái nhà phát lên lưới đạt khoảng 4,4 triệu kWh.
Kết quả 4 tháng đầu năm 2026, toàn công ty phát triển được 284 khách hàng điện mặt trời mái nhà với tổng công suất đạt 9,430 MW. Lũy kế đến ngày 30/4 năm nay, Công ty Điện lực Thanh Hóa đang quản lý 605 khách hàng điện mặt trời mái nhà với tổng công suất lắp đặt đạt 66.561,34 kWp, đạt khoảng 13,8 triệu kWh. Đây là nguồn bổ sung quan trọng cho hệ thống điện tại chỗ, góp phần giảm áp lực cung ứng điện trong các khung giờ cao điểm mùa hè.
Đi đôi với tiếp tục đồng hành, hỗ trợ khách hàng của ngành điện trong thúc đẩy phát triển nguồn điện phân tán, năng lượng sạch, Công ty Điện lực Thanh Hóa phát huy vai trò tiên phong ngay trong nội bộ doanh nghiệp. Hiện 22 hệ thống điện mặt trời mái nhà được lắp đặt tại trụ sở công ty và các đơn vị trực thuộc đạt tổng công suất khoảng 615 kWp.
Công ty còn khuyến khích cán bộ công nhân viên tham gia lắp đặt hệ thống điện mặt trời trên mái nhà với định hướng “mỗi mái nhà cán bộ công nhân viên là một nguồn điện xanh”; qua đó thúc đẩy tiếp cận, phát triển sâu rộng điện mặt trời áp mái ở các đơn vị, doanh nghiệp, hộ gia đình, phát triển năng lượng sạch, góp phần hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng xanh và phát triển bền vững.
