Đây là bước đi quan trọng, làm cơ sở để bảo tồn, khai thác tối đa các giá trị văn hóa, lịch sử, kiến trúc và đặc biệt là nghề truyền thống; tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững của một điểm đến hấp dẫn tại Thủ đô.
Theo đề án “Phát triển các làng nghề có tiềm năng phát triển du lịch bảo đảm theo định hướng Quy hoạch các trục không gian phát triển du lịch của thành phố đến năm 2030, định hướng đến năm 2050”, Hà Nội xác định danh mục ưu tiên phát triển các làng nghề có tiềm năng gắn với du lịch tại các địa phương, trong đó có làng nghề dệt lụa tơ tằm Vạn Phúc.
Làng lụa Vạn Phúc là một trong hai làng nghề đầu tiên của Thành phố Hà Nội gia nhập Mạng lưới các thành phố thủ công sáng tạo thế giới. Theo Phó Chủ tịch Hiệp hội Làng nghề dệt lụa Vạn Phúc Trần Thị Ngọc Lan, việc gia nhập Mạng lưới các thành phố thủ công sáng tạo thế giới là cơ hội và cũng là thách thức, buộc các đơn vị sản xuất phải đổi mới, sáng tạo, nâng cao chất lượng sản phẩm.
Để đáp ứng yêu cầu mới, làng lụa Vạn Phúc cần có quy mô sản xuất lớn hơn, khu trưng bày sản phẩm đặc trưng để quảng bá, gìn giữ và phát huy giá trị truyền thống, cốt lõi của làng nghề nghìn năm tuổi.
Rất yêu thích sản phẩm lụa Vạn Phúc, chị Trần Việt Thanh thường xuyên mua sản phẩm của làng lụa để làm quà tặng, quà biếu. Chị Thanh mong muốn làng lụa phát triển những sản phẩm lưu giữ nét đẹp truyền thống, nhưng cũng cần quan tâm đến những công nghệ, cách thức mới để phát triển các dòng sản phẩm đáp ứng yêu cầu ngày càng cao về chất lượng, mẫu mã.
Bên cạnh đó, cũng cần tạo ra các điểm đến, sản phẩm du lịch hấp dẫn để thu hút khách du lịch, nhất là giới trẻ đến mua sắm và trải nghiệm, tìm hiểu về không gian văn hóa, lịch sử làng nghề.
Mặc dù có nhiều tiềm năng, lợi thế, song việc phát triển nghề gắn với du lịch của các làng nghề trên địa bàn thành phố nói chung cũng như của làng lụa Vạn Phúc nói riêng, còn chưa tương xứng với tiềm năng.
Một trong số các nguyên nhân chính đó là công tác triển khai lập quy hoạch phát triển du lịch làng nghề còn chậm. Cử tri của quận Hà Đông (trước đây) đã nhiều lần kiến nghị thành phố sớm xác lập, phê duyệt quy hoạch chi tiết cho làng lụa Vạn Phúc.
Quy hoạch chi tiết bảo tồn, phát triển làng nghề truyền thống kết hợp du lịch tại làng lụa Vạn Phúc, tỷ lệ 1/500, được phê duyệt đã đáp ứng những yêu cầu đặt ra cho sự phát triển lâu dài, bền vững của làng nghề.
Quy hoạch đáp ứng mục tiêu bảo đảm sự đồng bộ về cơ sở hạ tầng xã hội, hạ tầng kỹ thuật, khớp nối với các dự án đầu tư, khu dân cư lân cận, phát triển ổn định, bền vững, đồng thời, khai thác hiệu quả sử dụng đất trên cơ sở bảo tồn tối đa cấu trúc không gian làng truyền thống; khai thác, phát huy các giá trị văn hóa, lịch sử, kiến trúc, nghề truyền thống của làng nghề, kết hợp phát triển du lịch.
Đồ án có quy mô khoảng 38,5 ha với dân số khoảng 4.654 người với ranh giới xác định bởi: Phía tây bắc giáp khu đất đấu giá Vạn Phúc và Điểm tiểu thủ công nghiệp làng nghề Vạn Phúc; phía tây nam giáp đường Vạn Phúc; phía đông bắc giáp khu nhà ở TSQ Galaxy 1 và sông Nhuệ; phía đông nam giáp kênh La Khê.
Quy hoạch cũng đã xác định chức năng sử dụng đất, kèm theo các chỉ tiêu quy hoạch kiến trúc cụ thể cho từng ô đất; đề xuất giải pháp tổ chức không gian kiến trúc cảnh quan và hệ thống hạ tầng kỹ thuật trong khu vực với yêu cầu đồng bộ, hiện đại, phù hợp Quy chuẩn xây dựng Việt Nam, tiêu chuẩn thiết kế chuyên ngành và các quy định hiện hành; bảo đảm gắn kết, hài hòa với các dự án đầu tư lân cận.
Nội dung đồ án có quy định về quản lý, làm cơ sở để lập dự án đầu tư xây dựng theo quy định và là cơ sở pháp lý để các cơ quan, chính quyền địa phương quản lý theo quy hoạch.
Với quy hoạch được duyệt, làng lụa Vạn Phúc có điều kiện để tạo dựng một điểm đến hấp dẫn từ việc triển khai đồng bộ các giải pháp hạ tầng, phát triển các mô hình du lịch, quảng bá sản phẩm, văn hóa, tinh hoa nghề truyền thống.
