Rét đậm, rét hại, gia tăng ca bị đột quỵ, viêm phổi mãn tính

Khi thời tiết lạnh sâu, bệnh nhân cấp cứu vì biến chứng do bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính (COPD) tăng đột biến tại Trung tâm cấp cứu A9, Bệnh viện Bạch Mai. Thời tiết lạnh làm ảnh hưởng đến các yếu tố như: adrenaline, noradrenaline và renin gây ra co mạch ngoại biên, tăng sức cản mạch máu ngoại biên và tăng huyết áp dẫn đến nguy cơ đột quỵ.
Bệnh nhân nằm cấp cứu tại Trung tâm Cấp cứu A9, Bệnh viện Bạch Mai.
Bệnh nhân nằm cấp cứu tại Trung tâm Cấp cứu A9, Bệnh viện Bạch Mai.

Nhập viện vì viêm phổi mãn tính tăng đột biến

Ghi nhận tại một số bệnh viện tuyến Trung ương những ngày rét đậm, rét hại gần đây, số người đến khám giảm bớt so với trước. Tuy nhiên, chính vì việc trì hoãn đi khám ngày lạnh khiến cho những trường hợp đến viện đều trong tình trạng nặng nề. Rét đậm, rét hại tác động mạnh đến những đối tượng có bệnh lý mãn tính.

Ông T.V.T. (72 tuổi, tỉnh Hòa Bình) mắc phổi tắc nghẽn từ năm 2012. Trung bình mỗi năm ông vào viện 3-4 lần. Đợt này rét đậm khiến căn bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính bóp nghẹt đường thở của ông, phải chuyển từ Bệnh viện Đa khoa tỉnh Hòa Bình lên Bệnh viện Bạch Mai.

Khi vào viện, bác sĩ nhanh chóng cho thở oxy gọng và tiếp tục điều trị triệu chứng, thêm thuốc giãn cơ. Sau đó, bệnh nhân sẽ về Trung tâm Hô hấp tiếp tục điều trị theo phác đồ COPD.

Bệnh nhân T.V.T. (65 tuổi) được đưa vào cấp cứu vào sáng 22/1 tại Trung tâm A9 trong tình trạng khó thở, tắc nghẽn phổi cấp tính. Ngay lập tức, các bác sĩ đã tiến hành đặt máy thở để cấp cứu hồi sức tích cực.

Người bệnh bị tắc nghẽn phổi mạn tính đã lâu, trong đợt không khí lạnh này bất ngờ khó thở, suy hô hấp.

Thạc sĩ, bác sĩ Nguyễn Minh Hiếu - Trung tâm Cấp cứu, Bệnh viện Bạch Mai cho hay, khi thời tiết lạnh sâu, bệnh nhân cấp cứu vì biến chứng do COPD tăng đột biến. Trung bình, Trung tâm cấp cứu A9, tiếp nhận 20-30 ca/ngày trong đó 10% phải thở máy.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Anh Tuấn, Giám đốc Trung tâm Cấp cứu A9, thông tin, hiện nay có xu hướng gia tăng các bệnh lý không lây nhiễm như tim mạch, ung thư, đột quỵ, đái tháo đường, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính.

Số ca cấp cứu nội khoa tại Trung tâm Cấp cứu A9 trong thời gian này chủ yếu là các bệnh lý xuất huyết tiêu hóa (do uống rượu, xơ gan vỡ tĩnh mạch thực quản), COPD, đột quỵ, bệnh lý tim mạch (cơn tăng huyết áp, đau thắt ngực, nhồi máu cơ tim)...

Nhiều ca nhập viện bị suy hô hấp.

Nhiều ca nhập viện bị suy hô hấp.

Đặc biệt, khi thời tiết lạnh sâu, số ca bệnh liên quan tới đột quỵ, huyết áp, hô hấp tăng lên đáng kể.

Theo Trung tâm Hô hấp, Bệnh viện Bạch Mai, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính đang là gánh nặng lên sức khỏe, kinh tế và xã hội. Đây là nguyên nhân thứ 3 gây tử vong trên thế giới. Tại Việt Nam, ước tính tỷ lệ mắc bệnh này là 9% dân số, cao nhất khu vực châu Á-Thái Bình Dương. Bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính thường xảy ra ở những người có độ tuổi trên 40 tuổi.

