Phát huy giá trị di tích Hoa Lâm Viên

Xã Đông Anh đang từng bước đầu tư để “đánh thức” di tích Hoa Lâm Viên, một hành cung quan trọng bậc nhất thời Lý, nằm ven sông Đuống. Không gian này kết nối với Hoàng thành Thăng Long, Thành cổ Cổ Loa sẽ tạo nên sức hấp dẫn mới, góp phần thúc đẩy công nghiệp văn hóa trên địa bàn.

Các nhà khoa học, các chuyên gia trao đổi về những giải pháp bảo tồn, phát huy giá trị di sản Hoa Lâm Viên trong phát triển công nghiệp văn hóa.
Các nhà khoa học, các chuyên gia trao đổi về những giải pháp bảo tồn, phát huy giá trị di sản Hoa Lâm Viên trong phát triển công nghiệp văn hóa.

Hoa Lâm Viên là một cái tên hết sức nổi tiếng trong giới nghiên cứu lịch sử và khảo cổ. Rất nhiều tư liệu cổ xưa đề cập đến địa danh lịch sử này. “Đại Việt sử ký toàn thư” cũng như nhiều bộ chính sử khác đều đề cập đến sự kiện sau khi Lý Chiêu Hoàng nhường ngôi cho Trần Cảnh, Thái Đường-Hoa Lâm (tức Hoa Lâm Viên) gắn với truyền thuyết thảm án tôn tộc nhà Lý. Ghi chép này gián tiếp cho biết nơi đây từng có các công trình thờ tự các vua nhà Lý.

Một tư liệu nổi tiếng khác là tấm bia “Lý gia linh thạch” ở chùa Tiêu Sơn (phường Tam Sơn, Bắc Ninh). Bia ghi rằng: “Bấy giờ có Phạm mẫu người Hoa Lâm, Đông Ngàn hay qua vãn cảnh chùa”. Phạm mẫu chính là mẹ của Vua Lý Thái Tổ. Ngoài chính sử, văn bia, nhiều ghi chép của các danh nhân khác cũng đề cập đến địa danh này.

Sau nhiều biến thiên của lịch sử, những kiến trúc của Hoa Lâm Viên không còn, nhưng những di vật còn lại của một thời kỳ huy hoàng đã nhiều lần phát lộ. Nổi bật là những mảnh gốm cổ, hay những con sấu đá bên thành bậc tam cấp, chân cột kinh, chân đá tảng hoa sen...

Chủ tịch Hội Khảo cổ học Việt Nam, Phó Giáo sư Tống Trung Tín cho biết: “Trong những di vật tìm được, nổi bật nhất là hai con sấu đá - linh vật tiêu biểu cho văn hóa Đại Việt. Thời Lý, sấu đá chỉ được tạc ở những công trình rất lớn, như cung điện hay chùa chiền quy mô quốc gia. Một trong hai con sấu đá thuộc diện đẹp nhất, tiêu biểu nhất cho sấu đá thời Lý. Điều này cho thấy tại đây từng tồn tại những công trình rất quy mô”.

Bên cạnh những ghi chép lịch sử, những hiện vật khảo cổ, tên các ngôi làng ở đây cũng hết sức đặc biệt, gắn với việc các vua Lý về tế lễ. Thí dụ như Đông Trù là bếp phía đông, Lộc Hà là nơi phát lộc sau khi tế lễ... hay đồng Bãi Sập là nơi có sự kiện sát hại con cháu nhà Lý...

Giáo sư Sử học Nguyễn Quang Ngọc cho biết: “Theo truyền thống của nền quân chủ, triều đình thường cho xây dựng một kinh đô thứ hai tại quê hương. Hành cung Hoa Lâm Viên có thể coi là một nơi như thế. Đây có thể coi là một trung tâm quyền lực thứ hai, một địa điểm mà các vua nhà Lý thường lui về”.

Từ thực tiễn đó, ngày 20/3/2025, Ủy ban nhân dân huyện Đông Anh trước đây (nay là xã Đông Anh) đã phê duyệt Dự án đầu tư xây dựng Tu bổ, tôn tạo chùa Phúc Lâm cổ (Hoa Lâm Viên) và khởi công tháng 6/2025 với tổng mức đầu tư 261,428 tỷ đồng, được thực hiện trên diện tích đất khoảng 2,14 ha.

