Quy định mới về thu thập, sử dụng dữ liệu nhằm phát hiện vi phạm hành chính

Theo đó, dữ liệu do cá nhân, tổ chức thu được từ phương tiện, thiết bị kỹ thuật cung cấp cho cơ quan, đơn vị, người có thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính thông qua một trong các hình thức sau:

Trực tiếp đến trụ sở cơ quan, đơn vị của người có thẩm quyền hoặc hiện trường xảy ra vụ việc để cung cấp hoặc địa điểm khác do người có thẩm quyền quyết định;

Thư điện tử, cổng thông tin điện tử, trang thông tin điện tử, Ứng dụng định danh quốc gia (VNeID) và ứng dụng khác trên thiết bị di động, số điện thoại đường dây nóng được công bố chính thức;

Dịch vụ bưu chính;

Kết nối, chia sẻ dữ liệu qua nền tảng số hoặc hệ thống tích hợp, chia sẻ dữ liệu theo quy định của pháp luật.

Nghị định nêu rõ cá nhân, tổ chức cung cấp dữ liệu có quyền:

Cung cấp dữ liệu thu được từ phương tiện, thiết bị kỹ thuật cho cơ quan, đơn vị, người có thẩm quyền thuộc các lực lượng theo quy định;

Được bảo đảm bí mật họ tên, địa chỉ, bút tích và thông tin cá nhân khác theo quy định của pháp luật về bảo vệ dữ liệu cá nhân;

Yêu cầu cơ quan, đơn vị, người có thẩm quyền thông báo kết quả xác minh, xử lý dữ liệu đã cung cấp bằng văn bản hoặc qua ứng dụng trên môi trường điện tử.

Cá nhân, tổ chức cung cấp dữ liệu có trách nhiệm:

Cung cấp đầy đủ thông tin về họ tên, địa chỉ, phương thức liên lạc trong trường hợp cơ quan, đơn vị tiếp nhận, thu thập dữ liệu cần liên hệ;

Chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính xác thực, toàn vẹn của dữ liệu đã cung cấp;

Phối hợp, hỗ trợ cơ quan, đơn vị, người có thẩm quyền trong quá trình giải quyết vụ việc khi được yêu cầu.

Yêu cầu cụ thể với dữ liệu làm căn cứ xác minh, phát hiện vi phạm

Cũng theo quy định, dữ liệu thu được từ phương tiện, thiết bị kỹ thuật được sử dụng làm căn cứ xác minh, phát hiện hành vi vi phạm hành chính phải đáp ứng đầy đủ các yêu cầu sau:

Thuộc lĩnh vực quản lý nhà nước theo quy định tại khoản 1, Điều 64, Luật Xử lý vi phạm hành chính;

Việc thu thập, lưu trữ, sử dụng dữ liệu không xâm phạm quyền tự do, danh dự, nhân phẩm, đời sống riêng tư, bí mật cá nhân, bí mật gia đình, các quyền, lợi ích hợp pháp khác của cá nhân và tổ chức theo quy định của pháp luật;

Phản ánh khách quan, chính xác, trung thực về hành vi vi phạm, thời gian, địa điểm xảy ra vi phạm;

Đáp ứng yêu cầu về thời hạn sử dụng theo quy định tại Nghị định này.

Dữ liệu thu được từ phương tiện, thiết bị kỹ thuật do cá nhân, tổ chức cung cấp, nếu đáp ứng được yêu cầu trên thì được sử dụng làm căn cứ xác minh, phát hiện vi phạm và xử phạt vi phạm hành chính theo quy định của pháp luật.

Các cơ quan tiếp nhận, thu thập dữ liệu phản ánh vi phạm hành chính

Quy định còn nêu rõ, cơ quan, đơn vị tiếp nhận, thu thập dữ liệu phản ánh vi phạm hành chính về trật tự, an toàn giao thông đường bộ, đường sắt: Cảnh sát giao thông, Cảnh sát cơ động, Cảnh sát trật tự, Cảnh sát phản ứng nhanh, Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội, Thanh tra Công an nhân dân, Công an cấp xã, Ủy ban nhân dân các cấp.

