Quan hệ đồng minh Mỹ và châu Âu rạn nứt

Căng thẳng bất ngờ nổi lên giữa Mỹ và Liên minh châu Âu (EU), liên quan vấn đề thuế quan và hợp tác quốc phòng. Bất đồng giữa hai bên chung quanh cuộc chiến của Mỹ chống Iran được cho là nguyên nhân trực tiếp, khiến mối quan hệ xuyên Đại Tây Dương thêm rạn nứt.

Binh sĩ Mỹ đóng quân tại Đức. Ảnh: AP
Binh sĩ Mỹ đóng quân tại Đức. Ảnh: AP

Từ đe dọa tăng thuế quan

Với cáo buộc EU không tuân thủ thỏa thuận thương mại song phương với Mỹ, hôm 1/5, Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo sẽ tăng thuế quan đối với các loại ô-tô và xe tải nhập khẩu từ EU lên mức 25%, có thể bắt đầu từ tuần này. Các quốc gia sản xuất ô-tô tại Mỹ sẽ không phải chịu thuế quan. Tuy nhiên, trong thông báo, Tổng thống Mỹ không nêu rõ cáo buộc EU vi phạm thỏa thuận.

Theo thỏa thuận thương mại EU-Mỹ đạt được năm 2025, EU tạm đình chỉ thuế quan đối với tất cả các sản phẩm công nghiệp của Mỹ và áp dụng hạn ngạch thuế quan đối với một loạt các sản phẩm nông thực phẩm của Mỹ nhập khẩu vào thị trường EU. Đổi lại, Mỹ áp dụng thuế nhập khẩu 15% đối với hầu hết hàng hóa của EU. Trước đó, ô-tô từ EU từng phải chịu tổng mức thuế lên tới 27,5%.

Thông báo của Tổng thống Mỹ được đưa ra sau khi ông Trump liên tiếp chỉ trích Thủ tướng Đức Friedrich Merz, cho rằng nhà lãnh đạo này nên tập trung vào việc chấm dứt cuộc xung đột ở Ukraine thay vì can thiệp vào tình hình Iran. Nếu Mỹ thực hiện biện pháp thuế quan nêu trên, Đức sẽ chịu ảnh hưởng nặng nề do đóng góp lượng lớn ô-tô xuất khẩu của EU vào Mỹ.

Ngay sau thông báo từ Mỹ, một phát ngôn viên của Ủy ban châu Âu (EC) nhấn mạnh, EU vẫn đang thực hiện các cam kết trong Tuyên bố chung, đồng thời luôn thông tin cập nhật đầy đủ cho phía Mỹ. EU cũng duy trì liên lạc chặt chẽ với các đối tác Mỹ, bảo đảm sự rõ ràng về các cam kết của Washington theo thỏa thuận.

Người phát ngôn EC nêu rõ: EU luôn cam kết duy trì mối quan hệ đối tác xuyên Đại Tây Dương cùng có lợi và có thể dự đoán. Tuy nhiên, nếu Mỹ thực hiện biện pháp không phù hợp với Tuyên bố chung về quan hệ thương mại có đi có lại, công bằng và cân bằng mà EU và Mỹ đã ký vào năm 2025, thì EU sẽ có các “lựa chọn mở” để bảo vệ lợi ích của mình.

Đến quyết định rút binh sĩ

Trong khi đó, không phải là đe dọa như tăng thuế, mà Tổng thống Trump hôm 1/5 đã ra lệnh rút khoảng 5.000 binh sĩ Mỹ khỏi Đức. Lầu năm góc xác nhận thông tin trên và cho biết quyết định được đưa ra sau khi Bộ Chiến tranh xem xét kỹ lưỡng việc bố trí lực lượng tại châu Âu nhằm đáp ứng yêu cầu và điều kiện thực tế hiện nay. Dự kiến việc rút quân sẽ hoàn tất trong vòng 6 đến 12 tháng tới.

