Phát triển thủy điện tích năng để nâng hiệu quả hệ thống điện

Trong bối cảnh nhu cầu năng lượng sạch ngày càng gia tăng, việc kiểm soát độ ổn định lưới và bảo đảm nguồn cung điện liên tục trở nên quan trọng hơn bao giờ hết. Công nghệ thủy điện tích năng được các chuyên gia đánh giá sẽ góp phần tháo gỡ những khó khăn này, đồng thời giảm thiểu phát thải khí carbon trong lĩnh vực năng lượng.

Dự án thuỷ điện tích năng Bác Ái. (Ảnh: EVN)
Dự án thuỷ điện tích năng Bác Ái. (Ảnh: EVN)

Hệ thống pin lưu trữ khổng lồ từ thủy điện tích năng

Khác với thủy điện truyền thống, thủy điện tích năng được đánh giá là loại hình nhà máy thủy điện có khả năng lưu trữ năng lượng. Hệ thống gồm: hai hồ chứa nước ở độ cao khác nhau; khi nhu cầu điện thấp, hệ thống sẽ sử dụng điện dư thừa để bơm nước từ hồ thấp lên hồ cao, và khi có nhu cầu điện, nước sẽ được xả từ hồ cao xuống hồ thấp để chạy tuabin phát điện.

Do chủ động về nước dự trữ, quá trình vận hành của thủy điện tích năng không phụ thuộc nhiều vào chế độ thủy văn hằng năm, có thể linh hoạt điều chỉnh công suất vận hành theo nhu cầu phụ tải.

Theo Hiệp hội Thủy điện Quốc tế, công suất lắp đặt của thủy điện tích năng toàn cầu đã đạt gần 200GW, trong đó, Trung Quốc dẫn đầu với tổng công suất 58,7GW (chiếm 31,1%), Nhật Bản sở hữu 27,5GW (14,6%), Mỹ có 23,2GW (12,3%)… Điều đó cho thấy sự quan tâm đối với thủy điện tích năng đang ngày càng phát triển trên toàn cầu.

Việt Nam có điều kiện địa lý, khí hậu thuận lợi để phát triển thủy điện tích năng, đặc biệt ở các khu vực miền núi - nơi có nguồn nước dồi dào và độ chênh lệch cao giữa các hồ chứa.

Theo TS. Nguyễn Quy Hoạch, Hội đồng Khoa học Tạp chí Năng lượng Việt Nam, cũng cho biết thêm: thủy điện tích năng không cần nhiều diện tích đất để làm hồ chứa, bởi chỉ cần dự trữ một lượng nước vừa đủ cho số giờ chạy máy bơm lên hồ theo công suất thiết kế (thường từ 5 đến 7 giờ) là đủ lượng nước cần thiết chảy xuống qua tuabin để phát điện.

Với những lợi thế như vậy, thủy điện tích năng nổi lên như giải pháp lưu trữ năng lượng hiệu quả, góp phần ổn định hệ thống điện quốc gia trước sự biến động của các nguồn tái tạo như gió và mặt trời theo các điều kiện thời gian, thời tiết.

Tập trung hoàn thành dự án thuỷ điện tích năng đầu tiên

Tại Việt Nam, trong bối cảnh nhu cầu điện tăng nhanh và yêu cầu bảo đảm an ninh năng lượng, thủy điện tích năng được coi là giải pháp chiến lược nhằm cân bằng hệ thống, lưu trữ năng lượng tái tạo và bảo đảm vận hành lưới điện ổn định.

Quy hoạch Điện VIII điều chỉnh đã xác định phát triển các nhà máy thủy điện tích năng với quy mô công suất khoảng 2.400-6.000MW đến năm 2030; định hướng đến năm 2050, công suất thủy điện tích năng đạt 20.691-21.327MW. Trong đó, các dự án như Bác Ái (1.200MW), Phước Hòa (1.200MW) và các dự án ở Sơn La, Lâm Đồng… sẽ hỗ trợ cân bằng hệ thống, đặc biệt trong thiên tai như mưa lũ, bão.

Tuy nhiên, phát triển thủy điện tích năng ở Việt Nam không phải là nhiệm vụ đơn giản. Mặc dù có tiềm năng lớn, việc triển khai các dự án nguồn điện này vẫn đối mặt với nhiều thách thức liên quan đến công nghệ, chi phí đầu tư và các yếu tố xã hội, môi trường.

TS. Nguyễn Quy Hoạch, thành viên Hội đồng Khoa học Tạp chí Năng lượng Việt Nam cho biết thêm: Việt Nam thiếu kinh nghiệm, chưa đủ năng lực, phải nhập khẩu toàn bộ thiết bị cơ điện (tuabin thuận nghịch, máy phát-động cơ), dẫn đến chi phí cao (17-20 triệu đồng/kW) và phụ thuộc tiến độ cung cấp của nhà chế tạo nước ngoài.

