Phát triển thủy điện tích năng để nâng hiệu quả hệ thống điện

Trong bối cảnh nhu cầu năng lượng sạch ngày càng gia tăng, việc kiểm soát độ ổn định lưới và bảo đảm nguồn cung điện liên tục trở nên quan trọng hơn bao giờ hết. Công nghệ thủy điện tích năng được các chuyên gia đánh giá sẽ góp phần tháo gỡ những khó khăn này, đồng thời giảm thiểu phát thải khí carbon trong lĩnh vực năng lượng.

Dự án thuỷ điện tích năng Bác Ái. (Ảnh: EVN)
Dự án thuỷ điện tích năng Bác Ái. (Ảnh: EVN)

Hệ thống pin lưu trữ khổng lồ từ thủy điện tích năng

Khác với thủy điện truyền thống, thủy điện tích năng được đánh giá là loại hình nhà máy thủy điện có khả năng lưu trữ năng lượng. Hệ thống gồm: hai hồ chứa nước ở độ cao khác nhau; khi nhu cầu điện thấp, hệ thống sẽ sử dụng điện dư thừa để bơm nước từ hồ thấp lên hồ cao, và khi có nhu cầu điện, nước sẽ được xả từ hồ cao xuống hồ thấp để chạy tuabin phát điện.

Do chủ động về nước dự trữ, quá trình vận hành của thủy điện tích năng không phụ thuộc nhiều vào chế độ thủy văn hằng năm, có thể linh hoạt điều chỉnh công suất vận hành theo nhu cầu phụ tải.

Theo Hiệp hội Thủy điện Quốc tế, công suất lắp đặt của thủy điện tích năng toàn cầu đã đạt gần 200GW, trong đó, Trung Quốc dẫn đầu với tổng công suất 58,7GW (chiếm 31,1%), Nhật Bản sở hữu 27,5GW (14,6%), Mỹ có 23,2GW (12,3%)… Điều đó cho thấy sự quan tâm đối với thủy điện tích năng đang ngày càng phát triển trên toàn cầu.

Việt Nam có điều kiện địa lý, khí hậu thuận lợi để phát triển thủy điện tích năng, đặc biệt ở các khu vực miền núi - nơi có nguồn nước dồi dào và độ chênh lệch cao giữa các hồ chứa.

Theo TS. Nguyễn Quy Hoạch, Hội đồng Khoa học Tạp chí Năng lượng Việt Nam, cũng cho biết thêm: thủy điện tích năng không cần nhiều diện tích đất để làm hồ chứa, bởi chỉ cần dự trữ một lượng nước vừa đủ cho số giờ chạy máy bơm lên hồ theo công suất thiết kế (thường từ 5 đến 7 giờ) là đủ lượng nước cần thiết chảy xuống qua tuabin để phát điện.

Với những lợi thế như vậy, thủy điện tích năng nổi lên như giải pháp lưu trữ năng lượng hiệu quả, góp phần ổn định hệ thống điện quốc gia trước sự biến động của các nguồn tái tạo như gió và mặt trời theo các điều kiện thời gian, thời tiết.

Tập trung hoàn thành dự án thuỷ điện tích năng đầu tiên

Tại Việt Nam, trong bối cảnh nhu cầu điện tăng nhanh và yêu cầu bảo đảm an ninh năng lượng, thủy điện tích năng được coi là giải pháp chiến lược nhằm cân bằng hệ thống, lưu trữ năng lượng tái tạo và bảo đảm vận hành lưới điện ổn định.

Quy hoạch Điện VIII điều chỉnh đã xác định phát triển các nhà máy thủy điện tích năng với quy mô công suất khoảng 2.400-6.000MW đến năm 2030; định hướng đến năm 2050, công suất thủy điện tích năng đạt 20.691-21.327MW. Trong đó, các dự án như Bác Ái (1.200MW), Phước Hòa (1.200MW) và các dự án ở Sơn La, Lâm Đồng… sẽ hỗ trợ cân bằng hệ thống, đặc biệt trong thiên tai như mưa lũ, bão.

Tuy nhiên, phát triển thủy điện tích năng ở Việt Nam không phải là nhiệm vụ đơn giản. Mặc dù có tiềm năng lớn, việc triển khai các dự án nguồn điện này vẫn đối mặt với nhiều thách thức liên quan đến công nghệ, chi phí đầu tư và các yếu tố xã hội, môi trường.

