Bộ sách “Yêu Tỉnh Táo” được viết dựa trên 3 cột mốc mốc trong hành trình hình thành hệ thống tư tưởng của tác giả, vừa đưa ra những lý thuyết quan trọng về vấn đề tâm lý của con người trong xã hội hiện đại, vừa mang đến những tâm tình kín đáo, gợi mở cho chúng ta hiểu rõ bản chất của yêu, của con người.
Tự do là đích ngắm mà mọi người đều hướng đến, và nhiều khi người ta phải đấu tranh để giành lấy nó. Tuy nhiên, cuốn sách “Trốn thoát tự do” của Erich Fromm lại chỉ ra những nguyên nhân khiến con người có xu hướng trốn tránh tự do; rằng đối với nhiều người tự do là mục tiêu hằng ấp ủ, còn với người khác đây lại là một mối đe dọa.
“Trốn thoát tự do” là một phần trong công trình nghiên cứu khái quát về cấu trúc tính cách của con người hiện đại và những vấn đề về tác động qua lại giữa các yếu tố tâm lý và xã hội mà tác giả đã dày công tìm hiểu suốt nhiều năm. Từ những nội dung được luận giải xuyên suốt cuốn sách, chúng ta thấy rằng, Erich Fromm đã thể hiện một cách tiếp cận mới mẻ và đặc sắc về ý nghĩa của tự do đối với con người hiện đại.
Ra mắt sau “Trốn thoát tự do” 15 năm, Erich Fromm tiếp tục khám phá căn nguyên những vấn đề tâm lý của con người hiện đại trong cuốn sách “Xã hội tỉnh táo” của mình.
Trong cuốn sách, Fromm phê bình và phân tích tâm lý xã hội tư bản công nghiệp hiện đại và những công dân nhất định bị tha hóa của nó. Nhưng hơn thế, ông cũng đưa ra những gợi ý để vận hành một xã hội lành mạnh, tỉnh táo - ý tưởng rằng “tiến bộ chỉ có thể xảy ra khi đồng thời thay đổi các lĩnh vực kinh tế, xã hội-chính trị và văn hóa; nếu chỉ giới hạn tiến bộ trong một lĩnh vực tức là hủy hoại tiến bộ ở mọi lĩnh vực”.
Điều gì đã tạo nên "tính người" của một con người? Là Yêu. Năng lực Yêu là năng lực cốt lõi, và là quan năng để tạo nên một con người. “Nghệ thuật yêu” có lẽ là tác phẩm nổi tiếng hơn cả của Erich Fromm, được tái bản nhiều nhất với 34 thứ tiếng với hàng triệu bản in. Fromm nêu ra bốn yếu tố căn bản của tình yêu: Quan tâm, trách nhiệm, tôn trọng, và hiểu biết, cùng năm đức tính con người cần rèn luyện trong việc nắm vững bốn yếu tố căn bản của tình yêu ấy: Kỷ luật, tập trung, kiên nhẫn, hết lòng quan tâm và rèn luyện.
Như chính ông bộc bạch: “Bất cứ ai trông đợi sự chỉ dẫn dễ dãi về nghệ thuật yêu sẽ thất vọng khi đọc cuốn sách này. Cuốn sách, ngược lại, muốn cho thấy tình yêu không phải một thứ tình cảm mà bất cứ ai cũng có thể dễ dàng đắm chìm vào, dù người đó đạt tới mức độ trưởng thành nào.”
Tác giả cũng khẳng định muốn làm chủ nghệ thuật yêu thương cần phải có rất nhiều học hỏi và nỗ lực. Yêu thương là việc tự nhiên của con người, song cần phải học!