Ví dụ điển hình là Dự án Thủy điện tích năng Bác Ái tại tỉnh Khánh Hòa được khởi công tháng 1/2020 và dự kiến hoàn thành năm 2028. Tuy nhiên, do một số vấn đề về cơ chế và kỹ thuật, thời gian vận hành đã bị lùi đến cuối năm 2029.

Theo ông Phạm Thanh Hoài, Giám đốc Ban Quản lý Dự án 3 (EVNPMB3) - đơn vị đại diện chủ đầu tư quản lý, điều hành dự án cho biết: Dù có nhiều khó khăn về công nghệ, nhưng EVNPMB3 và các nhà thầu tự tin có thể làm chủ công nghệ và triển khai xây dựng công trình đầu tiên tại Việt Nam là Nhà máy Thủy điện tích năng Bác Ái.

557835461-1143578401201285-7401553674950534534-n.jpg
Hết quý III, hạng mục hầm thi công-vận hành và cấp gió đã đào và gia cố 166,5/180 mét dài, đạt 92% kế hoạch quý. (Ảnh: NGỌC LINH)

Dựa trên các công trình EVNPMB3 đã triển khai và thực hiện, ông Phạm Thanh Hoài tin tưởng vào năng lực của các nhà thầu Việt Nam dựa trên kinh nghiệm từ các dự án thủy điện như Hòa Bình, Ialy, Đa Nhim, Huội Quảng… Các đơn vị như Tổng công ty Sông Đà, Công ty cổ phần Lilama 10… có khả năng thi công công trình ngầm, cột nước cao độ trên 400m, địa chất phức tạp. Với quyết tâm, Việt Nam có thể vượt qua thách thức công nghệ để khai thác tiềm năng của thủy điện tích năng, đóng góp cho phát triển kinh tế-xã hội của đất nước.

Điều đó đã được minh chứng bằng kết quả công tác xây dựng Dự án Thủy điện tích năng Bác Ái tính đến hết tháng 9: các nhà thầu thực hiện nhiều gói vượt kế hoạch như thông tuyến đường thi công, đào hố móng chính, đào hầm cáp điện vượt kế hoạch. Để bảo đảm tiến độ và chất lượng công trình, các đơn vị đang tăng ca, tham vấn các chuyên gia quốc tế và thực hiện nghiêm công tác giám sát, đánh giá tiến độ.

557104128-1143578424534616-6788547857133100149-n.jpg
Ban QLDA Điện 3 đã yêu cầu Nhà thầu tập trung nhân lực, thiết bị, thi công 3 ca liên tục, đẩy nhanh cường độ đào và gia cố hầm đáp ứng mục tiêu thi công đã đề ra. (Ảnh: NGỌC LINH)

Trong những tháng cuối năm, EVNPMB3 đặt ra mục tiêu thi công cho các tuyến đường phục vụ thi công vận hành (VH1, VH2, VH3A). Trong đó, tập trung vào các công tác: Đào đắp đất đá, hoàn thiện móng và mặt đường, lắp đặt cống thoát nước, đào và gia cố 260 mét dài (md) hầm thi công vận hành VH3A… Đối với các hạng mục hầm khác (hầm cáp điện và thoát gió, hầm thi công, hầm thi công vận hành cấp gió, hầm thoát nước) tiếp tục tích cực triển khai công tác đào và gia cố.

Hạng mục thi công tháp van hạ lưu, phấn đấu hoàn thành đào hở và gia cố mái bằng phun vẩy bê tông 2.186m2; công tác san nền trạm phân phối 500kV, phấn đấu đạt khối lượng đắp đá nền là 77.600m3… Nhiều hạng mục khác liên quan đến hệ thống đường điện, cấp nước phục vụ thi công cũng đang được nhà thầu tích cực triển khai trên tinh thần khẩn trương, đặt mục tiêu hoàn thành trong quý IV/2025.

Có thể bạn quan tâm

Hội thảo khoa học “Văn hóa và kinh tế sáng tạo - Động lực phát triển trong kỷ nguyên mới”.

Định hình mối quan hệ giữa văn hóa và kinh tế sáng tạo trong kỷ nguyên số

Các ngành công nghiệp văn hóa, không gian sáng tạo, hoạt động khởi nghiệp đổi mới sáng tạo dựa trên tài sản văn hóa đã và đang trở thành xu hướng phát triển mang tính thời đại. Nhiều nhà khoa học cho rằng, phát triển kinh tế sáng tạo cũng chính là phương thức hữu hiệu để tái đầu tư, bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa.

