Phát triển thị trường lao động

Phát huy vai trò các trung tâm dịch vụ

Theo dự báo của Bộ Lao động- Thương binh và Xã hội (LĐ-TB&XH), sau Tết Ất Tỵ xảy ra tình trạng thiếu hụt lao động và tăng cao nhu cầu tuyển dụng mới trong quý I/2025, nhất là ở các lĩnh vực sản xuất, dịch vụ. Bên cạnh đó, một lượng lớn lao động trong khối đơn vị sự nghiệp sau sắp xếp, tinh gọn sẽ tham gia vào thị trường lao động, tạo áp lực về kết nối việc làm cho các đối tượng này.

Trong đó, TP Hồ Chí Minh - đầu tàu kinh tế của cả nước cần tuyển mới khoảng 80 nghìn LĐ trong quý I, làm việc ở khu vực thương mại - dịch vụ; ngành công nghiệp chế biến, chế tạo; xây dựng và nông lâm thủy sản. Thủ phủ công nghiệp Bình Dương dự kiến cần tuyển dụng từ 70 nghìn đến 80 nghìn LĐ, chủ yếu cho các ngành sản xuất, kế toán, bảo trì, vận hành máy móc... Còn tại Hà Nội, dự kiến trong quý I/2025, nhu cầu tuyển dụng trên toàn thành phố sẽ đạt từ 100 nghìn đến 120 nghìn chỉ tiêu, tập trung vào thương mại dịch vụ, kinh tế xanh, chuyển đổi số, công nghệ thông tin, dịch vụ lưu trú - ăn uống, bất động sản và logistics… Nhu cầu tuyển dụng tại các địa phương trên sẽ kéo dài sang quý II.

Ghi nhận của phóng viên, hai tuần đầu tiên sau Tết, Trung tâm Dịch vụ việc làm Hà Nội đã chật kín người tìm việc. Nghỉ việc trước Tết vì công ty cắt giảm nhân sự, anh Nguyễn Văn Bằng (phường Quan Hoa, quận Cầu Giấy, Hà Nội) tranh thủ tuần đầu tiên sau Tết đi kiếm việc ngay. Anh nói: “Trước Tết tôi đã đi tìm nhưng chưa có kết quả và sau thời gian nghỉ Tết, tôi lại tìm kiếm công việc mình mong muốn. Tôi cảm thấy thị trường LĐ giờ cạnh tranh rất nhiều, từ lứa tuổi làm việc, công việc kén chuyên môn, địa bàn đến thu nhập. Từ năm ngoái đến năm nay, NLĐ sẽ khó tìm việc hơn các năm trước”.

Bà Vũ Thị Nhinh, Trưởng phòng Nhân sự, Công ty TNHH Cơ khí chính xác Việt Nam (quận Long Biên, Hà Nội) cho biết: “Trước đây, nguồn LĐ chúng tôi tuyển dụng đầu vào tương đối ổn định. Tuy nhiên, trong một năm trở lại đây, nguồn LĐ đã giảm đi rất nhiều. Có nhiều nguyên nhân khách quan, trong đó, chủ yếu là LĐ đã lựa chọn đa dạng, phong phú hơn. Nơi làm việc không chỉ ở địa bàn một tỉnh mà có thể khắp mọi nơi, trên toàn quốc. Ngoài ra xu hướng LĐ phổ thông đi xuất khẩu lao động cũng làm giảm nguồn LĐ địa phương”.

Hiện thị trường LĐ vẫn đang tồn tại bất cập. Theo số liệu của Cục Việc làm (Bộ LĐ-TB&XH), trong quý IV/2024 có hơn 1,06 triệu người trong độ tuổi LĐ không có việc làm. Trong khi nhiều DN vẫn không tuyển được người. Giải pháp được đưa ra là phát huy vai trò của các Trung tâm Dịch vụ việc làm. Các trung tâm cần đổi mới phương thức hoạt động với ý nghĩa cầu nối an sinh cho NLĐ.

Ông Vũ Quang Thành, Phó Giám đốc Trung tâm Dịch vụ việc làm Hà Nội cho biết: “Cục Việc làm đã xây dựng một bộ công cụ vừa lưu trữ cơ sở dữ liệu phỏng vấn trực tiếp để triển khai, hỗ trợ các Trung tâm Dịch vụ việc làm tại các phiên giao dịch việc làm cũng như trong công tác tư vấn giới thiệu việc làm. Với hệ thống phỏng vấn trực tuyến, chúng tôi đã triển khai đồng bộ trên hệ thống 15 sàn giao dịch việc làm. Từ trụ sở là sàn chính đặt tại Trung Kính đến 14 trung tâm dịch vụ việc làm vệ tinh đặt tại các quận, huyện. Ngoài ra, Trung tâm đã kết nối với hệ thống trung tâm các tỉnh, thành phố phía bắc để tổ chức phỏng vấn trực tuyến. Giữa DN và NLĐ sẽ không còn khoảng cách về vị trí địa lý”.

