Phát triển thủy điện tích năng để nâng hiệu quả hệ thống điện

Trong bối cảnh nhu cầu năng lượng sạch ngày càng gia tăng, việc kiểm soát độ ổn định lưới và bảo đảm nguồn cung điện liên tục trở nên quan trọng hơn bao giờ hết. Công nghệ thủy điện tích năng được các chuyên gia đánh giá sẽ góp phần tháo gỡ những khó khăn này, đồng thời giảm thiểu phát thải khí carbon trong lĩnh vực năng lượng.

Dự án thuỷ điện tích năng Bác Ái. (Ảnh: EVN)
Dự án thuỷ điện tích năng Bác Ái. (Ảnh: EVN)

Hệ thống pin lưu trữ khổng lồ từ thủy điện tích năng

Khác với thủy điện truyền thống, thủy điện tích năng được đánh giá là loại hình nhà máy thủy điện có khả năng lưu trữ năng lượng. Hệ thống gồm: hai hồ chứa nước ở độ cao khác nhau; khi nhu cầu điện thấp, hệ thống sẽ sử dụng điện dư thừa để bơm nước từ hồ thấp lên hồ cao, và khi có nhu cầu điện, nước sẽ được xả từ hồ cao xuống hồ thấp để chạy tuabin phát điện.

Do chủ động về nước dự trữ, quá trình vận hành của thủy điện tích năng không phụ thuộc nhiều vào chế độ thủy văn hằng năm, có thể linh hoạt điều chỉnh công suất vận hành theo nhu cầu phụ tải.

Theo Hiệp hội Thủy điện Quốc tế, công suất lắp đặt của thủy điện tích năng toàn cầu đã đạt gần 200GW, trong đó, Trung Quốc dẫn đầu với tổng công suất 58,7GW (chiếm 31,1%), Nhật Bản sở hữu 27,5GW (14,6%), Mỹ có 23,2GW (12,3%)… Điều đó cho thấy sự quan tâm đối với thủy điện tích năng đang ngày càng phát triển trên toàn cầu.

Việt Nam có điều kiện địa lý, khí hậu thuận lợi để phát triển thủy điện tích năng, đặc biệt ở các khu vực miền núi - nơi có nguồn nước dồi dào và độ chênh lệch cao giữa các hồ chứa.

Theo TS. Nguyễn Quy Hoạch, Hội đồng Khoa học Tạp chí Năng lượng Việt Nam, cũng cho biết thêm: thủy điện tích năng không cần nhiều diện tích đất để làm hồ chứa, bởi chỉ cần dự trữ một lượng nước vừa đủ cho số giờ chạy máy bơm lên hồ theo công suất thiết kế (thường từ 5 đến 7 giờ) là đủ lượng nước cần thiết chảy xuống qua tuabin để phát điện.

Với những lợi thế như vậy, thủy điện tích năng nổi lên như giải pháp lưu trữ năng lượng hiệu quả, góp phần ổn định hệ thống điện quốc gia trước sự biến động của các nguồn tái tạo như gió và mặt trời theo các điều kiện thời gian, thời tiết.

Tập trung hoàn thành dự án thuỷ điện tích năng đầu tiên

Tại Việt Nam, trong bối cảnh nhu cầu điện tăng nhanh và yêu cầu bảo đảm an ninh năng lượng, thủy điện tích năng được coi là giải pháp chiến lược nhằm cân bằng hệ thống, lưu trữ năng lượng tái tạo và bảo đảm vận hành lưới điện ổn định.

Quy hoạch Điện VIII điều chỉnh đã xác định phát triển các nhà máy thủy điện tích năng với quy mô công suất khoảng 2.400-6.000MW đến năm 2030; định hướng đến năm 2050, công suất thủy điện tích năng đạt 20.691-21.327MW. Trong đó, các dự án như Bác Ái (1.200MW), Phước Hòa (1.200MW) và các dự án ở Sơn La, Lâm Đồng… sẽ hỗ trợ cân bằng hệ thống, đặc biệt trong thiên tai như mưa lũ, bão.

Tuy nhiên, phát triển thủy điện tích năng ở Việt Nam không phải là nhiệm vụ đơn giản. Mặc dù có tiềm năng lớn, việc triển khai các dự án nguồn điện này vẫn đối mặt với nhiều thách thức liên quan đến công nghệ, chi phí đầu tư và các yếu tố xã hội, môi trường.