Công trình gồm: Tu bổ, tôn tạo Tam quan gác chuông, Tam bảo, nhà thờ Tổ, nhà Tả vu-Hữu vu, nhà khách, nhà tăng... Theo các nhà khoa học, việc tìm lại các công trình kiến trúc xưa của nhà Lý tại đây là rất khó. Song, nhà Lý là triều đại đề cao Phật giáo. Việc tu bổ, tôn tạo chùa cổ là “hạt nhân” đầu tiên để tìm lại “hào quang” xưa của Hoa Lâm Viên.

Trong giai đoạn tiếp theo, xã Đông Anh tiếp tục tìm giải pháp để phát huy giá trị di sản Hoa Lâm Viên. Phó Chủ tịch Hội đồng Di sản quốc gia Đặng Văn Bài cho biết, do không tìm lại được những kiến trúc cụ thể, do đó, chúng ta nên coi Hoa Lâm Viên là một không gian di sản, không gian văn hóa thời Lý.

Việc xây dựng các công trình tiếp theo đều hướng tới tôn vinh những nét đẹp văn hóa vật chất, tinh thần nhà Lý để lại. Có thể định danh đó là Công viên văn hóa di sản.

Để hiện thực hóa tiềm năng của Hoa Lâm Viên trong việc phát triển công nghiệp văn hóa, xã Đông Anh triển khai các hoạt động “đánh thức” di sản Hoa Lâm Viên trên cơ sở tuân thủ nguyên tắc: “bảo tồn nguyên gốc-phát huy sáng tạo-kết nối đa ngành-hướng tới bền vững”.

Trưởng phòng Văn hóa-Xã hội xã Đông Anh Nguyễn Thị Mỹ Linh cho biết: Đông Anh đang hướng tới xây dựng Hoa Lâm Viên thành điểm đến du lịch văn hóa, gắn kết với trục di sản Cổ Loa-Đền thờ Đức Vua Ngô Quyền-trung tâm Hà Nội. Dự kiến, bên cạnh các công trình được xây dựng, chúng tôi sẽ ứng dụng công nghệ số (AR/VR, bản đồ số di sản, thuyết minh tự động) nhằm nâng cao trải nghiệm của du khách, hỗ trợ công tác bảo tồn, phát huy giá trị di sản; xây dựng và phát triển các sản phẩm du lịch trải nghiệm, các show diễn thực tế: “Một ngày về với hành cung xưa”, “Khám phá di sản triều Lý qua công nghệ thực tế ảo”, “Thiên tình sử Lý Chiêu Hoàng”, “Hoa Lâm Viên-Hành cung xưa và nay”..., kết hợp du lịch học đường, du lịch sáng tạo. Trong đó, nhấn mạnh vai trò chủ thể của người dân, kết hợp với những sáng kiến, đóng góp của các nhà khoa học, giới chuyên gia. Với sự nỗ lực của cấp ủy, chính quyền, sự ủng hộ của các nhà khoa học và hợp tác của người dân, chúng tôi tin rằng từng bước, di sản Hoa Lâm Viên sẽ được khôi phục và phát huy giá trị.

Có thể bạn quan tâm

Trang trại chăn nuôi gà thịt tại xã Kiều Phú. (Ảnh ĐĂNG ANH)

Chú trọng phát triển kinh tế nông thôn

Trong bối cảnh chi phí đầu vào tăng cao và áp lực đô thị hóa ngày càng lớn, năm 2025, ngành nông nghiệp Thủ đô tiếp tục tăng trưởng ấn tượng, tạo đà để thành phố đẩy mạnh phát triển kinh tế nông thôn, nâng cao đời sống người dân.

Đại lộ Thăng Long - trục giao thông huyết mạch phía tây Hà Nội.