Cơ quan, đơn vị tiếp nhận, thu thập dữ liệu phản ánh vi phạm hành chính về trật tự, an toàn giao thông đường thủy nội địa: Cảnh sát giao thông, Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự, xã hội, Thanh tra Công an nhân dân, Công an cấp xã; Bộ đội Biên phòng, Cảnh sát biển Việt Nam; Cảng vụ đường thủy nội địa; Thanh tra hàng hải Việt Nam, Cảng vụ hàng hải; Ủy ban nhân dân các cấp.

Cơ quan, đơn vị tiếp nhận, thu thập dữ liệu phản ánh vi phạm hành chính về trật tự, an toàn giao thông hàng hải: Thanh tra Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam; Bộ đội Biên phòng, Cảnh sát biển Việt Nam; Kiểm ngư; Cảnh sát giao thông, Công an cấp xã; Ủy ban nhân dân các cấp.

Cơ quan, đơn vị thực hiện tiếp nhận, thu thập dữ liệu phản ánh vi phạm hành chính về trật tự, an toàn giao thông hàng không dân dụng: Cục Hàng không Việt Nam, Thanh tra hàng không Việt Nam; Cảng vụ hàng không; Quản lý xuất nhập cảnh, Thanh tra Công an nhân dân, Công an cấp xã, Đồn Công an; Ủy ban nhân dân các cấp.

Cơ quan, đơn vị thực hiện tiếp nhận, thu thập dữ liệu phản ánh vi phạm hành chính về bảo vệ môi trường: Cảnh sát phòng chống tội phạm về môi trường, Cảnh sát giao thông, Quản lý xuất nhập cảnh, Thanh tra Công an nhân dân, Công an cấp xã; Thanh tra Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam; Bộ đội Biên phòng, Cảnh sát biển Việt Nam; Hải quan; Quản lý thị trường; Kiểm lâm; Ủy ban nhân dân các cấp.

Cơ quan, đơn vị thực hiện tiếp nhận, thu thập dữ liệu phản ánh vi phạm hành chính về phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ: Cảnh sát phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ, Cảnh sát giao thông, Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội, Cảnh sát trật tự, Cảnh sát cơ động, Cảnh sát phản ứng nhanh, Cảnh sát điều tra tội phạm về trật tự xã hội, Cảnh sát phòng chống tội phạm về môi trường, Thanh tra Công an nhân dân, Công an cấp xã; Bộ đội Biên phòng, Cảnh sát biển Việt Nam; Hải quan; Kiểm lâm; Kiểm ngư; Ủy ban nhân dân các cấp.

Cơ quan, đơn vị thực hiện tiếp nhận, thu thập dữ liệu phản ánh vi phạm hành chính về phòng, chống ma túy: Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy, Cảnh sát giao thông, Cảnh sát điều tra tội phạm về trật tự xã hội, Cảnh sát cơ động, Cảnh sát trật tự, Cảnh sát phản ứng nhanh, Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội, Thanh tra Công an nhân dân, Công an cấp xã; Bộ đội Biên phòng, Cảnh sát biển Việt Nam; Hải quan; Ủy ban nhân dân các cấp.

Cơ quan, đơn vị thực hiện tiếp nhận, thu thập dữ liệu phản ánh vi phạm hành chính về phòng, chống tác hại của rượu, bia: Cảnh sát giao thông, Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội, Cảnh sát cơ động, Cảnh sát trật tự, Cảnh sát phản ứng nhanh, Cảnh sát điều tra tội phạm về trật tự xã hội, Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu, Công an cấp xã; Bộ đội Biên phòng, Cảnh sát biển Việt Nam; Quản lý thị trường; Hải quan; Ủy ban nhân dân các cấp.

Cơ quan, đơn vị thực hiện tiếp nhận, thu thập dữ liệu phản ánh vi phạm hành chính về thủy sản: Kiểm ngư; Bộ đội Biên phòng, Cảnh sát biển Việt Nam; Cảnh sát phòng chống tội phạm về môi trường; Cảnh sát giao thông; Công an cấp xã; Ủy ban nhân dân các cấp.