TS. Nguyễn Quy Hoạch, thành viên Hội đồng Khoa học Tạp chí Năng lượng Việt Nam cho biết thêm: Việt Nam thiếu kinh nghiệm, chưa đủ năng lực, phải nhập khẩu toàn bộ thiết bị cơ điện (tuabin thuận nghịch, máy phát-động cơ), dẫn đến chi phí cao (17-20 triệu đồng/kW) và phụ thuộc tiến độ cung cấp của nhà chế tạo nước ngoài.

Ví dụ điển hình là Dự án Thủy điện tích năng Bác Ái tại tỉnh Khánh Hòa được khởi công tháng 1/2020 và dự kiến hoàn thành năm 2028. Tuy nhiên, do một số vấn đề về cơ chế và kỹ thuật, thời gian vận hành đã bị lùi đến cuối năm 2029.

Theo ông Phạm Thanh Hoài, Giám đốc Ban Quản lý Dự án 3 (EVNPMB3) - đơn vị đại diện chủ đầu tư quản lý, điều hành dự án cho biết: Dù có nhiều khó khăn về công nghệ, nhưng EVNPMB3 và các nhà thầu tự tin có thể làm chủ công nghệ và triển khai xây dựng công trình đầu tiên tại Việt Nam là Nhà máy Thủy điện tích năng Bác Ái.

557835461-1143578401201285-7401553674950534534-n.jpg
Hết quý III, hạng mục hầm thi công-vận hành và cấp gió đã đào và gia cố 166,5/180 mét dài, đạt 92% kế hoạch quý. (Ảnh: NGỌC LINH)

Dựa trên các công trình EVNPMB3 đã triển khai và thực hiện, ông Phạm Thanh Hoài tin tưởng vào năng lực của các nhà thầu Việt Nam dựa trên kinh nghiệm từ các dự án thủy điện như Hòa Bình, Ialy, Đa Nhim, Huội Quảng… Các đơn vị như Tổng công ty Sông Đà, Công ty cổ phần Lilama 10… có khả năng thi công công trình ngầm, cột nước cao độ trên 400m, địa chất phức tạp. Với quyết tâm, Việt Nam có thể vượt qua thách thức công nghệ để khai thác tiềm năng của thủy điện tích năng, đóng góp cho phát triển kinh tế-xã hội của đất nước.

Điều đó đã được minh chứng bằng kết quả công tác xây dựng Dự án Thủy điện tích năng Bác Ái tính đến hết tháng 9: các nhà thầu thực hiện nhiều gói vượt kế hoạch như thông tuyến đường thi công, đào hố móng chính, đào hầm cáp điện vượt kế hoạch. Để bảo đảm tiến độ và chất lượng công trình, các đơn vị đang tăng ca, tham vấn các chuyên gia quốc tế và thực hiện nghiêm công tác giám sát, đánh giá tiến độ.

557104128-1143578424534616-6788547857133100149-n.jpg
Ban QLDA Điện 3 đã yêu cầu Nhà thầu tập trung nhân lực, thiết bị, thi công 3 ca liên tục, đẩy nhanh cường độ đào và gia cố hầm đáp ứng mục tiêu thi công đã đề ra. (Ảnh: NGỌC LINH)

Trong những tháng cuối năm, EVNPMB3 đặt ra mục tiêu thi công cho các tuyến đường phục vụ thi công vận hành (VH1, VH2, VH3A). Trong đó, tập trung vào các công tác: Đào đắp đất đá, hoàn thiện móng và mặt đường, lắp đặt cống thoát nước, đào và gia cố 260 mét dài (md) hầm thi công vận hành VH3A… Đối với các hạng mục hầm khác (hầm cáp điện và thoát gió, hầm thi công, hầm thi công vận hành cấp gió, hầm thoát nước) tiếp tục tích cực triển khai công tác đào và gia cố.

Hạng mục thi công tháp van hạ lưu, phấn đấu hoàn thành đào hở và gia cố mái bằng phun vẩy bê tông 2.186m2; công tác san nền trạm phân phối 500kV, phấn đấu đạt khối lượng đắp đá nền là 77.600m3… Nhiều hạng mục khác liên quan đến hệ thống đường điện, cấp nước phục vụ thi công cũng đang được nhà thầu tích cực triển khai trên tinh thần khẩn trương, đặt mục tiêu hoàn thành trong quý IV/2025.

Có thể bạn quan tâm

Giáo sư, Tiến sĩ Ngô Thắng Lợi, Giảng viên cao cấp, Đại học Kinh tế Quốc dân trả lời phỏng vấn sáng 20/8, tại Hà Nội.

