Quốc hội thông qua Nghị quyết về thí điểm Viện Kiểm sát khởi kiện vụ án dân sự

Nghị quyết có hiệu lực thi hành từ ngày 1/1/2026 và được thực hiện trong 3 năm tại các tỉnh, thành phố: Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, Cần Thơ, Quảng Ninh và Đắk Lắk.

Quốc hội bấm nút thông qua Nghị quyết của Quốc hội về việc thí điểm Viện Kiểm sát nhân dân khởi kiện vụ án dân sự để bảo vệ quyền dân sự của các chủ thể là nhóm dễ bị tổn thương hoặc bảo vệ lợi ích công. (Ảnh: DUY LINH)
Quốc hội bấm nút thông qua Nghị quyết của Quốc hội về việc thí điểm Viện Kiểm sát nhân dân khởi kiện vụ án dân sự để bảo vệ quyền dân sự của các chủ thể là nhóm dễ bị tổn thương hoặc bảo vệ lợi ích công. (Ảnh: DUY LINH)

Sáng 24/6, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 9, Quốc hội thông qua Nghị quyết của Quốc hội về việc thí điểm Viện Kiểm sát nhân dân khởi kiện vụ án dân sự để bảo vệ quyền dân sự của các chủ thể là nhóm dễ bị tổn thương hoặc bảo vệ lợi ích công, với 407/423 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành (chiếm 85,15% tổng số đại biểu).

Nghị quyết gồm 4 chương 19 Điều quy định việc thí điểm Viện Kiểm sát nhân dân khởi kiện vụ án dân sự để bảo vệ quyền dân sự của các chủ thể là nhóm dễ bị tổn thương hoặc bảo vệ lợi ích công khi không có người khởi kiện (gọi là vụ án dân sự công ích).

Nghị quyết có hiệu lực thi hành từ ngày 1/1/2026 và được thực hiện trong 3 năm tại các tỉnh, thành phố: Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, Cần Thơ, Quảng Ninh và Đắk Lắk.

Thời điểm nghị quyết này hết hiệu lực thi hành mà vụ án dân sự công ích được giải quyết theo quy định của nghị quyết này chưa kết thúc thì được tiếp tục thực hiện cho đến khi bản án, quyết định của tòa án được thi hành xong.

Nghị quyết áp dụng đối với Viện Kiểm sát nhân dân, Toà án nhân dân, cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan trong việc khởi kiện, giải quyết vụ án dân sự công ích.

Về nguyên tắc thực hiện, việc khởi kiện và giải quyết vụ án dân sự công ích được thực hiện theo nghị quyết này; trường hợp nghị quyết này không quy định thì áp dụng quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự và quy định khác của pháp luật có liên quan.

ndo_br_bieu-quyet-luat-cua-vksnd-1.jpg
Quốc hội thông qua Nghị quyết của Quốc hội về việc thí điểm Viện Kiểm sát nhân dân khởi kiện vụ án dân sự để bảo vệ quyền dân sự của các chủ thể là nhóm dễ bị tổn thương hoặc bảo vệ lợi ích công, với 407/423 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành (chiếm 85,15% tổng số đại biểu). (Ảnh: DUY LINH)

Viện Kiểm sát chỉ khởi kiện khi đã thông báo, kiến nghị cơ quan, tổ chức, cá nhân thực hiện quyền, trách nhiệm khởi kiện theo quy định của pháp luật nhưng không có người khởi kiện.

Vụ án dân sự công ích do Viện Kiểm sát khởi kiện để bảo vệ lợi ích công thì không được hòa giải và bị đơn không được đưa ra yêu cầu phản tố.

Cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan có trách nhiệm phối hợp với Viện Kiểm sát và tòa án khi Viện Kiểm sát, tòa án thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn quy định tại nghị quyết này và quy định khác của pháp luật có liên quan.

Nghị quyết quy định: Qua tiếp nhận thông tin từ các nguồn thông tin do cơ quan, tổ chức, cá nhân gửi đến Viện Kiểm sát; thông tin từ phương tiện truyền thông hoặc dư luận xã hội và nguồn thông tin hợp pháp khác, Viện kiểm sát tiến hành kiểm tra, xác minh và xác định có vi phạm gây thiệt hại đến quyền dân sự của chủ thể thuộc nhóm dễ bị tổn thương hoặc lợi ích công, sau khi thông báo cho chủ thể có liên quan, kiến nghị với cơ quan, tổ chức, cá nhân có quyền, trách nhiệm khởi kiện theo quy định tại khoản 2 Điều 13 của Nghị quyết này nhưng không có người khởi kiện thì Viện Kiểm sát khởi kiện.