TS. Nguyễn Quy Hoạch, thành viên Hội đồng Khoa học Tạp chí Năng lượng Việt Nam cho biết thêm: Việt Nam thiếu kinh nghiệm, chưa đủ năng lực, phải nhập khẩu toàn bộ thiết bị cơ điện (tuabin thuận nghịch, máy phát-động cơ), dẫn đến chi phí cao (17-20 triệu đồng/kW) và phụ thuộc tiến độ cung cấp của nhà chế tạo nước ngoài.

Ví dụ điển hình là Dự án Thủy điện tích năng Bác Ái tại tỉnh Khánh Hòa được khởi công tháng 1/2020 và dự kiến hoàn thành năm 2028. Tuy nhiên, do một số vấn đề về cơ chế và kỹ thuật, thời gian vận hành đã bị lùi đến cuối năm 2029.

Theo ông Phạm Thanh Hoài, Giám đốc Ban Quản lý Dự án 3 (EVNPMB3) - đơn vị đại diện chủ đầu tư quản lý, điều hành dự án cho biết: Dù có nhiều khó khăn về công nghệ, nhưng EVNPMB3 và các nhà thầu tự tin có thể làm chủ công nghệ và triển khai xây dựng công trình đầu tiên tại Việt Nam là Nhà máy Thủy điện tích năng Bác Ái.

557835461-1143578401201285-7401553674950534534-n.jpg
Hết quý III, hạng mục hầm thi công-vận hành và cấp gió đã đào và gia cố 166,5/180 mét dài, đạt 92% kế hoạch quý. (Ảnh: NGỌC LINH)

Dựa trên các công trình EVNPMB3 đã triển khai và thực hiện, ông Phạm Thanh Hoài tin tưởng vào năng lực của các nhà thầu Việt Nam dựa trên kinh nghiệm từ các dự án thủy điện như Hòa Bình, Ialy, Đa Nhim, Huội Quảng… Các đơn vị như Tổng công ty Sông Đà, Công ty cổ phần Lilama 10… có khả năng thi công công trình ngầm, cột nước cao độ trên 400m, địa chất phức tạp. Với quyết tâm, Việt Nam có thể vượt qua thách thức công nghệ để khai thác tiềm năng của thủy điện tích năng, đóng góp cho phát triển kinh tế-xã hội của đất nước.

Điều đó đã được minh chứng bằng kết quả công tác xây dựng Dự án Thủy điện tích năng Bác Ái tính đến hết tháng 9: các nhà thầu thực hiện nhiều gói vượt kế hoạch như thông tuyến đường thi công, đào hố móng chính, đào hầm cáp điện vượt kế hoạch. Để bảo đảm tiến độ và chất lượng công trình, các đơn vị đang tăng ca, tham vấn các chuyên gia quốc tế và thực hiện nghiêm công tác giám sát, đánh giá tiến độ.

557104128-1143578424534616-6788547857133100149-n.jpg
Ban QLDA Điện 3 đã yêu cầu Nhà thầu tập trung nhân lực, thiết bị, thi công 3 ca liên tục, đẩy nhanh cường độ đào và gia cố hầm đáp ứng mục tiêu thi công đã đề ra. (Ảnh: NGỌC LINH)

Trong những tháng cuối năm, EVNPMB3 đặt ra mục tiêu thi công cho các tuyến đường phục vụ thi công vận hành (VH1, VH2, VH3A). Trong đó, tập trung vào các công tác: Đào đắp đất đá, hoàn thiện móng và mặt đường, lắp đặt cống thoát nước, đào và gia cố 260 mét dài (md) hầm thi công vận hành VH3A… Đối với các hạng mục hầm khác (hầm cáp điện và thoát gió, hầm thi công, hầm thi công vận hành cấp gió, hầm thoát nước) tiếp tục tích cực triển khai công tác đào và gia cố.

Hạng mục thi công tháp van hạ lưu, phấn đấu hoàn thành đào hở và gia cố mái bằng phun vẩy bê tông 2.186m2; công tác san nền trạm phân phối 500kV, phấn đấu đạt khối lượng đắp đá nền là 77.600m3… Nhiều hạng mục khác liên quan đến hệ thống đường điện, cấp nước phục vụ thi công cũng đang được nhà thầu tích cực triển khai trên tinh thần khẩn trương, đặt mục tiêu hoàn thành trong quý IV/2025.

