Phát triển xanh, ưu tiên chiến lược của Hà Nội

Thủ đô Hà Nội đang đối mặt với những thách thức lớn do tốc độ đô thị hóa nhanh chóng và tình trạng ô nhiễm môi trường. Thành phố cần một chiến lược phát triển bền vững, nơi tiêu chí "xanh" không chỉ là khẩu hiệu, mà là tiêu chí cốt lõi.

Cây xanh, mặt nước là điểm nhấn có giá trị đặc biệt đối với đô thị.
Cây xanh, mặt nước là điểm nhấn có giá trị đặc biệt đối với đô thị.

Hà Nội vốn nổi tiếng là đô thị có nhiều cây xanh và mặt nước. Thành phố đã từng phát động chiến dịch “cứu hồ”, tiến hành cải tạo 46 hồ từ nguồn vốn xã hội hóa. Tuy nhiên, tình trạng ô nhiễm sông, hồ vẫn nghiêm trọng, chất lượng không khí thường xuyên ở ngưỡng xấu. Về cây xanh, tiêu chuẩn không gian xanh hiện tại ở đô thị Hà Nội đạt khoảng 1,93 m²/người. Đây là con số còn rất thấp so với tiêu chuẩn của Việt Nam là 12-15 m²/người. Quỹ đất trung tâm hạn hẹp và phân bố không đều là một hạn chế lớn đối với chiến lược phát triển xanh của Hà Nội. Để đạt được mục tiêu đã đặt ra, việc giữ gìn và khai thác những không gian xanh hiện có một cách hiệu quả là giải pháp quan trọng.

Sự thay đổi của sông Tô Lịch trong những tháng gần đây là một nỗ lực đáng ghi nhận. Sau khi nạo vét bùn thải, bổ cập nước từ hồ Tây vào sông, thi công các cửa thu gom nước thải đưa về Nhà máy xử lý nước thải Yên Xá, chất lượng nước sông Tô Lịch có nhiều thay đổi tích cực. Người dân đang kỳ vọng về một dòng sông xanh giữa lòng Thủ đô.

Sông Hồng một lần nữa được khẳng định vai trò trong Quy hoạch Thủ đô thời kỳ 2021- 2030, tầm nhìn đến năm 2050 đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt năm 2024. Quy hoạch và khai thác sông Hồng có thể xem là giải pháp mang tính mở đường cho phát triển xanh khi Hà Nội có được một trục xanh làm trung tâm của đô thị. Ông Trần Ngọc Chính, Chủ tịch Hội Quy hoạch phát triển đô thị Việt Nam nhấn mạnh: “Càng ngày chúng ta càng thấy rõ vị thế của sông Hồng đối với cảnh quan đô thị Hà Nội. Tuy nhiên, quy hoạch sông Hồng, nhất là khu vực bãi giữa đã được bàn thảo nhiều năm, nhiều cuộc thi đã được tổ chức, nhưng chưa có gì cụ thể, chưa đi vào cuộc sống”.

Ông Nguyễn Minh Đức, đại biểu Hội đồng nhân dân thành phố chia sẻ: “Cách đây 10 năm, đại biểu Hội đồng nhân dân thành phố đã đưa ra chuyên đề “Khát vọng kỳ tích sông Hồng”, đến hôm nay quy hoạch và phát triển sông Hồng tiếp tục được khẳng định là đột phá của Hà Nội trong 10 năm tới. Để tạo ra một kỳ tích sông Hồng, cần phải có cách quản trị đặc biệt. Với quyết tâm lớn của thành phố và sự chỉ đạo từ Trung ương, tôi tin tưởng Hà Nội có thể làm được và làm tốt”. Đồng tình với quan điểm này, nhiều chuyên gia đặt vấn đề thay đổi tư duy quản trị khi đề cập đến chiến lược phát triển xanh của Hà Nội. Theo đó, cần chuyển từ tư duy quản trị truyền thống, nặng về kinh tế và cơ sở hạ tầng, sang tư duy quản trị xanh, lấy con người và môi trường làm trung tâm.