Phát triển đô thị thông minh, lấy người dân làm trung tâm

Trong bối cảnh đô thị hóa nhanh chóng và áp lực dân số ngày càng lớn, Hà Nội đang đối mặt nhiều thách thức như: ùn tắc giao thông, ngập úng, ô nhiễm môi trường, quá tải hạ tầng và an ninh trật tự. Những vấn đề này không chỉ ảnh hưởng chất lượng sống, mà còn cản trở sự phát triển bền vững của Thủ đô.

Đội xe điện đã sẵn sàng phục vụ du khách tham quan quần thể danh thắng Hương Sơn và dự Lễ hội chùa Hương năm 2026.

Tầm nhìn để Hương Sơn trở thành khu du lịch quốc gia

Quần thể danh thắng Hương Sơn (chùa Hương, xã Hương Sơn) là một trong những khu du lịch văn hóa tâm linh quan trọng nhất của Hà Nội. Hiện thành phố đã phê duyệt Quy hoạch và định hướng đưa quần thể này thành khu du lịch quốc gia.

Dây chuyền sản xuất của Công ty ONAGA (Nhật Bản) tại Khu công nghiệp hỗ trợ Nam Hà Nội.

Bức tranh sản xuất công nghiệp nhiều điểm sáng

Năm 2025, sản xuất công nghiệp trên địa bàn Hà Nội có sự phục hồi và tăng trưởng cao, nhất là trong ngành chế biến, chế tạo. Đây là động lực quan trọng giúp kinh tế Thủ đô phát triển trong năm vừa qua.

Công ty Môi trường đô thị Hà Nội chuẩn bị phương tiện thu gom, vận chuyển rác thải theo quy định mới.

Siết chặt việc phân loại rác thải tại nguồn

Từ ngày 8/1/2026, thành phố Hà Nội triển khai quy định quản lý chất thải rắn sinh hoạt của hộ gia đình, cá nhân; trong đó, điểm đáng chú ý là các đơn vị vệ sinh môi trường có quyền từ chối thu gom nếu rác không được phân loại hoặc không sử dụng bao bì đúng quy định.

Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân Thành phố Hà Nội Trương Việt Dũng trả lời tại phiên chất vấn của HĐND thành phố.

Nhiệm kỳ đổi mới trong hoạt động của cơ quan dân cử

Nhiệm kỳ 2021-2026, Hội đồng nhân dân thành phố Hà Nội đã đổi mới trong hoạt động, phát huy hiệu lực, hiệu quả theo hướng thực chất. Những nỗ lực của cơ quan dân cử thành phố đã được các cấp, ngành đánh giá cao và nhận được sự ủng hộ, niềm tin từ người dân.

Đoàn Thanh niên phường Văn Miếu-Quốc Tử Giám hỗ trợ cán bộ chi bộ, tổ dân phố trong đẩy mạnh chuyển đổi số trên địa bàn. (Ảnh BẢO LÂM)

Tập trung giải quyết các điểm nghẽn

Sau 6 tháng đi vào vận hành theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, phường Văn Miếu-Quốc Tử Giám đã đạt nhiều kết quả tích cực trên các lĩnh vực phát triển kinh tế-xã hội. Bên cạnh đó, phường cũng nhận diện rõ những điểm nghẽn để chủ động khắc phục.

Trường đại học Thủ đô Hà Nội giới thiệu Không gian Hà Nội học được xây dựng theo mô hình mới phục vụ chương trình giáo dục địa phương.

Từng bước số hóa môn Hà Nội học

Tại cơ sở 4 của Trường đại học Thủ đô Hà Nội (xã Thường Tín), Không gian Hà Nội học do Viện Hà Nội học và Đào tạo quốc tế xây dựng đang mở ra cách tiếp cận mới, sinh động và hiện đại, giúp giáo viên, học sinh Thủ đô trải nghiệm chiều sâu lịch sử, văn hóa Thăng Long - Hà Nội thông qua mô hình hóa và số hóa.

Dự án nhà ở xã hội Rice City Long Châu (phường Bồ Đề) đang được thi công.