Có thể bạn quan tâm

Năm 2026 ghi dấu chặng đường vẻ vang 80 năm ngành thống kê Việt Nam. (Ảnh: HNV)

Chặng đường 80 năm vẻ vang ngành thống kê Việt Nam

Năm 2026 này đánh dấu chặng đường 80 năm vẻ vang của ngành thống kê Việt Nam, ghi dấu sự ra đời của Nha Thống kê Việt Nam – tiền thân của Cục Thống kê ngày nay. Phát huy truyền thống, ngành thống kê tiếp tục vững bước, xứng đáng đóng vai trò chiến lược trong phát triển kinh tế-xã hội, nhất là trong kỷ nguyên mới hiện nay.

(Ảnh: NGỌC BÍCH)

Giá vàng ngày 1/5: Vàng miếng SJC "bốc hơi" gần 11 triệu đồng/lượng tính từ đầu tháng 4

Giá vàng thế giới hôm nay (1/5) giảm sau phiên tăng mạnh hôm qua, giao dịch quanh mốc 4.600 USD/ounce trong bối cảnh môi trường lãi suất cao làm ảnh hưởng đến đà tăng của giá vàng. Trong nước, giá vàng giữ nguyên do thị trường đang trong kỳ nghỉ lễ 30/4-1/5; giá vàng SJC  bán ra ở mức 166 triệu đồng/lượng.

Chủ tịch Hội đồng thành viên EVNSPC Lê Văn Trang thăm và động viên cán bộ, kỹ sư, công nhân thi công tại dự án điện dịp Lễ 30/4 và 1/5.

Đồng bộ nhiều giải pháp để tăng năng lực cung ứng điện cho miền nam

Trong bối cảnh nhu cầu điện tăng trưởng mạnh mẽ cùng áp lực từ biến đổi khí hậu và các đợt nắng nóng cực đoan, ngành điện miền nam đã và đang triển khai hàng loạt giải pháp đồng bộ nhằm bảo đảm cung ứng điện ổn định, phục vụ phát triển kinh tế-xã hội và đời sống người dân.

Chỉ số MXV-Index.

MXV-Index tăng phiên thứ 10 liên tiếp, duy trì trên vùng cao kỷ lục 2.900 điểm

Bất chấp áp lực lạm phát và việc Fed duy trì lãi suất ở mức cao, dòng tiền đầu tư vẫn chảy về thị trường hàng hóa. Lực mua chiếm ưu thế, kéo giá bạch kim bật tăng mạnh, tiến sát mốc 2.000 USD/ounce sau chuỗi 5 phiên giảm, trong khi giá cao su duy trì đà đi lên nhờ tác động từ dầu mỏ và nhu cầu xe năng lượng mới. 

Tiến sĩ Nguyễn Đình Cung, nguyên Viện trưởng Nghiên cứu và quản lý kinh tế Trung ương.

Tự chủ chiến lược để tăng trưởng thực chất

Trong bài phát biểu bế mạc Hội nghị Trung ương lần thứ 2, khóa XIV, Tổng Bí thư Tô Lâm kêu gọi toàn Đảng, toàn dân, toàn quân hãy hành động theo phương châm Tự chủ chiến lược-Kiên định hai mục tiêu chiến lược 100 năm-Chung sức, đồng lòng, quyết tâm, quyết liệt vì cuộc sống ấm no, hạnh phúc của Nhân dân.

Công chức Thuế cơ sở 4 (An Giang) hướng dẫn chủ hộ kinh doanh cách kê khai hàng hóa. (Ảnh: KIỀU DIỄM)

Giảm gánh nặng thuế cho hộ kinh doanh

Theo quy định mới về chính sách thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh, cả nước sẽ có khoảng hơn 2,5 triệu hộ, cá nhân kinh doanh và 230 nghìn doanh nghiệp được miễn thuế thu nhập cá nhân, thuế thu nhập doanh nghiệp.

HTX Nông sản an toàn Liên Hiệp (tỉnh Ninh Bình) tham gia dự án tăng cường chuỗi giá trị cây trồng an toàn tại các tỉnh phía bắc. (Ảnh: BẢO TOÀN)

Nâng cao chuỗi giá trị cây trồng an toàn

Đến nay, dự án tăng cường chuỗi giá trị cây trồng an toàn tại các tỉnh phía bắc đã thu được nhiều kết quả tích cực khi lợi nhuận tăng, nhiều diện tích được áp dụng thực hành nông nghiệp tốt (GAP), các hợp tác xã mở rộng kênh bán hàng… Từ thành công đó, nhiều địa phương trong vùng hưởng lợi đang có kế hoạch nhân rộng.

Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Nghệ An Hoàng Phú Hiền kiểm tra công tác giải phóng mặt bằng dự án đường cao tốc Vinh-Thanh Thủy.