Luật Thủ đô năm 2024 đã hoạch định những cơ chế đột phá cho phát triển xanh của Hà Nội. Phó Giám đốc Sở Quy hoạch-Kiến trúc Hà Nội Nguyễn Bá Nguyên cho biết: Quỹ đất sau di dời cơ sở công nghiệp, y tế, giáo dục sẽ được ưu tiên để tăng diện tích cây xanh, đất công cộng tại khu vực nội đô. Hà Nội đã có kế hoạch tiến hành rà soát quy hoạch tổng thể; điều chỉnh tăng đất xanh ở trung tâm, khu mới; bảo vệ sông, hồ; tạo hành lang xanh dọc đường, sông; bảo tồn hệ sinh thái...

Các sáng kiến xanh đã và đang được thành phố đặc biệt quan tâm. Theo kế hoạch, đến năm 2028, thành phố sẽ khôi phục bốn sông nội đô, thực hiện phân loại rác tại nguồn, xử lý 70% lượng nước thải và tăng không gian xanh. Kế hoạch phục hồi các sông Tô Lịch, Kim Ngưu, Lừ, Sét đang được phê duyệt, góp phần cải thiện môi trường.

Có thể nói chưa bao giờ Hà Nội có được một nền tảng đầy đủ cho phát triển xanh như hiện nay. Tuy nhiên, phát triển xanh, phát triển bền vững đòi hỏi một quá trình. Sự đầu tư quá dàn trải, thúc đẩy quá nhiều mục tiêu cùng thời điểm có thể dẫn đến sự “hụt hơi” cả về năng lực quản trị, vốn đầu tư. “Để đi trên một chặng đường dài, nhiều khó khăn, thành phố cần lựa chọn những giải pháp, dự án ưu tiên”, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Bùi Thị An đề xuất. Bà An đồng tình với cách làm của thành phố thời gian qua trong việc rốt ráo thực hiện các giải pháp, tập trung đầu tư để giải quyết các vấn đề tồn tại cho sông Tô Lịch.

Phát triển xanh cần được tích hợp vào mọi chính sách của thành phố. Quy hoạch đô thị, giao thông, phát triển công nghiệp, dịch vụ, du lịch… đều phải ưu tiên yếu tố xanh. Thay vì xem không gian xanh là “phụ kiện”, cần coi đây là yếu tố cốt lõi, định hình cấu trúc đô thị. Đặc biệt, thành phố cần chủ động trong ứng phó và thích ứng với biến đổi khí hậu, từ quy hoạch chống ngập, lụt đến phát triển năng lượng tái tạo, giảm phát thải… Đây cũng chính là cách để Thủ đô dần khẳng định vị thế một đô thị thông minh, xanh, hiện đại.

Có thể bạn quan tâm

Dự án nhà tái định cư N01, phường Cầu Giấy.

Sớm đưa các chung cư bị bỏ hoang vào hoạt động

Nhiều năm qua, tình trạng các khu nhà ở tái định cư, nhà ở sinh viên trên địa bàn Thành phố Hà Nội bỏ hoang, lãng phí, trong khi thiếu nhà ở xã hội, nhà ở thương mại vừa túi tiền dành cho người dân, gây bức xúc dư luận.

Hoạt động sản xuất tại Công ty cổ phần Bóng đèn, Phích nước Rạng Đông.

An toàn lao động phải được đặt lên hàng đầu

Hà Nội hiện có số lượng doanh nghiệp lớn với hàng triệu lao động đang làm việc trong các lĩnh vực, trong đó không ít ngành nghề tiềm ẩn nguy cơ cao về mất an toàn lao động như thi công xây dựng, cơ khí, điện lực, hóa chất, vận hành máy móc…

Mô hình “Đôi bạn cùng tiến” được triển khai hiệu quả tại Trường tiểu học Lê Quý Đôn, phường Phúc Lợi.

Tháo gỡ vướng mắc trong quản lý dạy thêm, học thêm

Thông tư số 19/2026/TT-BGDĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo về sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 29/2024/TT-BGDĐT quy định về dạy thêm, học thêm sẽ góp phần tháo gỡ những vướng mắc trong quản lý dạy thêm, học thêm, tạo thuận lợi cho nhà trường, giáo viên và đáp ứng tốt hơn nhu cầu học tập chính đáng của học sinh.

Người dân đến làm thủ tục hành chính tại Trung tâm Phục vụ hành chính công thành phố, Chi nhánh số 06.