Theo giới chức Lầu năm góc, động thái rút quân sẽ đưa số lượng binh sĩ Mỹ ở Đức trở lại mức trước năm 2022 và sẽ ảnh hưởng đến một lữ đoàn chiến đấu và có thể là cả các lực lượng khác của Mỹ hiện đóng tại Đức. Theo số liệu của Bộ Chiến tranh Mỹ, tính đến tháng 12/2025, Mỹ có hơn 68.000 quân nhân tại ngũ đóng quân thường trực tại các căn cứ hải ngoại ở châu Âu. Trong đó, hơn 36.000 binh sĩ Mỹ đóng quân tại các căn cứ trên khắp nước Đức, cùng với gần 1.500 lính dự bị và 11.500 nhân viên dân sự. Đức cũng là nơi đặt trụ sở của các Bộ Tư lệnh châu Âu và châu Phi của Mỹ, trong khi căn cứ không quân Ramstein của Đức là một trung tâm quan trọng cho các hoạt động của Mỹ.

Không chỉ nhắm tới Đức, tuần trước, ông Trump cũng công khai ý định rút quân Mỹ khỏi Italy và Tây Ban Nha. Tính đến cuối năm ngoái, Mỹ có hơn 12.600 binh sĩ đồn trú tại Italy và hơn 3.800 binh sĩ ở Tây Ban Nha.

Theo giới quan sát, trong cả hai nhiệm kỳ của mình đến nay, Tổng thống Trump đã nhiều lần đe dọa cắt giảm số lượng binh sĩ Mỹ tại Đức và các nước đồng minh châu Âu khác. Lý do là ông Trump muốn châu Âu gánh vác trách nhiệm lớn hơn trong việc phòng thủ, thay vì phụ thuộc vào Mỹ. Gần đây, ý định này được ông Trump nhắc lại nhiều lần, như lời cảnh báo trừng phạt các đồng minh đã không ủng hộ cuộc chiến của Mỹ chống Iran, hoặc tham gia lực lượng do Mỹ khởi xướng nhằm bảo đảm hoạt động tại Eo biển Hormuz.

Trong thông điệp phản hồi quyết định của Mỹ giảm hiện diện quân sự tại châu Âu, EU khẳng định Mỹ là đối tác quan trọng đóng góp cho an ninh và quốc phòng của châu Âu. Song, việc Mỹ duy trì lực lượng quân sự tại châu Âu không chỉ vì an ninh của châu lục mà còn phục vụ lợi ích chiến lược toàn cầu của Mỹ. Người phát ngôn EU cho biết thêm, các đồng minh Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) ở châu Âu đang nâng ngân sách quốc phòng với tốc độ chưa từng có, trong đó Đức dự kiến tăng gấp ba chi tiêu quốc phòng trong những năm tới.

Phía Đức thông báo “đã sẵn sàng” trước khả năng Mỹ cắt giảm lực lượng đồn trú. Thủ tướng Friedrich Merz nhấn mạnh về tầm quan trọng của quan hệ đối tác Mỹ-châu Âu và Đức tiếp tục nỗ lực vì mục tiêu NATO đoàn kết và quan hệ xuyên Đại Tây Dương đáng tin cậy.

Có thể bạn quan tâm

Việt Nam từng bước tham gia sâu rộng vào đời sống kinh tế mở rộng quan hệ đối tác chiến lược toàn diện với nhiều quốc gia. Ảnh: NAM HẢI

Chiến lược quan hệ quốc tế

Quan hệ quốc tế (IR) của một quốc gia định nghĩa các tương tác chính thức, chính sách đối ngoại và mối quan hệ của quốc gia đó với các quốc gia khác, các tổ chức quốc tế và các chủ thể phi nhà nước trong các lĩnh vực an ninh, thương mại và quan hệ đa phương.

Bánh tiramisu dài nhất thế giới

Bánh tiramisu dài nhất thế giới

Khoảng 100 đầu bếp Italy mới đây sử dụng tổng cộng 50.000 chiếc bánh quy xốp ladyfinger và hơn 3.000 quả trứng để tạo ra chiếc bánh ngọt tráng miệng vị cà-phê tiramisu dài 440,6 m (trong ảnh).

