Từ cuối năm 2023, Hội đồng Khoa học và đào tạo Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh (nhiệm kỳ 2023-2026) đã đồng ý chủ trương mở nhóm ngành thiết kế vi mạch, công nghệ bán dẫn ở ba trường đại học thành viên là Trường đại học Bách Khoa, Trường đại học Khoa học tự nhiên, Trường đại học Công nghệ thông tin (UIT).
Điều này cho thấy sự chuẩn bị từ sớm khi vào năm 2023 đã có khoảng 6.000 sinh viên theo học các nhóm ngành liên quan trực tiếp hoặc gián tiếp đến công nghệ bán dẫn; đã tiên phong triển khai đào tạo ngành thiết kế vi mạch và ngành công nghệ bán dẫn từ năm 2024 ở trình độ thạc sĩ và năm 2025 sẽ tiên phong triển khai ở trình độ đào tạo tiến sĩ.
Giai đoạn 2023-2030, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh đặt ra mục tiêu đào tạo chuyên sâu về thiết kế vi mạch, đáp ứng nhu cầu nguồn nhân lực chất lượng cao cho sự phát triển nền công nghiệp vi mạch Việt Nam. Cụ thể là xây dựng chương trình đào tạo hiện đại, cấp chứng chỉ công nghiệp và quốc tế về thiết kế vi mạch cho khoảng 15.000 kỹ sư; đồng thời sẽ đào tạo trên 1.800 kỹ sư và 500 thạc sĩ ngành thiết kế vi mạch.
Trong mùa tuyển sinh 2024, Việt Nam đã ghi nhận sự đột phá khi hàng loạt trường mở ngành học liên quan tới lĩnh vực này.
Cụ thể Trường đại học Công nghệ thông tin lần đầu tiên tuyển sinh ngành thiết kế vi mạch (các năm học trước, thiết kế vi mạch là một chuyên ngành giảng dạy) là một ngành đào tạo nguồn nhân lực phục vụ trong công nghiệp công nghệ cao (hi-tech industry) để tạo ra những sản phẩm công nghệ cao trên thế giới.
Các sản phẩm vi mạch do những kỹ sư tốt nghiệp ngành thiết kế vi mạch thực hiện là thiết bị lõi tích hợp trong các sản phẩm công nghệ như: Điện thoại thông minh, máy tính, thiết bị giải trí, thiết bị gia dụng, thiết bị điều khiển trong xe điện, thiết bị chuẩn đoán bệnh trong y khoa, thiết bị chăm sóc sức khỏe…
Trong năm, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh còn cử một số giảng viên tham gia khóa đào tạo ngắn hạn về chế tạo, đóng gói, kiểm thử bán dẫn (ATP) tại Đại học bang Arizona, Hoa Kỳ.
Cùng với đó, Đại học Quốc gia cũng đã tổ chức tham quan, học tập kinh nghiệm triển khai tại Đài Loan (Trung Quốc), Hàn Quốc, Nhật Bản về thiết kế xây dựng chương trình đào tạo vi mạch-bán dẫn, kinh nghiệm phối hợp với các doanh nghiệp trong nước và ngoài nước để xây dựng các chương trình bồi dưỡng ngắn hạn, cấp chứng chỉ phù hợp.
Chính trong thời điểm này, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định 1017 phê duyệt chương trình “Phát triển nguồn nhân lực ngành công nghiệp bán dẫn đến năm 2030, định hướng đến năm 2050”. Mục tiêu chung là đến năm 2030, Việt Nam đào tạo được ít nhất 50.000 nhân lực có trình độ từ đại học trở lên phục vụ ngành công nghiệp bán dẫn. Đồng thời, sẽ có 18 cơ sở giáo dục đại học công được đầu tư các phòng thí nghiệm bán dẫn cấp cơ sở phục vụ đào tạo trong đó có Trường đại học Công nghệ thông tin.
Tại hội thảo do Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh phối hợp Tập đoàn CT Group tổ chức, đề cập đến ba lợi thế của Việt Nam trong phát triển công nghiệp bán dẫn, PGS, TS Vũ Hải Quân, Giám đốc Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, cho rằng lợi thế lớn nhất của Việt Nam là quyết tâm chính trị của Đảng; đó là ngay trong Nghị quyết 57 cũng xác định cần phải xây dựng một số công nghệ chiến lược quốc gia, công nghệ bán dẫn trong tương lai cũng sẽ là một công nghệ chiến lược quốc gia.
Chính phủ cũng như Thành phố Hồ Chí Minh và các địa phương khác đang dành những chính sách ưu đãi rất cụ thể cho việc xây dựng và phát triển công nghệ chip bán dẫn để tự lực, tự cường đào tạo bồi dưỡng nhân tài nhằm sở hữu được một đội ngũ chuyên gia chất lượng cao, tự chủ và làm chủ được các công nghệ.
 |
| Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh tiên phong triển khai đào tạo ngành thiết kế vi mạch và ngành công nghệ bán dẫn từ năm 2024 ở trình độ thạc sĩ. |
Trước đó, năm 2024, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh và Tập đoàn công nghệ Synopsys (Hoa Kỳ) đã ký kết hợp tác tăng cường năng lực đào tạo và nghiên cứu lĩnh vực thiết kế vi mạch.
Theo đó, Synopsys sẽ chia sẻ giáo trình đào tạo và cấp phép sử dụng các bộ công cụ, phần mềm thiết kế chip cho sinh viên của Đại học Quốc gia. Synopsys tiếp nhận sinh viên đến thực tập và giới thiệu việc làm cho kỹ sư thiết kế vi mạch được đào tạo tại Đại học Quốc gia với doanh nghiệp trong và ngoài nước. Synopsys cũng sẽ hỗ trợ bồi dưỡng đội ngũ giảng viên trẻ trong lĩnh vực thiết kế vi mạch thông qua chương trình đào tạo ngắn hạn “Train-the-Trainer”.
Hai bên còn phối hợp phát triển Viện nghiên cứu bán dẫn Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh trở thành nơi cung cấp các trang thiết bị phục vụ đào tạo và nghiên cứu dùng chung cho các trường đại học, các công ty khởi nghiệp. Việc hợp tác với Synopsys được kỳ vọng sẽ giúp Đại học Quốc gia đào tạo được khoảng 1.800 kỹ sư thiết kế vi mạch.
Để đạt được mục tiêu phát triển Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh thành trung tâm đào tạo, nghiên cứu và đổi mới sáng tạo thuộc nhóm hàng đầu châu Á trong lĩnh vực công nghệ bán dẫn (giai đoạn 2023-2030), Đại học Quốc gia sẽ tiếp tục đẩy mạnh đầu tư hạ tầng khoa học công nghệ và phát triển các nhóm nghiên cứu mạnh, đặc biệt các lĩnh ưu tiên như vi mạch-bán dẫn, công nghệ thông tin, khoa học dữ liệu, AI; đồng thời phát triển hệ thống các trung tâm nghiên cứu, thử nghiệm, các phòng thí nghiệm trọng điểm, tập trung cho công nghệ chiến lược.