Tạo chuyển biến bền vững từ kỷ luật, kỷ cương

Ngày 23/3/2026, Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội ban hành Chỉ thị số 09-CT/TU về nâng cao hiệu lực, hiệu quả thực thi công vụ; siết chặt kỷ luật, kỷ cương và trách nhiệm của cán bộ, nhất là người đứng đầu trong giai đoạn phát triển mới của Thủ đô.

Hầm đi bộ Ngã Tư Sở, Hà Nội.

Tầng phát triển chiến lược của Thủ đô

Trong bối cảnh quỹ đất đô thị ngày càng khan hiếm, khai thác không gian ngầm như một “tầng phát triển” là lựa chọn của nhiều đô thị trên thế giới. Ngoài việc bố trí hạ tầng kỹ thuật, tầng phát triển này còn tạo ra mạng lưới giao thông, thương mại và dịch vụ công cộng, giải tỏa những “ách tắc” trên mặt đất.

Nhân dân phường Hoàn Kiếm tham gia vệ sinh môi trường, bảo vệ cảnh quan đô thị, góp phần xây dựng nếp sống văn minh trên địa bàn.

Phát huy vai trò của nhân dân trong xây dựng đời sống văn hóa

Từ đầu năm đến nay, hội nghị lấy ý kiến nhân dân trong xây dựng đời sống văn hóa được tổ chức ở khắp các phường, xã trên địa bàn thành phố Hà Nội. Nhiều vấn đề đã được nêu ra và người dân thảo luận, đóng góp ý kiến một cách sôi nổi, thiết thực.

[Infographic] Hà Nội tiếp tục đưa thêm 52 xe buýt điện vào khai thác

[Infographic] Hà Nội tiếp tục đưa thêm 52 xe buýt điện vào khai thác

Từ ngày 30/4, thành phố Hà Nội tiếp tục đưa thêm 52 xe buýt điện vào hoạt động trên 4 tuyến, nâng tổng số phương tiện xanh lên 797 xe. Kết quả này không chỉ vượt kế hoạch đề ra mà còn khẳng định quyết tâm xây dựng hệ thống giao thông công cộng xanh, hiện đại, bền vững.

Công an phường Dương Nội hỗ trợ cấp Căn cước và xác thực định danh điện tử cho học sinh tuyển sinh đầu cấp. (Ảnh: LÊ THỦY)

Đưa dịch vụ công đến với người dân

Hà Nội đang từng ngày khoác lên mình diện mạo của một đô thị thông minh, hiện đại. Giữa nhịp sống hối hả ấy, những cán bộ, chiến sĩ công an cơ sở miệt mài hướng dẫn người dân tiếp cận nền tảng số.

Các nhà thầu xuyên đêm thi công các công trình chống ngập tại Hà Nội.

Tăng tốc hoàn thành các dự án chống ngập

Chỉ còn vài ngày nữa là đến 30/4, thời hạn phải hoàn thành các hạng mục chính của các công trình, dự án chống ngập khẩn cấp trên địa bàn thành phố Hà Nội. Những ngày này, các đơn vị đang chạy đua với thời gian, thi công xuyên đêm để hoàn thành công trình đúng tiến độ, kịp thời đưa vào vận hành ngay trong mùa mưa năm 2026.

Công trường dự án Khu đô thị thể thao Olympic ở xã Phúc Thượng, Hà Nội (Ảnh VIẾT THÀNH)

Phân cấp mạnh song hành cơ chế kiểm soát và trách nhiệm giải trình

Với đa số phiếu tán thành, tại Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI đã thông qua Luật Thủ đô (sửa đổi). Đây là bước đột phá quan trọng, thể chế hóa tinh thần Nghị quyết 02-NQ/TW của Bộ Chính trị với quan điểm xuyên suốt: “Hà Nội quyết, Hà Nội làm, Hà Nội chịu trách nhiệm”.

Công ty cổ phần Prosi Thăng Long quảng bá, giới thiệu các mặt hàng nông sản ra thị trường nước ngoài.

Mục tiêu xuất khẩu gặp nhiều thách thức

Ba tháng đầu năm, kim ngạch xuất khẩu của Thành phố Hà Nội đã giảm 8,6% so với cùng kỳ năm 2025. Trong bối cảnh tình hình địa chính trị thế giới diễn biến phức tạp, mục tiêu tăng trưởng xuất khẩu 12% năm 2026 đang gặp nhiều thách thức.