Gấp rút khởi công đường cao tốc Vinh-Thanh Thủy

Tỉnh Nghệ An vừa điều chỉnh mốc thời gian khởi công dự án đường bộ cao tốc Vinh-Thanh Thủy vào giữa tháng 5, thay cho thời gian dự kiến ban đầu là dịp 30/4. Các khâu chuẩn bị đang được các sở, ban, ngành và các địa phương liên quan tích cực triển khai.

Chuyển đổi xanh không trở thành yêu cầu cấp thiết, vừa mang tính trước mắt, vừa là chiến lược dài hạn của ngành.

Chuyển xanh logistics: Đòn bẩy ứng phó biến động và kiến tạo tăng trưởng bền vững

Trong bối cảnh địa chính trị thế giới diễn biến phức tạp, ngành logistics toàn cầu nói chung và tại Việt Nam nói riêng đang chịu tác động mạnh mẽ từ các cú sốc về năng lượng và đứt gãy chuỗi cung ứng. Chuyển đổi xanh không trở thành yêu cầu cấp thiết, vừa mang tính trước mắt, vừa là chiến lược dài hạn của ngành.

Hướng tới nền nông nghiệp carbon thấp là chìa khóa để Việt Nam khẳng định vị thế trong nền kinh tế xanh toàn cầu. (Ảnh: NGUYỄN THỊ THÚY HẰNG)

Phát triển nông nghiệp theo chuỗi giá trị: Từ liên kết sản xuất đến kiến tạo hệ sinh thái bền vững

Trong bối cảnh nông nghiệp Việt Nam đang dần “chuyển mình” từ tư duy sản lượng sang tư duy giá trị, phát triển theo chuỗi giá trị đang không còn là lựa chọn, mà trở thành con đường tất yếu để nâng cao sức cạnh tranh, cải thiện thu nhập cho nông dân và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Người sáng lập thương hiệu thịt lợn sạch Sáng Nhung: “Làm nông nghiệp sạch không có chỗ cho thử nghiệm”

Người sáng lập thương hiệu thịt lợn sạch Sáng Nhung: “Làm nông nghiệp sạch không có chỗ cho thử nghiệm”

Từ một người nông dân từng trải qua biến cố với thực phẩm bẩn, ông Nguyễn Ngọc Sáng, Giám đốc Hợp tác xã Sản xuất và Chế biến thực phẩm an toàn Sáng Nhung (Tuyên Quang) đã lựa chọn con đường khó: Xây dựng chuỗi nông nghiệp sạch khép kín, nuôi lợn bằng thảo dược và theo đuổi mô hình kinh tế tuần hoàn.  

Một góc đô thị tại Vinhomes Oceanpark 2 (Hưng Yên).

Sức bật mạnh mẽ của Hưng Yên

Sau khi hợp nhất, tỉnh Hưng Yên có thế và lực rất lớn để tăng tốc phát triển trên nhiều lĩnh vực. Nằm giữa vùng tăng trưởng động lực phía bắc gồm Hà Nội, Hải Phòng và Quảng Ninh, tỉnh có điều kiện thuận lợi thu hút đầu tư, tăng thu ngân sách, tập trung đầu tư đồng bộ cơ sở hạ tầng và nâng cao đời sống cho nhân dân.

PlasmaMed - Dấu ấn sản phẩm Thương hiệu quốc gia từ khát vọng làm chủ công nghệ y sinh

PlasmaMed - Dấu ấn sản phẩm Thương hiệu quốc gia từ khát vọng làm chủ công nghệ y sinh

Trong bối cảnh ngành y tế Việt Nam đứng trước yêu cầu đổi mới về công nghệ và nâng cao chất lượng điều trị, việc xuất hiện những sản phẩm “Make in Vietnam” mang hàm lượng khoa học cao không chỉ góp phần cải thiện hiệu quả chăm sóc sức khỏe mà còn khẳng định năng lực nghiên cứu, làm chủ công nghệ của doanh nghiệp trong nước.

EVNNPC chủ động các giải pháp linh hoạt, bền vững bảo đảm cung ứng điện trong cao điểm nắng nóng.

EVNNPC chủ động các giải pháp linh hoạt, bền vững bảo đảm cung ứng điện trong cao điểm nắng nóng

Trong bối cảnh mùa hè năm 2026 được dự báo tiếp tục xuất hiện nhiều đợt nắng nóng gay gắt, nhu cầu sử dụng điện tăng cao trên diện rộng, Tổng công ty Điện lực miền Bắc (EVNNPC) đã chủ động triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm bảo đảm cung cấp điện an toàn, ổn định cho sản xuất và sinh hoạt của người dân.