Một trong những biện pháp phòng tránh đợt cấp bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính do nhiễm khuẩn là tiêm phòng vaccine. Người mắc bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính nên tiêm phòng vaccine phòng cúm, phế cầu, ho gà, Covid-19, virus hợp bào hô hấp và zona.

Khi thời tiết lạnh, người có bệnh nền sẵn cần tuân thủ điều trị, giữ ấm cơ thể. Nếu người bệnh có dấu hiệu khó thở, mệt mỏi cần nhanh chóng tới các cơ sở y tế để được hỗ trợ điều trị.

Gia tăng ca bệnh đột quỵ

Ghi nhận tại Bệnh viện Đa khoa Hà Đông (Hà Nội), số lượng bệnh nhân mắc các bệnh về huyết áp, tim mạch trong những ngày lạnh tăng khoảng 20%. Bác sĩ Đỗ Hữu Nghị, Trưởng khoa Nội Tim mạch, Bệnh viện Đa khoa Hà Đông cho biết, có nhiều nguyên nhân khiến cho bệnh tim mạch tăng cao hơn vào mùa đông lạnh giá.

Khi thời tiết lạnh sâu, số ca bệnh liên quan tới đột quỵ, huyết áp, hô hấp tăng lên đáng kể.

Bác sĩ chuyên khoa II Nguyễn Quang Thành, Khoa Phẫu thuật Thần kinh, Bệnh viện Bạch Mai cho hay, qua nhiều nghiên cứu tại Việt Nam cũng như thế giới đã cho thấy mối quan hệ giữa thời tiết lạnh và tỷ lệ đột quỵ tăng lên đặc biệt là đột quỵ do thiếu máu cục bộ, đây là 1 trong những nguyên nhân dẫn đến tàn tật và tử vong cao. Đột quỵ do thiếu máu cục bộ chiếm khoảng 60-80% tổng số trường hợp đột quỵ.

Theo báo cáo của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), trung bình cứ bốn phút lại có một người ở Hoa Kỳ chết vì đột quỵ. Tại Việt nam, đột quỵ đã trở thành nguyên nhân gây tử vong hàng đầu. Các yếu tố nguy cơ gây đột quỵ do thiếu máu cục bộ bao gồm tuổi cao, tăng huyết áp, tiểu đường, tăng lipid máu, bệnh tim mạch vành, rung tâm nhĩ, bệnh van tim, béo phì và thiếu tập thể dục.

Tăng huyết áp, được định nghĩa là huyết áp > 140/90 mmHg, là yếu tố nguy cơ quan trọng nhất gây đột quỵ do thiếu máu cục bộ . Các nghiên cứu dịch tễ học đã chỉ ra rằng khoảng 70-80% bệnh nhân bị đột quỵ do thiếu máu cục bộ có tăng huyết áp.

Tỷ lệ đột quỵ do thiếu máu cục bộ tăng đáng kể vào mùa đông, đặc biệt khi nhiệt độ giảm mạnh. Các nghiên cứu cho thấy thời tiết lạnh hơn làm cho các mạch máu co lại, có thể làm tăng huyết áp - một yếu tố nguy cơ chính dẫn đến đột quỵ.

Cụ thể là thời tiết lạnh làm ảnh hưởng đến các yếu tố như: adrenaline, noradrenaline và renin gây ra co mạch ngoại biên, tăng sức cản mạch máu ngoại biên và tăng huyết áp.

Lạnh có thể dẫn đến giảm sản xuất yếu tố gây giãn mạch như oxit nitric (NO) dẫn đến tăng huyết áp. Qua nghiên cứu trên 57.375 người của tác giả Xiuhui Chen tại Trung Quốc năm 2019 cho thấy, khi nhiệt độ giảm 10 độ C huyết áp trung bình sẽ tăng 6,9/2,9 mm Hg, một nghiên cứu khác cho thấy mỗi khi nhiệt độ môi trường tăng 10 độ C thì khi tăng mỗi 1 độ C huyết áp tâm thu giảm 0,4 mmHg, Huyết áp tâm trương giảm 0,28 mmHg.