Dự án Khu nhà ở Minh Đức chậm triển khai nhiều năm.

Quyết liệt xử lý các dự án sử dụng đất chậm triển khai

Với quyết tâm khai thác hiệu quả quỹ đất, thúc đẩy công tác đầu tư xây dựng và phát triển kinh tế-xã hội, thời gian qua, thành phố Hà Nội đã quyết liệt xử lý các dự án sử dụng đất chậm triển khai. Tuy nhiên, hiện nay vẫn còn không ít dự án bỏ hoang, lãng phí đất đai, gây bức xúc trong dư luận.

Các nghệ nhân, chuyên gia văn hóa trao đổi về bảo tồn, phát huy giá trị nghề sơn cổ truyền trong không gian đình Hà Vĩ.

Hồi sinh di tích trong phố cổ

Nhiều di tích trong phố cổ từng là nơi bị các hộ dân chiếm dụng làm chỗ ở nhiều năm, khiến công tác bảo tồn, phát huy giá trị di tích gặp nhiều trở ngại. Phường Hoàn Kiếm (Hà Nội) đang từng bước di dời dân cư, trả lại hiện trạng di tích và phát huy giá trị những di tích đó.

Người dân thôn Trạch Lôi, xã Phúc Thọ tự nguyện phá dỡ tường nhà để mở rộng đường nội thôn.

Dân vận khéo trong phong trào hiến đất mở đường

Phong trào hiến đất mở đường đang được triển khai hiệu quả ở nhiều địa phương của Hà Nội. Phần lớn các công trình đều nhận được sự đồng thuận cao của người dân nhờ công tác dân vận gần gũi, thiết thực.

Đường Nguyễn Lam sau khi được hoàn thiện đã khang trang, hiện đại hơn

Chủ động giải quyết các điểm nghẽn

Không chỉ từng bước giải quyết hiệu quả 5 điểm nghẽn trên địa bàn, phường Phúc Lợi còn đặt ra yêu cầu cao hơn khi thêm 2 điểm nghẽn về chất lượng cán bộ và công tác giải phóng mặt bằng (GPMB) để tập trung giải quyết. Đây là nhiệm vụ, cũng là giải pháp để cụ thể hóa Nghị quyết Đại hội Đảng bộ phường nhiệm kỳ 2025-2030 đã đề ra.

Lực lượng chức năng phường Thanh Liệt phá dỡ công trình vi phạm trên đất nông nghiệp.

Quyết liệt xử lý công trình vi phạm

Với quyết tâm siết chặt quản lý đất đai, trật tự xây dựng, nhiều xã, phường trên địa bàn thành phố Hà Nội đang triển khai các biện pháp mạnh để xử lý các công trình vi phạm, bước đầu mang lại hiệu quả tích cực.

Hoạt động kinh doanh thủy sản tại chợ cá Yên Sở.

Sớm ổn định hoạt động cho tiểu thương chợ cá Yên Sở

Được coi là chợ đầu mối thủy sản lớn nhất ở Hà Nội, nhưng nhiều năm nay, chợ cá Yên Sở (còn gọi là chợ cá làng Sở Thượng), phường Hoàng Mai chỉ là chợ tạm và đã xuống cấp nghiêm trọng. Dự kiến, đến ngày 30/4, phường sẽ giải tỏa chợ và triển khai phương án sắp xếp để các tiểu thương sớm ổn định hoạt động kinh doanh.

Khu du lịch Ao Vua, Ba Vì tổ chức nhiều hoạt động gắn với thiên nhiên để đón khách trong dịp nghỉ lễ.

Sẵn sàng đón khách du lịch dịp nghỉ lễ

Hai kỳ nghỉ Giỗ Tổ Hùng Vương, Ngày Giải phóng miền nam, thống nhất đất nước và Ngày Quốc tế Lao động là dịp Hà Nội sẽ đón lượng khách du lịch. Thành phố đã chuẩn bị nhiều hoạt động văn hóa, nghệ thuật phong phú; các doanh nghiệp, điểm đến sớm “chốt lịch” nhiều hoạt động đón khách.