Còn tại tỉnh Vĩnh Phúc, điểm nhấn là chuyển đổi số trong tư vấn, giới thiệu việc làm, kết nối cung cầu LĐ. Trung tâm Dịch vụ việc làm tỉnh đã tăng cường ứng dụng các nền tảng xã hội kết nối cung cầu LĐ; làm mới website tuyển dụng, ứng dụng công nghệ thông tin, sử dụng phần mềm để đăng tải nhiều thông tin về nhu cầu tuyển dụng, vị trí việc làm của các DN trên các trang mạng xã hội nhằm giúp NLĐ có thể tìm hiểu và lựa chọn phù hợp. Bạn Vũ Hồng Hạnh (23 tuổi), huyện Vĩnh Tường, Vĩnh Phúc nhận xét: “Trên trang web tuyển dụng của tỉnh, NLĐ rất dễ dàng tìm hiểu thông tin của các công ty có nhu cầu tuyển dụng. Hiện tại, em đã tìm được việc làm phù hợp tại công ty sản xuất hàng gia dụng. Em đã tạo tài khoản, đăng nhập vào sau đó hoàn tất nộp hồ sơ”.

Bà Ngô Thục Phương, Phó Giám đốc Sở LĐ-TB&XH tỉnh Vĩnh Phúc chia sẻ: “Sở LĐ-TB&XH đang có một phần mềm cung-cầu LĐ hoạt động rất tốt. DN có thể tự tạo tài khoản và sau đó đăng lên nhu cầu tuyển dụng. Hằng tháng DN phản ánh nhu cầu tuyển dụng LĐ cũng như tình hình sản xuất, kinh doanh của DN trên hệ thống phần mềm. Trong tuần vừa qua, có 39 DN đưa nhu cầu tuyển dụng lên đây. Vì vậy, Trung tâm dịch vụ việc làm nắm rất rõ, từng DN sẽ tuyển chi tiết như thế nào. Qua đó, Sở dự báo xu hướng tuyển dụng LĐ cũng như cơ cấu tuyển dụng LĐ theo tháng. Chúng tôi cũng dự báo đến năm và giai đoạn để phục vụ cho quá trình đào tạo của giai đoạn tiếp theo”.

Phiên giao dịch lưu động kết nối doanh nghiệp với sinh viên các trường nghề. Ảnh: SONG ANH

Cần lao động có kỹ năng, trình độ

Theo các chuyên gia, ngoài tăng kết nối cung cầu LĐ, để nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, đáp ứng thị trường LĐ, công tác đào tạo cần được chú trọng. Cả nước vẫn còn 71,4% LĐ chưa qua đào tạo có chứng chỉ. Mạng lưới gần 1.900 cơ sở đào tạo nghề trên toàn quốc hiện nay hoàn toàn đáp ứng đủ điều kiện đào tạo cho DN. Quan trọng là cần đẩy mạnh liên kết giữa DN với các cơ sở đào tạo để có được lực lượng LĐ có kỹ năng, trình độ.

Nằm trên địa bàn tỉnh có nhiều khu công nghiệp, Trường cao đẳng Kinh tế-Kỹ thuật Vĩnh Phúc đã ký hợp tác với hơn 30 DN trên địa bàn tỉnh. Trong quá trình học tập tại trường, các học sinh, sinh viên được học tập, trải nghiệm tại các DN. 90% học sinh, sinh viên của trường sau khi ra trường đã trở thành nguồn LĐ chất lượng của các DN. Ông Nguyễn Văn Đồng, Phó hiệu trưởng nhà trường chia sẻ: “Trong hợp đồng thỏa thuận hợp tác đào tạo giữa các DN và nhà trường có các nội dung về bổ sung, chỉnh sửa chương trình làm sao cho phù hợp vị trí, việc làm của các DN. Các DN cũng có những đơn đặt hàng để nhà trường đào tạo theo đúng vị trí của các DN”.

Bà Ngô Thục Phương cũng cho biết: Để hoạt động thị trường LĐ hiệu quả, chúng tôi chú trọng liên kết đào tạo nghề theo địa chỉ giữa các DN và cơ sở giáo dục nghề nghiệp trên địa bàn tỉnh. Nhờ được thực tập ngay tại các DN phù hợp, học sinh, sinh viên có kỹ năng mềm, được tiếp xúc với các thiết bị công nghệ mới. Hầu hết các em đã được đào tạo tại các trường nghề đều được giới thiệu việc làm tại các DN”.

Theo Bộ LĐ-TB&XH, năm 2025, thị trường LĐ sẽ phục hồi trở lại, tuy nhiên các thách thức về LĐ, việc làm đi liền với bảo đảm an sinh xã hội. Vì thế, Bộ LĐ-TB&XH đề ra các giải pháp xây dựng và hoàn thiện hệ thống thông tin thị trường LĐ, cơ sở dữ liệu về LĐ - việc làm. Bên cạnh đó là kết nối và điều tiết hiệu quả cung - cầu LĐ, khuyến khích tạo việc làm trong cả khu vực công và khu vực tư, người LĐ tìm kiếm việc làm và chuyển đổi việc làm phù hợp năng lực và sở trường…