Bản Cây Sú nằm bên kia sông Long Đại phía thượng nguồn thuộc xã Trường Sơn. Để đến được bản, chỉ duy nhất có một con đường là đi qua cầu treo Cây Sú, nối đường Hồ Chí Minh nhánh tây với bên kia sông.
Bản có dân số không nhiều, hầu hết là đồng bào Bru-Vân Kiều và quần tụ khá chênh vênh trên một khu đất ngay dưới chân núi đá vôi Cây Sú. Những hộ sống xa chân núi (người dân địa phương còn là lèn) ít bị nguy cơ, còn một số gia đình dựng nhà ngay dưới chân núi đá này nớm nớp nỗi lo đá lở, rơi xuống bất cứ lúc nào.
Theo chân một người dân, chúng tôi đi ra phía chân núi, ngay cạnh đường liên thôn, bản quan sát và nhận thấy, núi đá Cây Sú rất cao và dốc lớn, trải qua thời gian dài và sự bào mòn của mưa nắng Trường Sơn, nhiều tảng đá có hiện tượng nứt, tách ra và được thảm cây bụi bao quanh. Nếu có mưa gió lớn, thậm chí như bà con nói chỉ cần gió phơn tây nam thổi mạnh, nguy cơ tảng đá rơi xuống rất dễ xảy ra.
Theo bà con, trong mùa mưa năm 2017, một tảng đá nặng hàng chục tấn lăn từ trên cao xuống, đè bẹp chuồng bò của một hộ dân, rất may ảnh hưởng đến tính mạng người dân.
Ông Nguyễn Văn Ân, người sống ngay dưới chân núi kể lại: “Thời điểm đó mưa kéo dài, cả gia đình đều ở nhà thì chợt tôi nghe tiếng động lớn nên bước ra cầu thang quan sát thì hoảng hốt khi thấy tảng đá rất lớn lăn từ trên cao xuống, đè bẹp chuồng bò của gia đình, khiến 2 con bò của tôi chết. Rồi tảng đá lăn tiếp xuống sông Long Đại. Rất may, tảng đá lớn đó rơi xuống rồi lăn bên cạnh nhà tôi chứ không thì không biết chuyện gì đã xảy ra. Sau vụ đá lăn đó, tôi phải di dời nhà đến chỗ ở mới để an toàn”.
Những người dân ở bản Cây Sú cho biết, mới đây trong khi đi tìm tổ ong, người dân phát hiện một vết nứt khá lớn trên ngọn núi đá nhưng không có điều kiện để khảo sát cụ thể hơn.
Biết là nguy hiểm nhưng do chưa có điều kiện để di dời nhà đến nơi ở mới, các hộ dân đành phải tiếp tục sống thấp thỏm, âu lo dưới chân núi đá.
Bí thư Chi bộ, Trưởng bản Cây Sú Hồ Văn Kiu cho biết, bản có 40 hộ dân, trong đó có 6 hộ dân sống ngay dưới chân núi Cây Sú, đang đối diện với nguy cơ sạt lở, đá rơi, ảnh hưởng đến tính mạng, tài sản rất cao.
Cứ mỗi lần trời mưa kéo dài, chúng tôi phải đến vận động các hộ di dời nhà đến nhà bà con, nhà văn hóa cộng đồng để trú cho an toàn. Trưởng bản cũng đã nhiều lần báo cáo với xã Trường Sơn (cũ) để sớm có kế hoạch di dời các hộ trong vùng nguy cơ sạt lở này đến tái định cư an toàn.
Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Trường Sơn Hoàng Mạnh Hà cho biết, dù xã vừa mới được sáp nhập nhưng qua nắm bắt tình hình, lãnh đạo Ủy ban nhân dân xã đã biết đến thực trạng các hộ dân ở bản Cây Sú đang sinh sống trong phạm vi có nguy cơ sạt lở đá từ núi cao. Địa hình xã Trường Sơn nói chung và bản Cây Sú nói riêng khá phức tạp, toàn núi cao, sông suối, ít có khu vực bằng phẳng nhưng cao ráo để làm nơi tái định cư cho người dân.
Một số ví trí phù hợp thì chủ yếu là rừng và đất rừng, muốn chuyển đổi đất cũng phải mất thêm thời gian. Do vậy, hiện nay chính quyền xã đang khẩn trương tìm đất tái định cư để di dời 6 hộ dân ra khỏi vùng nguy hiểm, trong đó ưu tiên tái định cư tại bản ở khu vực an toàn. Tuy nhiên, do chính quyền của xã mới đi vào hoạt động, kinh phí còn khó khăn, rất cần hỗ trợ của cấp trên để hỗ trợ người dân sớm ổn định cuộc sống.
Chỉ hơn 1 tháng nữa, miền trung nói chung, tỉnh Quảng Trị nói riêng sẽ bước vào mùa mưa lũ. Vì thế, chính quyền xã Trường Sơn phải hết sức khẩn trương để di dời tái định cư cho 6 hộ dân sống dưới chân núi Cây Sú. Đây không chỉ là nguyện vọng chính đáng của người dân mà còn là trách nhiệm của chính quyền địa phương 2 cấp khi được đưa về gần dân, vì dân hiện nay.