Một phần đồ án quy hoạch Hà Nội 100 năm tại Triển lãm quy hoạch 100 năm Hà Nội. (Ảnh: HNV)

Mô hình phát triển TOD thay đổi góc nhìn đầu tư đô thị

Hà Nội đã đồng thời khởi công 5 tuyến đường sắt đô thị với tổng mức đầu tư hơn 1,3 triệu tỷ đồng. Tuy nhiên, đó không phải vấn đề quy mô đầu tư hay tốc độ phát triển hạ tầng giao thông, điểm chú ý là các dự án này có thể định hình lại cấu trúc đô thị, hành vi sử dụng không gian và triển vọng đầu tư trong dài hạn.

(Ảnh: kitco.com)

Các ngân hàng Trung ương tích lũy trung bình 1.000 tấn vàng trong 4 năm qua

Theo Hội đồng Vàng thế giới, các ngân hàng Trung ương toàn cầu đã tích lũy trung bình 1.000 tấn vàng trong 4 năm qua, gấp đôi so mức trung bình 500 tấn của thập kỷ trước đó. Sự gia tăng đáng kể về tốc độ tích lũy này diễn ra trong bối cảnh bất ổn về địa chính trị, kinh tế và xu hướng giảm phụ thuộc vào đồng USD.

Ảnh minh họa.

Chứng khoán ngày 30/6: Nhóm bất động sản nâng đỡ thị trường, VN-Index vượt mức 1.860 điểm

Phiên giao dịch ngày 30/6, thị trường chứng khoán Việt Nam diễn biến giằng co khi áp lực bán ròng mạnh của nhà đầu tư nước ngoài tiếp tục đè nặng lên nhiều cổ phiếu vốn hóa lớn. Nhờ nhóm bất động sản và chứng khoán khởi sắc, VN-Index tăng 5,04 điểm, lên 1.860,01 điểm, trong bối cảnh thanh khoản toàn thị trường tăng nhẹ.

(Ảnh: T&T Group)

T&T Group và bài toán kiến tạo những cực tăng trưởng mới

Trong bối cảnh Việt Nam bước vào chu kỳ phát triển mới, T&T Group không chỉ mở rộng địa bàn đầu tư mà còn tìm lời giải cho bài toán kiến tạo những cực tăng trưởng mới, bằng cách kết nối hạ tầng, logistics, năng lượng, đô thị và tài chính trong cùng một hệ sinh thái phát triển.

Người dân thực hiện giao dịch tại Kho bạc Nhà nước.

Tập huấn hỗ trợ giao dịch với Kho bạc Nhà nước theo phương thức điện tử

Để hỗ trợ cơ quan tài chính cấp xã, Kho bạc Nhà nước đã triển khai một số nhiệm vụ trọng tâm như mở tài khoản cho các cơ quan tài chính cấp xã; hướng dẫn quy trình, thủ tục về thu ngân sách nhà nước, thanh toán, chi trả và hạch toán ngân sách để bảo đảm hoạt động tài chính-ngân sách được triển khai thông suốt, đúng quy định.

Bước đầu cho thấy, việc thi công các dự án chống ngập tại Hà Nội đã có tác dụng. Sau trận mưa lớn rạng sáng 30/6, hiện tượng ngập úng tại các tuyến đường đã không xuất hiện. Trong ảnh là tuyến đường tại Phú Mỹ, phường Từ Liêm sáng 30/6.

Hà Nội chủ động tiêu thoát nước, không để xảy ra ngập úng sau mưa lớn

Do ảnh hưởng của rãnh áp thấp và hội tụ gió lên đến mực 5000m, từ đêm 29 đến rạng sáng 30/6, trên địa bàn Thủ đô Hà Nội đã xảy ra mưa lớn diện rộng. Tuy nhiên, nhờ sự chủ động triển khai các phương án ứng trực và vận hành hệ thống thoát nước kịp thời, tính đến sáng nay, trên toàn địa bàn không ghi nhận điểm úng ngập.

Ảnh: THÀNH ĐẠT

Giá vàng ngày 30/6: Vàng SJC “bốc hơi” thêm 2 triệu đồng mỗi lượng

Giá vàng thế giới hôm nay (30/6) tiếp đà giảm sâu, giao dịch ở mức 3.985,3 USD/ounce, trong bối cảnh giá dầu tăng trở lại và lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ đi lên. Trong nước, giá vàng miếng và vàng nhẫn SJC sụt giảm mạnh theo giá thế giới, niêm yết lần lượt ở mức 146 triệu đồng/lượng và 145,9 triệu đồng/lượng.