Ngoài ra, nhiệt độ thấp có thể ảnh hưởng đến hệ thống đông máu và tiêu sợi huyết và thúc đẩy hình thành trạng thái tăng đông máu cụ thể là nhiệt độ thấp làm giảm thời gian Thromboplastin và tăng ngưng kết tiểu cầu thúc đẩy hình thành huyết khối gây đột quỵ do thiếu máu cục bộ.

Từ các bằng chứng trên cho thấy, nhiệt độ thấp là yếu tố nguy cơ dẫn đến đột quỵ não đặc biệt là đột quỵ do thiếu máu não cục bộ.

Chú ý các biểu hiện của cơ thể khi trời lạnh

Cục Quản lý môi trường y tế, Bộ Y tế hướng dẫn người dân cần chú ý các biểu hiện: đau đầu, chóng mặt, tức ngực, khó chịu, tê bì chân tay... Khi xuất hiện các triệu chứng cần lưu ý giữ ấm cơ thể ngay và đến cơ sở y tế kiểm tra sức khỏe;

Thời tiết lạnh gây tăng thêm gánh nặng cho tim do vậy với người bị bệnh tim, huyết áp nên khám và làm theo lời khuyên của bác sĩ chuyên khoa. Nên kiểm tra theo dõi huyết áp thường xuyên kể cả người trẻ, người chưa có tiền sử bệnh lý tim mạch, huyết áp;

Chú ý khi tiếp xúc kéo dài với nhiệt độ rất lạnh có thể gây giảm thân nhiệt, nhất là người già, gầy ốm, bị bệnh mãn tính, trẻ em suy dinh dưỡng, trẻ sơ sinh; Biểu hiện giảm thân nhiệt: run, kiệt sức, nhầm lẫn, mất trí nhớ và buồn ngủ... Ở trẻ sơ sinh có dấu hiệu da đỏ tươi hoặc da lạnh. Run rẩy là một dấu hiệu quan trọng đầu tiên cho thấy cơ thể đang mất nhiệt vì vậy cần phải sưởi ấm ngay;

Khi bị nhiễm lạnh xuất hiện ho, sốt cần đi khám bác sĩ để có chẩn đoán và điều trị phù hợp. Không nên tự ý mua thuốc đặc biệt là thuốc kháng sinh để uống.

Có thể bạn quan tâm

Thẻ bảo hiểm y tế thực sự là "phao cứu sinh" giúp giảm gánh nặng tài chính rất lớn cho người bệnh, đặc biệt là những người thường xuyên phải thăm khám.

Bảo hiểm y tế - Phao cứu sinh cho người bệnh

Bảo hiểm y tế là một trong những chính sách an sinh xã hội quan trọng, mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc của Đảng và Nhà nước trong công tác chăm sóc, bảo vệ sức khỏe nhân dân. Tại thành phố Đà Nẵng, tấm thẻ bảo hiểm y tế đã và đang trở thành "lá chắn" bảo vệ người dân trước rủi ro bệnh tật, góp phần bảo đảm an sinh xã hội bền vững.

Bác sĩ thăm khám cho bệnh nhân sau điều trị.

Suýt mất đoạn ruột vì tập gập bụng cường độ cao

Mới đây, các bác sĩ Bệnh viện Thanh Nhàn đã tiếp nhận một trường hợp hiếm gặp nhưng rất nguy hiểm: một người đàn ông ngoài 40 tuổi suýt đối mặt với nguy cơ hoại tử ruột sau khi tập gập bụng. Bệnh nhân vốn khỏe mạnh, không hút thuốc, không sử dụng rượu bia và không có bệnh lý đáng chú ý.

Bác sĩ sử dụng robot CUVIS-Joint phục dựng cấu trúc khớp 3D và thay khớp thành công cho bệnh nhân N.

Robot trí tuệ nhân tạo đầu tiên tại Việt Nam giúp phục dựng khớp gối biến dạng phức tạp

Ứng dụng robot thay khớp tích hợp trí tuệ nhân tạo CUVIS-Joint, các bác sĩ đã điều trị thành công cho nhiều bệnh nhân có khớp gối biến dạng nặng sau nhiều năm thoái hóa và phẫu thuật thất bại. Chỉ sau hơn 2 tháng triển khai, công nghệ này đã ghi nhận gần 100 ca phẫu thuật thành công và mang về 3 chứng nhận quốc tế cho Việt Nam.