Trong quá trình giải quyết vụ án, vụ việc, Viện Kiểm sát phát hiện có vi phạm gây thiệt hại đến quyền dân sự của chủ thể thuộc nhóm dễ bị tổn thương hoặc lợi ích công nhưng không thể giải quyết trong cùng vụ án, vụ việc đó, sau khi thông báo cho chủ thể có liên quan, kiến nghị với cơ quan, tổ chức, cá nhân có quyền, trách nhiệm khởi kiện theo quy định tại khoản 2 Điều 13 của nghị quyết này nhưng không có người khởi kiện thì Viện Kiểm sát khởi kiện.

Trong thời hạn 2 tháng, kể từ ngày hết thời hạn quy định tại khoản 3 Điều 13 của nghị quyết này mà không có người khởi kiện hoặc Viện Kiểm sát không nhận được văn bản trả lời của cơ quan, tổ chức, cá nhân có quyền, trách nhiệm khởi kiện thì Viện Kiểm sát xem xét, quyết định: Khởi kiện vụ án để bảo vệ lợi ích công; khởi kiện vụ án để bảo vệ quyền dân sự của chủ thể thuộc nhóm dễ bị tổn thương khi người bị xâm phạm quyền dân sự hoặc người đại diện hợp pháp của họ không thể tự mình khởi kiện và đề nghị Viện Kiểm sát khởi kiện; trường hợp có căn cứ xác định việc họ không đề nghị là do bị lừa dối, đe dọa, cưỡng ép hoặc nhầm lẫn thì Viện Kiểm sát xem xét, quyết định việc khởi kiện.

Toà án có trách nhiệm thụ lý vụ án dân sự công ích do Viện Kiểm sát khởi kiện. Trường hợp cần làm rõ nội dung quyết định khởi kiện thì toà án yêu cầu Viện Kiểm sát bổ sung.

Khoản 1, 2 Điều 3 Nghị quyết quy định về giải thích từ ngữ như sau:

1. Nhóm dễ bị tổn thương gồm:

a) Trẻ em theo quy định của Luật Trẻ em;

b) Người cao tuổi theo quy định của Luật Người cao tuổi;

c) Người khuyết tật theo quy định của Luật Người khuyết tật;

d) Phụ nữ đang mang thai hoặc đang nuôi con dưới 36 tháng tuổi;

đ) Người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi và người mất năng lực hành vi dân sự theo quy định của Bộ luật Dân sự;

e) Người dân tộc thiểu số cư trú tại vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn theo quy định của pháp luật.

2. Lợi ích công gồm lợi ích công cộng, lợi ích của Nhà nước thuộc các lĩnh vực sau đây:

a) Đầu tư công;

b) Đất đai, tài nguyên, tài sản công khác;

c) Môi trường sinh thái;

d) Di sản văn hoá;

đ) An toàn thực phẩm, dược phẩm;

e) Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

Có thể bạn quan tâm

[Video] Bộ Công an khuyến cáo người dân cẩn trọng khi mua nhà ở xã hội

[Video] Bộ Công an khuyến cáo người dân cẩn trọng khi mua nhà ở xã hội

Lợi dụng nhu cầu mua nhà ở xã hội tăng cao trong khi nguồn cung còn hạn chế, nhiều đối tượng đã thành lập doanh nghiệp, tổ chức hoạt động môi giới, tư vấn mua bán nhà ở xã hội trái phép, qua đó chiếm đoạt tài sản và trục lợi bất chính. Trước thực trạng này, Bộ Công an đã đưa ra khuyến cáo đối với người dân.

Hội đồng xét xử cấp phúc thẩm.

Xét xử phúc thẩm vụ sai phạm tại Dự án sân bay Nha Trang (cũ): Sẽ tuyên án vào chiều 6/7

Sau khi Viện Kiểm sát nêu quan điểm luận tội và đề nghị mức án đối với bị cáo sáng nay, phiên xét xử phúc thẩm vụ sai phạm xảy ra tại Dự án sân bay Nha Trang (cũ) liên quan Tập đoàn Phúc Sơn, một số cựu sĩ quan quân đội, cựu lãnh đạo Ủy ban nhân dân tỉnh Khánh Hòa tiếp tục với phần tranh luận.

Xét xử vụ án Trương Mỹ Lan và đồng phạm. (Ảnh: ND)

Thu hồi hơn 6 nghìn tỷ đồng từ các vụ án tham nhũng, kinh tế

Trong bối cảnh số lượng việc và tiền phải thi hành án tiếp tục tăng cao, nhiều “đại án” với giá trị phải thi hành đặc biệt lớn, hệ thống thi hành án dân sự đã nỗ lực đạt nhiều kết quả tích cực. Đáng chú ý, công tác thu hồi tài sản trong các vụ án tham nhũng, kinh tế ghi nhận kết quả khả quan với hơn 6 nghìn tỷ đồng được thu hồi.