Tạo động lực tăng trưởng mới từ công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số

Trao đổi bên lề Hội thảo khoa học quốc gia “Đổi mới mô hình phát triển của Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển”, Giáo sư, Tiến sĩ Ngô Thắng Lợi cho rằng cần tạo động lực tăng trưởng mới từ công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, đồng thời nâng cao năng suất và chất lượng dòng vốn FDI.

VETC quyết định chưa áp dụng và tạm dừng triển khai chính sách phí dịch vụ VETC này để rà soát, lắng nghe thêm ý kiến khách hàng và xây dựng giải pháp phù hợp hơn. (Ảnh: HUYỀN THANH)

VETC tạm dừng thu phí dịch vụ Ví VETC

Ngày 20/8, Công ty Trách nhiệm hữu hạn Thu phí tự động VETC cho biết, trước các phản ánh của dư luận xã hội liên quan chính sách phí dịch vụ Ví VETC vừa qua, VETC quyết định chưa áp dụng và tạm dừng triển khai chính sách phí này để rà soát, lắng nghe thêm ý kiến khách hàng và xây dựng giải pháp phù hợp hơn.

Định hình kiến trúc phát triển mới cho Việt Nam

Bài 5: Định hình kiến trúc phát triển mới cho Việt Nam

Năm 2026 trở thành dấu mốc quan trọng để Việt Nam quyết định đổi mới mô hình phát triển, tăng trưởng 2 con số trong dài hạn nhằm vượt bẫy thu nhập trung bình, hiện thực hóa mục tiêu trở thành quốc gia phát triển, thu nhập cao vào năm 2045.

Hội nghị toàn quốc sơ kết 1 năm 6 tháng triển khai thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW. (Ảnh: ĐĂNG KHOA)

Chuyển mạnh sang tạo ra sản phẩm, kết quả và giá trị cụ thể

Các nhiệm vụ thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW chỉ được coi là hoàn thành khi có sản phẩm vận hành, dữ liệu kiểm chứng, người dùng thực tế và hiệu quả đo đếm được. Yêu cầu đặt ra là phải chuyển mạnh từ triển khai nhiệm vụ sang tạo ra sản phẩm, kết quả và giá trị cụ thể, đóng góp trực tiếp vào mục tiêu tăng trưởng hai con số.

Bước chuyển chiến lược trong tư duy phát triển của Việt Nam

Bước chuyển chiến lược trong tư duy phát triển của Việt Nam

Nghị quyết 19-NQ/TW về đổi mới mô hình phát triển Việt Nam đã đánh dấu bước chuyển chiến lược trong tư duy phát triển của Việt Nam, từ mục tiêu tăng trưởng sang đổi mới mô hình phát triển quốc gia, tạo nền tảng hiện thực hóa khát vọng đến năm 2045: Trở thành nước phát triển, thu nhập cao, vững bước đi lên chủ nghĩa xã hội.

Chuẩn hóa dữ liệu giúp doanh nghiệp thích ứng với mô hình thông quan tập trung. (Ảnh: Cục Hải quan)

Chuẩn hóa dữ liệu để thích ứng với thông quan tập trung

Thông quan tập trung đặt doanh nghiệp vào vị trí chủ động hơn trong khai báo và chịu trách nhiệm về dữ liệu gửi cơ quan hải quan. Để thích ứng với phương thức mới, doanh nghiệp cần chuẩn hóa thông tin, chuẩn bị hạ tầng kỹ thuật và nâng cao năng lực của đội ngũ thực hiện thủ tục xuất nhập khẩu.

Quang cảnh chương trình gặp gỡ, giao thương, kết nối, hợp tác chuỗi cung ứng sầu riêng Việt Nam-Trung Quốc, tỉnh Đắk Lắk năm 2026. (Ảnh: Nguyễn Công Lý)

Tăng cường hợp tác nâng cao chuỗi cung ứng và giá trị ngành hàng sầu riêng xuyên biên giới Việt Nam-Trung Quốc

Chương trình gặp gỡ, giao thương, kết nối, hợp tác chuỗi cung ứng sầu riêng Việt Nam-Trung Quốc, tỉnh Đắk Lắk năm 2026, không chỉ là hoạt động kết nối tăng cường xuất khẩu sầu riêng sang thị trường Trung Quốc mà còn mở ra hướng hợp tác lâu dài nâng cao chuỗi cung ứng và giá trị ngành hàng xuyên biên giới.

Các đại biểu thảo luận tại tổ. (Ảnh: THỦY NGUYÊN)

Cần quy định rõ căn cứ pháp lý xác định thời hạn sử dụng chung cư

Các đại biểu Quốc hội kiến nghị cần quy định thống nhất, rõ ràng về niên hạn thiết kế, thời hạn sử dụng thực tế của công trình và thời hạn quyền sở hữu căn hộ chung cư. Qua đó, bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của người dân, tránh cách hiểu khác nhau và nâng cao tính khả thi của các quy định trong thực tiễn.