Biếm họa: ALAA ALLAGTA

Áp lực gia tăng

Căng thẳng quân sự giữa Mỹ và Israel với Iran đang đẩy thị trường năng lượng toàn cầu vào giai đoạn bất ổn nghiêm trọng.

Lực lượng an ninh Mexico bắt giữ Audias Flores (áo trắng). Ảnh: GETTY IMAGES

Đòn giáng mạnh vào băng đảng ma túy Mexico

Lực lượng an ninh Mexico vừa bắt giữ Audias Flores, biệt danh “El Jardinero”, một trong những trùm ma túy của băng đảng Jalisco thế hệ mới (CJNG) tại bang Nayarit, phía tây nước này. Đây được xem là đòn giáng mạnh vào CJNG - một trong những tổ chức tội phạm nguy hiểm nhất thế giới.

Biếm họa: VECTEEZY

Hàn gắn quan hệ đồng minh

Nhà vua Anh Charles III và Hoàng hậu Camilla vừa có cuộc gặp Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Nhà Trắng trong khuôn khổ chuyến thăm cấp nhà nước kéo dài bốn ngày tới “xứ cờ hoa”.

Công nhân kiểm tra những cây giống ca-cao tại El Ceibo. Ảnh: THE GUARDIAN

Nông dân Bolivia bảo vệ đất trước “cơn sốt” vàng

Trong bối cảnh giá vàng tăng cao, kéo theo làn sóng khai thác mỏ lan rộng và gây nhiều hệ lụy môi trường, các cộng đồng nông dân tại vùng tây bắc Bolivia đang lựa chọn một hướng đi khác bền vững, đặt nông nghiệp và môi trường lên trên lợi ích kinh tế ngắn hạn.

Một công trình chắn sóng tại Indonesia. Ảnh: ANTARA NEWS

Đê chắn sóng thế hệ mới tại Indonesia

Nhằm tối ưu hóa hoạt động bảo vệ bờ biển, Tổ chức Nghiên cứu năng lượng và sản xuất (OREM) thuộc Cơ quan Nghiên cứu và Đổi mới quốc gia Indonesia (BRIN) đã giới thiệu cải tiến mới nhất về Hệ thống chắn sóng cho cơ sở hạ tầng cảng và các công trình ven biển (BRINlock).

Công nhân làm việc tại một cơ sở lọc dầu tại UAE. Ảnh: PETROFAC

UAE tuyên bố rút khỏi OPEC

Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) vừa tuyên bố rút khỏi Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC), cũng như liên minh giữa OPEC và các đối tác (OPEC+). Quyết định này giáng một đòn mạnh vào nhóm các nhà sản xuất dầu toàn cầu, vào đúng thời điểm cuộc xung đột ở Trung Đông gây ra cú sốc năng lượng lịch sử.

Ảnh: SHIPSPOTTING

Chuyến hàng LNG đầu tiên qua Hormuz

Một tàu chở khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) đã rời khỏi vùng Vịnh qua Eo biển Hormuz, đánh dấu chuyến hàng LNG đầu tiên được vận chuyển qua tuyến hàng hải chiến lược này kể từ khi xung đột tại Trung Đông bùng phát hồi cuối tháng 2 vừa qua.

Biếm họa: ENRICO BERTUCCIOLI

Tự chủ chiến lược

Trang mạng Defense News đưa tin, từ năm 2028, Đan Mạch sẽ tiếp nhận hệ thống phòng không SAMP/T NG của châu Âu, do liên doanh Eurosam giữa Tập đoàn quốc phòng Pháp Thales và MBDA của Italy phát triển.

Phần lớn người trẻ đều phụ thuộc vào smartphone. Ảnh: GETTY

Giới trẻ Mỹ “cai nghiện” smartphone

Nhiều thanh niên Mỹ gần đây chủ động tham gia chương trình “cai nghiện” smartphone (điện thoại thông minh) nhằm tìm lại sự tập trung, cân bằng tinh thần và kết nối với đời thực.