Đại tá Phạm Mạnh Hùng, Phó Cục trưởng Cục An ninh kinh tế Bộ Công an, thông tin về vụ án.

Cảnh giác với những chiêu trò "suất ngoại giao”, “lo hồ sơ” mua nhà ở xã hội

Lợi dụng nhu cầu mua nhà ở xã hội của người dân lớn, nhiều đối tượng lập công ty, tổ chức hoạt động môi giới, tư vấn mua bán nhà ở xã hội trái quy định; tiếp cận người dân, giới thiệu có “suất ngoại giao”, “suất nội bộ”, có khả năng “lo hồ sơ”, “giữ chỗ”, “làm nhanh thủ tục”, nhận tiền đặt cọc để chiếm đoạt tài sản.

Quang cảnh phiên tòa.

Hoãn xét xử vụ thực phẩm chức năng giả

Sáng 2/7, Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội đã mở phiên tòa xét xử với bị cáo Phạm Vũ Khiêm, Giám đốc Công ty Herbitech về các tội “Sản xuất, buôn bán hàng giả là lương thực, thực phẩm, phụ gia thực phẩm”; “Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng” và “Rửa tiền”.

Các bị cáo tại phiên tòa. (Ảnh: XUÂN ÂN)

Cựu Chủ tịch Công ty Nam Triệu bị tuyên mức án 29 năm tù

Chiều 1/7, Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội đã tiến hành tuyên án đối với 17 bị cáo trong vụ án "Tham ô tài sản và lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ" xảy ra tại Công ty Trách nhiệm hữu hạn một thành viên Nam Triệu - doanh nghiệp 100% vốn nhà nước thuộc Cục Công nghiệp An ninh, Bộ Công an.

Đại tá Lê Văn Hóa, Phó Giám đốc Công an tỉnh Quảng Trị (thứ 2 từ phải sang) trao đổi về số lượng súng các loại vừa bị bắt giữ.

Công an Quảng Trị triệt phá đường dây sản xuất, mua bán vũ khí quân dụng liên tỉnh quy mô lớn

Trưa 1/7, Công an tỉnh Quảng Trị tổ chức gặp gỡ báo chí để thông tin về chuyên án triệt phá đường dây sản xuất, mua bán vũ khí quân dụng liên tỉnh quy mô lớn với thủ đoạn hết sức tinh vi. Đại tá Lê Văn Hóa, Phó Giám đốc Công an tỉnh, Thủ trưởng Cơ quan An ninh điều tra trực tiếp trao đổi, thông tin vụ án với báo chí.

Một vụ việc thi hành án dân sự. (Nguồn: TH)

Tạo bước chuyển thực chất, nâng cao hiệu quả thi hành án dân sự

Có hiệu lực ngày 1/7, Luật Thi hành án dân sự (sửa đổi) đánh dấu bước đổi mới về tổ chức, thủ tục và ứng dụng công nghệ số trong công tác thi hành án. Những quy định mới không chỉ rút ngắn thời gian, giảm chi phí xã hội mà còn tăng tính minh bạch, trách nhiệm giải trình, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả thi hành án dân sự.

Tăng lương cơ sở, lương hưu và trợ cấp bảo hiểm xã hội từ ngày 1/7/2026. (Ảnh minh họa. Nguồn: TL)

Hàng loạt chính sách mới có hiệu lực từ tháng 7

Từ ngày 1/7/2026, hàng loạt chính sách mới liên quan tiền lương, bảo hiểm xã hội; kiểm soát tài sản, thu nhập; đánh giá, xếp loại chất lượng đối với đơn vị sự nghiệp công lập và viên chức… có hiệu lực

Năm đối tượng tại cơ quan Công an.

Đồng Tháp: khởi tố 5 đối tượng tổ chức cho người khác xuất cảnh trái phép sang Campuchia

Sáng 1/7, Cơ quan An ninh điều tra Công an tỉnh Đồng Tháp cho biết đã đề nghị truy tố 5 đối tượng Dương Văn Sơn (31 tuổi), ngụ tỉnh Ninh Bình; Hunh Si Phan, (35 tuổi) và Nguyễn Văn Nghi (64 tuổi) cùng ngụ tỉnh An Giang; Nguyễn Văn Nghị (43 tuổi) ngụ tỉnh Gia Lai và Đặng Văn Tâm (46 tuổi) ngụ tỉnh Cà Mau.