Thêm tin vui về nhà ở xã hội

Đến cuối năm 2025, thành phố Hà Nội hoàn thành gần 5.160 căn nhà ở xã hội, vượt khoảng 10% chỉ tiêu được giao. Đáng chú ý, thành phố vừa công bố danh sách 39 dự án nhà ở xã hội (đợt 1) được xác định đầu tư từ nay đến năm 2030, đáp ứng mục tiêu hoàn thành 120.000 căn nhà ở xã hội Chính phủ giao cho thành phố.

Ban công trong phố

Với những ai yêu tha thiết Hà Nội thì không thể không để ý đến những ban công nhà. Ban công ở Hà Nội là một thế giới thu nhỏ đặc biệt. Có những ban công bé đến mức chỉ vừa một chậu hoa, có những ban công dài và hẹp, chạy dọc theo mặt tiền ngôi nhà tập thể loang lổ dấu thời gian.

Đoạn tuyến Vành đai 2,5 nối từ đường Cầu Giấy đến khu đô thị mới Dịch Vọng, phường Cầu Giấy, Hà Nội. (Ảnh SÓNG HỮU)

Nỗ lực khơi thông tuyến “huyết mạch” giao thông Thủ đô

Đẩy nhanh tiến độ giải phóng mặt bằng đường Vành đai 2,5 là nhiệm vụ được đặt ra trong bối cảnh Hà Nội đang nỗ lực thực hiện đột phá về hạ tầng giao thông để giảm ùn tắc, cải thiện môi trường đô thị và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân.

Lực lượng chức năng xã Thanh Trì tháo dỡ công trình vi phạm trên đất nông nghiệp.

Quyết liệt xử lý vi phạm trật tự xây dựng

Thời gian qua, nhất là từ sau khi triển khai mô hình chính quyền hai cấp, công tác quản lý trật tự xây dựng có nhiều chuyển biến tích cực. Các vi phạm được phát hiện, xử lý kịp thời, nghiêm minh. Đặc biệt, tình trạng xây dựng trái phép trên đất nông nghiệp, đất công được kiềm chế.

Đội cảnh sát giao thông đường bộ số 6 (Phòng cảnh sát giao thông, Công an thành phố Hà Nội) tuyên truyền về an toàn giao thông cho lái xe tại bến xe Mỹ Đình.

Bảo đảm an toàn giao thông dịp cuối năm

Dịp cuối năm, do lưu lượng phương tiện lưu thông tăng cao khiến cho tình trạng ùn tắc tại Hà Nội càng diễn biến phức tạp. Trước thực trạng này, các lực lượng chức năng đang triển khai nhiều biện pháp để bảo đảm trật tự an toàn giao thông trên địa bàn.

Hà Nội đang hướng tới một mùa lễ hội Xuân Bính Ngọ an toàn, văn minh.

Xây dựng văn hóa ứng xử thích ứng bối cảnh mới

Ngay khi vận hành hệ thống chính quyền địa phương hai cấp, thành phố Hà Nội khẩn trương triển khai những biện pháp thực hiện Quy tắc ứng xử. Các biện pháp này vừa bảo đảm tính kế thừa trong xây dựng văn hóa ứng xử người Hà Nội, vừa đáp ứng những yêu cầu đặt ra trong bối cảnh mới.

Lãnh đạo Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội trao bằng khen, tặng các tập thể ngành Tài chính thành phố đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ năm 2025.

Nỗ lực hành động để tạo đột phá, phát triển

Năm 2025, với tinh thần đổi mới, đột phá, thành phố lần đầu đã hoàn thành và hoàn thành vượt 24/24 chỉ tiêu kinh tế-xã hội chủ yếu, trong đó thu ngân sách 704.579 tỷ đồng, đạt 137,1% dự toán, tăng 37,1% so với năm trước.

Khách du lịch đến với các trải nghiệm trong tour Chạm miền ký ức.

Sôi nổi, hấp dẫn các hoạt động du lịch trong kỳ nghỉ

Để đáp ứng tốt các nhu cầu vui chơi, giải trí, tham quan của khách trong nước và quốc tế trong kỳ nghỉ Tết Dương lịch 2026, ngành du lịch Thủ đô đã triển khai nhiều chương trình, sản phẩm, sự kiện nhằm mang đến chuỗi trải nghiệm đa sắc, hấp dẫn.