Hà Nội những ngày thu tháng Tám. Những con đường rực rỡ cờ hoa, cũng là lúc lòng người bồi hồi với những kỷ niệm về những thời khắc hào hùng 70 năm trước. Những ngày này, nhiều người Hà Nội thường đến với ngôi nhà số 48 phố Hàng Ngang. Giữa con phố sầm uất của Hà Nội, ngôi nhà như một ốc đảo yên bình. Những hiện vật giản dị mà gắn liền với những bước ngoặt lịch sử của dân tộc. Đây là chiếc bàn Bác Hồ đã ngồi viết Bản Tuyên ngôn Độc lập; đây là bàn họp, nơi Chủ tịch Hồ Chí Minh cùng các đồng chí trong Trung ương Đảng thông qua ba nội dung: Tuyên ngôn Độc lập, tổ chức lễ Quốc khánh, thành phần Chính phủ lâm thời; ở một góc nhà, là chiếc tủ Bác đựng tài liệu... Thời gian như đọng lại trên từng kỷ vật. Đã bao năm trôi qua, những hiện vật lịch sử gắn với hoạt động của Người trong những ngày chuẩn bị khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa được nhân dân Hà Nội gìn giữ một cách thành kính. Có cảm giác như Bác vẫn ở nơi đây. Từ năm 1970, ngôi nhà được khôi phục làm nhà lưu niệm để đáp ứng tình cảm của nhân dân dành cho Bác và đến năm 1979, ngôi nhà được Bộ Văn hóa - Thông tin (nay là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) xếp hạng Di tích Quốc gia. Năm nay, Ban Quản lý Di tích, danh thắng Hà Nội dành trọn không gian của tầng một ngôi nhà để giới thiệu những hình ảnh, hiện vật để công chúng Thủ đô có điều kiện hiểu sâu hơn về quá trình Bác viết Tuyên ngôn Độc lập, về những đóng góp của gia đình nhà tư sản cách mạng Trịnh Văn Bô - Hoàng Thị Minh Hồ, chủ nhân của ngôi nhà số 48 phố Hàng Ngang. Cụ bà Hoàng Thị Minh Hồ là người trực tiếp bố trí chỗ ăn, chỗ ngủ cho Chủ tịch Hồ Chí Minh. Gia đình cụ cũng đóng góp hàng nghìn lượng vàng cho cách mạng. Năm nay cụ đã 102 tuổi. Chân yếu, tai nặng và tiếng nói không còn rõ chữ, nhưng cụ vẫn cùng con cái đến thăm lại ngôi nhà. Thay mặt gia đình, ông Trịnh Cần Chính, con trai cụ Hoàng Thị Minh Hồ cho biết, gia đình rất vinh dự khi được đóng góp cho cách mạng. Trở về ngôi nhà xưa, ông thấy xúc động và phấn khởi vì các hiện vật về Bác Hồ vẫn được lưu giữ vẹn nguyên.
Không ai bảo ai, đến thăm ngôi nhà, tham quan những hiện vật trưng bày ở ngôi nhà 48 phố Hàng Ngang, mỗi người đều bước chân nhẹ hơn, nói khẽ hơn. Ông Nguyễn Tiến Trung, một người dân trong khu phố cổ tâm sự: "Tôi vẫn nhắc con cháu mình đến đây tham quan, để hiểu hơn về quá trình đấu tranh giành độc lập của đất nước, để ghi nhớ công lao của những lớp người đi trước".
Ngoài Khu Di tích Bác Hồ tại Phủ Chủ tịch, Hà Nội còn là nơi có nhiều di tích gắn với cuộc đời hoạt động của Bác Hồ. Trước khi về nhà 48 phố Hàng Ngang, Bác đã dừng chân ở ngôi nhà cụ Nguyễn Thị An ở phường Phú Thượng (quận Tây Hồ). Trước đó, gia đình cụ An đã nuôi giấu nhiều cán bộ cách mạng. Đến chiều 23-8-1945, gia đình cụ An đón tiếp một đoàn cán bộ, trong đó có Bác. Lúc này, mọi người chưa biết người cán bộ mắt sáng, tóc hoa râm ấy là Hồ Chí Minh. Phải ít hôm sau, khi chứng kiến Người đọc Tuyên ngôn Độc lập tại Quảng trường Ba Đình, cả gia đình mới ngỡ ngàng vì gia đình đã được đón một vị khách đặc biệt. Ông Công Ngọc Dũng hiện giờ là người trông nom căn nhà nơi từng đón Bác - bây giờ đã là Nhà lưu niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh. Bộ tràng kỷ Bác từng làm việc, chiếc sập gỗ Bác đã nằm nghỉ vẫn còn đó. Không được chứng kiến thời gian Bác ở gia đình mình, nhưng trong câu chuyện, ông Dũng không giấu được niềm tự hào. Trước khi vào nội thành chuẩn bị cho ngày lễ Quốc khánh, Bác chào mọi người trong gia đình rồi bảo rằng, sau này Bác sẽ về thăm. Thời gian trôi đi. Nhà nước mới thành lập phải đương đầu với biết bao gian khó, với thù trong giặc ngoài. Ai cũng nghĩ rằng vị Chủ tịch bận trăm công nghìn việc, khó lòng có dịp về lại Phú Thượng. Chẳng ngờ, đến tháng 11-1946, Bác đã về thăm lại Phú Thượng, thăm đúng gia đình Bác ở trước ngày Độc lập. Đó là niềm tự hào vô bờ đối với gia đình ông Công Ngọc Dũng, cũng như người dân phường Phú Thượng.
Những di tích về Bác trên địa bàn Thủ đô đều gắn với những sự kiện quan trọng của đất nước. Đó là Nhà lưu niệm Bác Hồ ở làng Vạn Phúc (quận Hà Đông), nơi Bác viết Lời kêu gọi Toàn quốc kháng chiến, để chuẩn bị cho cuộc kháng chiến chín năm trường kỳ; đó là Nhà lưu niệm Bác Hồ ở Vân Canh (huyện Hoài Đức)... và nhiều địa điểm Bác đến thăm, nói chuyện với nhân dân Hà Nội khi trở về sau ngày Giải phóng Thủ đô. Theo dấu chân Bác, ta sẽ tìm được một hành trình lịch sử, mà ở đó luôn hiện hữu những bài học lịch sử, bài học đạo đức ngời sáng của Người. Những năm qua, Đảng bộ, chính quyền và nhân dân thành phố Hà Nội luôn quan tâm gìn giữ, tôn tạo các di tích này. Đây cũng là nơi mà các hoạt động trưng bày, triển lãm, nói chuyện về đề tài lịch sử thường xuyên diễn ra, để những di tích này phát huy tác dụng, trở thành nơi giáo dục truyền thống cách mạng, tinh thần yêu nước cho thế hệ trẻ.