Biếm họa: NAYER TALAL NAYER

Bài toán nan giải

Gần 8.000 người đã thiệt mạng hoặc mất tích trên các tuyến đường di cư toàn cầu trong năm 2025, đặc biệt là tới châu Âu, cho thấy hành trình tìm kiếm an toàn hoặc cơ hội sống tốt hơn tiếp tục là một trong những chuyến đi nguy hiểm nhất đối với hàng chục nghìn người trên thế giới.

Tàu sân bay Mỹ tham gia phong tỏa Eo biển Hormuz. Ảnh: DEFENSE NEWS

Nguy cơ tê liệt kéo dài trên Eo biển Hormuz

Tình hình tại Eo biển Hormuz - tuyến vận tải dầu mỏ chiến lược toàn cầu - tiếp tục diễn biến phức tạp khi các vụ tấn công tàu thuyền tái diễn, trong bối cảnh Iran kiên quyết không mở lại tuyến hàng hải chiến lược này nếu Mỹ chưa dỡ bỏ phong tỏa.

Áo phao đắt giá

Áo phao đắt giá

Một nhà sưu tập mới đây trả hơn 900.000 USD để mua chiếc áo phao (trong ảnh) do bà Laura Mabel Francatelli, hành khách hạng nhất trên con tàu Titanic định mệnh, mặc khi sơ tán.

Hai nhà lãnh đạo Hàn Quốc (bên trái) và Ấn Độ cam kết thúc đẩy mạnh hợp tác. Ảnh: THE KOREA TIMES

Tầm nhìn chiến lược Hàn Quốc-Ấn Độ

Chuyến thăm cấp Nhà nước tới Ấn Độ của Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung (từ ngày 19 đến 21/4) được cả hai bên đánh giá đạt kết quả mang tính đột phá. Không chỉ củng cố mối quan hệ Đối tác chiến lược đặc biệt Hàn Quốc-Ấn Độ, hai nước còn xác lập tầm nhìn chiến lược mới về quan hệ “Đối tác hướng tới tương lai” giữa hai nước.

Dòng sản phẩm của HiPP trên kệ một siêu thị. Ảnh: GETTYIMAGES

Bê bối sản phẩm ăn dặm trẻ em

Hãng thực phẩm HiPP của Đức đang phải thu hồi khẩn cấp một dòng sản phẩm ăn dặm cho trẻ em được lưu hành ở nhiều quốc gia, do nghi vấn có thể chứa chất độc hại, gây nguy hiểm tới tính mạng người dùng. Vụ bê bối xảy ra trong bối cảnh đang có nhiều lo ngại về chất lượng thực phẩm chế biến sẵn và sữa công thức cho trẻ em.

Biếm họa: ENGIN SELÇUK

Thế hệ không khói thuốc

Quốc hội Anh đã thông qua Dự luật Thuốc lá và Thuốc lá điện tử, trong đó quy định cấm vĩnh viễn những người sinh sau ngày 1/1/2009 được mua thuốc lá các loại trong suốt cuộc đời, nhằm hướng tới xây dựng một thế hệ không khói thuốc.

Anh Trần Trung Kiên (bên trái) tại Lễ hội năm nay.

Luôn hướng về cội nguồn dân tộc

Điểm nhấn mang ý nghĩa sâu sắc nhất của Lễ hội Văn hóa Việt Nam 2026 được tổ chức tại Osaka (Nhật Bản) cuối tuần qua chính là phần tái hiện Giỗ Tổ Hùng Vương - nghi lễ thiêng liêng gắn liền với truyền thống văn hóa Việt Nam.

Công dân có thể thuê người cùng đi khám bệnh. Ảnh: REUTERS

Dịch vụ “người đồng hành” tại Hàn Quốc

Trong bối cảnh số lượng người sống một mình ngày càng gia tăng, chính quyền Seoul (Hàn Quốc) đang triển khai một mô hình dịch vụ đặc biệt nhằm hỗ trợ đối tượng trên đi bệnh viện hay chuyển nhà.