Cơ quan, đơn vị thực hiện tiếp nhận, thu thập dữ liệu phản ánh vi phạm hành chính về tần số vô tuyến điện: Ủy ban nhân dân các cấp; Công an nhân dân; Bộ đội Biên phòng, Cảnh sát biển Việt Nam; Quản lý thị trường; Hải quan; Cục Tần số vô tuyến điện, Trung tâm Tần số vô tuyến điện khu vực.

Trình tự tiếp nhận, thu thập dữ liệu

Trình tự tiếp nhận, thu thập dữ liệu được thực hiện như sau:

Hướng dẫn cá nhân, tổ chức thực hiện cung cấp dữ liệu theo quy định tại Nghị định này.

Thực hiện việc tiếp nhận, thu thập dữ liệu từ các nguồn theo quy định.

Trường hợp dữ liệu thu được từ phương tiện, thiết bị kỹ thuật được cung cấp không có tên, địa chỉ rõ ràng, cụ thể của cá nhân, tổ chức cung cấp dữ liệu nhưng có tài liệu, chứng cứ cụ thể về hành vi vi phạm và có cơ sở để kiểm tra, xác minh thì cơ quan, đơn vị, người có thẩm quyền tiếp nhận, thu thập dữ liệu, tiến hành việc kiểm tra, xác minh, xử lý theo quy định.

Phân loại, đánh giá ban đầu giá trị dữ liệu, vào sổ hoặc phần mềm theo dõi dữ liệu tiếp nhận, thu thập được và báo cáo ngay người có thẩm quyền để giải quyết, xử lý theo quy định.

Xử lý dữ liệu tiếp nhận, thu thập

Cơ quan, đơn vị của người có thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính xử lý dữ liệu tiếp nhận, thu thập được như sau:

Dữ liệu thuộc thẩm quyền xử lý thì tiến hành thủ tục xác minh theo quy định.

Dữ liệu không thuộc thẩm quyền xử lý thì chuyển đến cơ quan, đơn vị có thẩm quyền để tiếp tục thực hiện việc xác minh, xử lý theo quy định.

Kết quả thu được từ phương tiện, thiết bị kỹ thuật do các tổ chức được giao quản lý, khai thác, bảo trì kết cấu hạ tầng giao thông, cảng hàng không, sân bay, điều hành bay, kinh doanh vận tải cung cấp làm căn cứ để xác định vi phạm hành chính và xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự, an toàn giao thông thì không phải thực hiện việc xác minh; việc xử lý thực hiện theo quy định tại Điều 15 Nghị định này.

Xác minh dữ liệu và kết luận vụ việc

Nghị định quy định thời hạn xác minh không quá 30 ngày, kể từ ngày thụ lý xác minh. Đối với vụ việc phức tạp thì thời hạn xác minh được kéo dài nhưng không quá 60 ngày, kể từ ngày thụ lý xác minh.

Thời hạn sử dụng dữ liệu để xác minh được áp dụng theo quy định tại khoản 3, Điều 14 Nghị định này.

Căn cứ dữ liệu tiếp nhận, thu thập được, kết quả xác minh, người có thẩm quyền phải kết luận nội dung vụ việc, thực hiện như sau:

Trường hợp phát hiện có vi phạm hành chính thì người có thẩm quyền tiến hành lập biên bản vi phạm hành chính, tạm giữ tang vật, phương tiện vi phạm hành chính (nếu có) và ra quyết định xử phạt đối với hành vi vi phạm hành chính thuộc thẩm quyền hoặc chuyển hồ sơ cho người có thẩm quyền xử phạt theo quy định của pháp luật.

Trường hợp xác định không có vi phạm hành chính hoặc không đủ căn cứ để chứng minh vi phạm hành chính hoặc vi phạm hành chính thuộc trường hợp quy định tại Điều 65 Luật Xử lý vi phạm hành chính thì không xử phạt vi phạm hành chính.

Trường hợp trong và sau quá trình xác minh, nếu xét thấy hành vi vi phạm có dấu hiệu tội phạm hoặc dữ liệu do cá nhân, tổ chức cung cấp có dấu hiệu làm giả, làm sai lệch thì người có thẩm quyền phải chuyển hồ sơ vụ việc cho cơ quan tiến hành tố tụng hình sự có thẩm quyền để xử lý theo quy định của pháp luật.

Nghị định này có hiệu lực từ ngày 1/4/2026.