Bác sĩ thăm khám bệnh nhân. (Ảnh: Bệnh viện cung cấp)

Cảnh báo ung thư hốc mắt sau nhiều năm tự chữa

Từ một khối u nhỏ ở mí mắt phải, sau nhiều năm điều trị bằng thuốc nam và các phương pháp dân gian, người đàn ông 61 tuổi đã bị tổn thương xâm lấn nghiêm trọng cả hai hốc mắt, làm suy giảm thị lực và lan đến nhiều hạch trong cơ thể.

Diễn tiến điều trị ca zona tại Bệnh viện quốc tế City.

Không chủ quan với biến chứng zona chỉ sau 48 giờ

Nhiều người vẫn cho rằng zona thần kinh chủ yếu gây nổi mụn nước trên da và đau kéo dài sau bệnh. Tuy nhiên, một trường hợp vừa được điều trị tại Bệnh viện quốc tế City cho thấy các biến chứng nhiễm trùng có thể diễn tiến rất nhanh, ngay cả ở người trẻ tuổi, khỏe mạnh và không có bệnh nền.

Thạc sĩ, bác sĩ Đỗ Hải Đăng khám lại cho người bệnh sau ghép gan.

Ghép gan cứu sống thiếu niên 16 tuổi mắc xơ gan di truyền, suy hô hấp nặng

Sau khi hai anh chị ruột lần lượt qua đời vì xơ gan di truyền, Đỗ Đăng Khoa (16 tuổi, Cổ Đô, Hà Nội) cũng nhiều lần cận kề cái chết bởi những biến chứng nặng nề. Ca ghép gan thành công tại Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức đã giúp em giành lại cơ hội sống và mở ra hy vọng cho người cha nghèo sau nhiều năm gồng gánh đau thương.

Các bác sĩ Viện Tim mạch Việt Nam thực hiện ca can thiệp tim mạch kỹ thuật cao. (Ảnh: MẠNH DƯƠNG)

Kiến tạo hệ sinh thái chăm sóc tim mạch toàn diện

Chuyên ngành tim mạch tại Việt Nam đang có những bước phát triển mạnh mẽ từ việc việc ứng dụng công nghệ cao, hướng tới điều trị chính xác, đến nâng cao hiệu quả dự phòng và cứu sống người bệnh. Tuy nhiên, mục tiêu bảo đảm sức khỏe tim mạch cho cộng đồng đòi hỏi hệ thống y tế có bước phát triển cả bề rộng và chiều sâu.

Thiếu tướng, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Vũ Nhất Định, Phó Giám đốc Học viện Quân y phát biểu khai mạc khóa huấn luyện.

Nâng cao chất lượng lực lượng y tế trong tham gia hoạt động gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc

Chiều 24/6, tại Hà Nội, Học viện Quân y tổ chức khai mạc khóa huấn luyện chuyên môn y tế cho Bệnh viện dã chiến cấp 1, Đội công binh số 5 tham gia hoạt động gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc. Thiếu tướng, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Vũ Nhất Định, Phó Giám đốc Học viện Quân y dự và phát biểu khai mạc khóa huấn luyện.

Thành phố Hà Nội xây dựng kế hoạch khám sức khỏe định kỳ cho người dân trong năm 2026 (Ảnh: BẢO LONG)

Thống nhất trong khám sức khỏe định kỳ cho người dân

Để triển khai đầy đủ, hiệu quả Luật Phòng bệnh, thời gian qua, Chính phủ, Bộ Y tế đã ban hành các văn bản quy phạm pháp luật, hướng dẫn chuyên môn, nhất là việc tổ chức khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc miễn phí cho người dân, tạo cơ sở để các địa phương thực hiện thống nhất công tác này.

Quang cảnh tại Hội nghị ASCO Breakthrough 2025. (Ảnh: TL)

Cập nhật những tiến bộ mới trong nghiên cứu và điều trị ung thư

Sử dụng ADN tự do của khối u trong máu để phát hiện đồng thời 10 loại ung thư; cá thể hóa điều trị ung thư vú theo đặc điểm sinh học từng người bệnh hay tích hợp chăm sóc giảm nhẹ ngay từ khi chẩn đoán... là những xu hướng nổi bật sẽ được trình bày tại Hội nghị ASCO Breakthrough 2026 diễn ra tại Singapore từ ngày 25-27/6.