Gaza cần 71 tỷ USD để tái thiết. Ảnh: AP

Tín hiệu tích cực trong đàm phán Israel - Hamas

Đại diện cấp cao Hội đồng Hòa bình Gaza Nickolay Mladenov bày tỏ lạc quan về khả năng đạt được kế hoạch giải giáp phong trào Hồi giáo Hamas và các nhóm vũ trang khác ở Dải Gaza. Đây vốn được coi là hố sâu ngăn cách trong các cuộc đàm phán giữa Israel và Hamas.

Ảnh: FLIGHT GLOBAL

Israel tăng cường năng lực UAV

Lực lượng không quân Israel đang thành lập một phi đội thiết bị bay không người lái (UAV) mới, sử dụng dòng Heron MK II (trong ảnh) hiện đại, nhằm đáp ứng nhu cầu tác chiến gia tăng mạnh kể từ sau xung đột bùng phát ngày 7/10/2023 với phong trào Hồi giáo Hamas.

Học sinh thực hành bảo vệ môi trường bên bờ biển. Ảnh: GETTYIMAGES

Đưa “đại dương” vào lớp học

Malaysia có đường bờ biển dài khoảng 4.800km, với nền kinh tế phụ thuộc chặt chẽ vào tài nguyên biển, từ du lịch, dịch vụ tới hậu cần, ngoại thương. Quốc gia Đông Nam Á đang nỗ lực đưa những kiến thức và kỹ năng bảo tồn biển vào hệ thống giáo dục phổ thông, qua những chương trình trải nghiệm thực tế để thu hút học sinh.

Biếm họa: MIKAIL ÇIFTÇI

Bước đi cần thiết

Song song việc thúc đẩy lệnh cấm mạng xã hội đối với trẻ dưới 15 tuổi, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron kêu gọi triển khai “ngày không kết nối” hằng tháng nhằm khuyến khích thanh, thiếu niên dành thời gian cho đọc sách, rèn luyện thể thao và tham gia các hoạt động đời thực, tạm rời bỏ môi trường internet.

Jennie là một trong những cái tên gây chú ý trong danh sách năm nay. Ảnh: GETTY

Những nhân vật định hình xu hướng

Ngày 15/4 vừa qua, Tạp chí TIME (Mỹ) đã công bố danh sách "100 nhân vật ảnh hưởng nhất thế giới năm 2026". Các nhân vật trong bảng xếp hạng năm nay được đánh giá là có vai trò định hình các xu hướng toàn cầu.

AirAsia và các hãng hàng không khác đều bị ảnh hưởng bởi giá nhiên liệu tăng vọt. Ảnh: AP

Làn sóng hủy chuyến bay do giá nhiên liệu tăng

Cuộc xung đột ở Trung Đông và lệnh phong tỏa của Mỹ đối với các cảng của Iran đã khiến giá nhiên liệu máy bay tăng vọt, gây ra làn sóng hủy chuyến bay trên các tuyến từ Trung Quốc đến Đông Nam Á, làm gián đoạn kế hoạch du lịch của hàng triệu người trước kỳ nghỉ lễ Ngày Quốc tế Lao động 1/5.

Một siêu tàu chở dầu băng qua Eo biển Hormuz chỉ vài giờ sau khi Iran phong tỏa trở lại. Ảnh: GETTYIMAGES

Iran lại đóng cửa Eo biển Hormuz

Chỉ vài giờ sau khi mở cửa trở lại, Iran lại tiếp tục “khóa” Eo biển Hormuz và tuyên bố duy trì kiểm soát tuyến vận tải biển quan trọng này, chừng nào Mỹ chưa dỡ bỏ phong tỏa hàng hải đối với các cảng của Iran. Kế hoạch đàm phán tiếp theo chưa được chốt lịch, trong khi bất đồng còn nhiều, nhất là vấn đề chuyển giao urani.

Biếm họa: SIMON REGIS

Thỏa thuận bất ngờ

Israel và Lebanon cuối tuần qua bất ngờ đạt thỏa thuận ngừng bắn kéo dài 10 ngày. Lệnh ngừng bắn giữa Israel và Lebanon được ký kết sau hơn một tháng bùng phát xung đột, được cộng đồng quốc tế hồ hởi đón nhận.