Hội nghị chiêu thương Hội chợ kinh tế, thương mại và du lịch biên giới Việt-Trung (Hồng Hà) năm 2026.

Thúc đẩy hợp tác kinh tế qua Hội chợ biên giới Việt-Trung (Hồng Hà) 2026

Chiều 19/8, tại Hà Nội, Cục Xúc tiến thương mại (Bộ Công thương) tổ chức Hội nghị chiêu thương Hội chợ kinh tế, thương mại và du lịch biên giới Việt-Trung (Hồng Hà) năm 2026. Hội nghị có sự tham dự của đại diện các cơ quan quản lý, tổ chức xúc tiến thương mại và đông đảo cộng đồng doanh nghiệp hai nước.

Bảo vệ người mua nhà: Kiểm soát dòng tiền ngay từ khi vào dự án thay vì chỉ giữ lại 5%

Bảo vệ người mua nhà: Kiểm soát dòng tiền ngay từ khi vào dự án thay vì chỉ giữ lại 5%

Đối với bất động sản hình thành trong tương lai, đại biểu cho rằng bảo vệ người mua không nên chỉ dừng ở việc giữ lại 5% giá trị hợp đồng đến khi được cấp Giấy chứng nhận quyền sở hữu, mà quan trọng hơn là phải kiểm soát dòng tiền ngay từ khi vào dự án, bảo đảm khả năng truy vết và chỉ được giải ngân theo tiến độ.

Tây Ninh đặt mục tiêu đến trước ngày 10/9/2026 xác định rõ tình trạng và biện pháp quản lý đối với toàn bộ 82 tàu chưa đủ điều kiện hoạt động.

Không để tàu cá chưa đủ điều kiện ra khơi

Tây Ninh đang tập trung rà soát, quản lý chặt đội tàu cá, nhất là 82 tàu chưa đủ điều kiện hoạt động. Không chỉ làm rõ hồ sơ, tỉnh yêu cầu xác định cụ thể tình trạng từng tàu, từng chủ tàu, kiểm soát nơi neo đậu và kiên quyết không để phương tiện chưa đủ điều kiện tiếp tục khai thác.

Quang cảnh tại sự kiện. (Ảnh: Yến Trinh)

Ninh Bình tháo gỡ khó khăn, thúc đẩy phát triển khu, cụm công nghiệp

Ngày 19/8, Ủy ban nhân dân tỉnh Ninh Bình tổ chức chương trình kết nối “Chính quyền đồng hành-doanh nghiệp phát triển” với chủ đề “tháo gỡ khó khăn, thúc đẩy phát triển khu, cụm công nghiệp”, nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động, chất lượng hạ tầng và sức hấp dẫn của các khu, cụm công nghiệp trên địa bàn.

Tập đoàn Central Retail Việt Nam khai mạc lễ hội “Tự hào đặc sản Việt” 2026 chào mừng Quốc khánh 2/9, đồng thời góp phần kích cầu tiêu dùng, quảng bá đặc sản các vùng miền. (Ảnh: THANH TÂN)

Khai mạc lễ hội “Tự hào đặc sản Việt” chào mừng Quốc khánh 2/9

Ngày 19/8, tại Đại siêu thị GO! Thăng Long (Hà Nội), Tập đoàn Central Retail Việt Nam khai mạc lễ hội “Tự hào đặc sản Việt” 2026 chào mừng Quốc khánh 2/9, đồng thời góp phần kích cầu tiêu dùng, quảng bá đặc sản các vùng miền, đem đến cho người tiêu dùng cơ hội mua sắm hơn 200 đặc sản từ khắp các vùng miền trên cả nước.

Cán bộ Công ty điện lực Huế thực hiện rà soát, kiểm tra hệ thống điện. (Ảnh: LÊ CHI)

Chủ động giữ điện miền trung trước áp lực phụ tải tăng cao

Phụ tải điện miền trung tăng cao trong những ngày nắng nóng, cùng nhu cầu điện ngày càng lớn từ sản xuất, kinh doanh và đời sống. Trước áp lực đó, Tổng công ty Điện lực miền trung (EVNCPC) chủ động dự báo phụ tải, tối ưu vận hành, xử lý nguy cơ quá tải từ sớm và huy động khách hàng cùng tham gia điều chỉnh nhu cầu sử dụng điện.