Phát huy giá trị bảo vật Quốc gia Bia Lê Lợi

Bảo vật Quốc gia Bia Lê Lợi tại xã Lê Lợi (Lai Châu) là chứng tích lịch sử gắn với cuộc chinh phạt vùng Tây Bắc năm 1431, nó mang giá trị đặc biệt về chủ quyền, văn hóa và truyền thống dân tộc. Việc bảo tồn, phát huy di sản góp phần giáo dục lịch sử, bồi đắp lòng yêu nước và mở ra hướng phát triển du lịch văn hóa cho địa phương.

Hằng năm, vào ngày 11 và 12 tháng Giêng Âm lịch, Lai Châu tổ chức Lễ hội Đền thờ Vua Lê Thái Tổ nơi có Bảo vật Quốc gia Bia Lê Lợi.
Hằng năm, vào ngày 11 và 12 tháng Giêng Âm lịch, Lai Châu tổ chức Lễ hội Đền thờ Vua Lê Thái Tổ nơi có Bảo vật Quốc gia Bia Lê Lợi.

Địa điểm lưu niệm vua Lê Thái Tổ, xã Lê Lợi, tỉnh Lai Châu là nơi lưu giữ Bảo vật quốc gia Bia Vua Lê Thái Tổ có niên đại năm 1431. Hằng năm, vào ngày 11 và 12 tháng Giêng Âm lịch, Lai Châu tổ chức Lễ hội Đền thờ Vua Lê Thái Tổ - sự kiện văn hóa mang ý nghĩa sâu sắc, thể hiện đạo lý “uống nước nhớ nguồn”, tri ân công lao của Anh hùng dân tộc Lê Lợi cùng các tướng sĩ, nghĩa quân. Hoạt động này đồng thời góp phần giáo dục truyền thống yêu nước, bồi đắp niềm tự hào dân tộc, củng cố khối đại đoàn kết và tạo khí thế phấn khởi trong nhân dân.

Bia Lê Lợi mang giá trị đặc biệt về lịch sử, văn hóa và chính trị. Nội dung khắc trên bia thể hiện thông điệp khẳng định chủ quyền quốc gia. Trải qua hàng thế kỷ, văn bia vẫn hiện diện giữa núi rừng Tây Bắc như lời nhắc nhở về ý chí độc lập và tinh thần cảnh giác trước mọi âm mưu xâm phạm lãnh thổ.

5-1102.jpg
Bia Lê Lợi khi còn ở ven sông Đà, bia được Vua Lê Thái Tổ khắc năm 1431.

Bối cảnh ra đời của văn bia gắn với giai đoạn lịch sử đầy biến động đầu thế kỷ XV. Năm 1400, Hồ Quý Ly lập nhà Hồ; đến tháng 4/1406, nhà Minh lấy cớ “Phù Trần diệt Hồ” đưa 10 vạn quân xâm lược nước ta. Thổ ty châu Ninh Viễn là Đèo Cát Hãn đầu hàng và trở thành tay sai cho giặc, hỗ trợ quân Minh đàn áp các cuộc nổi dậy của đồng bào các dân tộc vùng sông Thao, sông Đà.

Tháng 11/1427, Bình Định Vương Lê Lợi phái Chủ thư thị sử Trần Hồ đi tuyên dụ châu Ninh Viễn. Đèo Cát Hãn quy thuận và được hưởng chính sách khoan hồng, tiếp tục cai quản địa phương. Tuy nhiên, sau đó Đèo Cát Hãn phản bội, câu kết với Kha Đốn (Kha Lại) quấy nhiễu Nhân dân vùng biên, mở rộng địa bàn xuống tận Mường Muổi (nay thuộc huyện Thuận Châu, Sơn La).

Trước tình hình đó, năm 1431, Vua Lê Thái Tổ thân chinh cùng đại quân tiến đánh bằng cả đường thủy và đường bộ, nhanh chóng đánh tan lực lượng phản nghịch, lập lại trật tự vùng Tây Bắc.

4-1731-1635.jpg
Bia Lê Lợi sau khi được khoan cắt và di chuyển về Đền thờ Vua Lê Thái Tổ trên đỉnh Pú Huổi Chỏ cách nơi cũ 500m.

Sau khi bình định, trên đường trở về qua địa phận xã Lê Lợi ngày nay, tháng Chạp năm Tân Hợi (1431), Vua Lê Thái Tổ cho tạc khắc văn bia vào vách đá Pú Huổi Chỏ bên bờ sông Đà, sử sách gọi là Bia cổ Hoài Lai. Văn bia được khắc trong khuôn hình chữ nhật kích thước 1,4m x 0,8m, gồm 132 chữ.

Bài thơ khắc trên đá vừa nhằm răn dạy các tù trưởng nơi biên giới, phủ dụ Nhân dân, vừa khẳng định chủ quyền quốc gia. Từ đó, châu Ninh Viễn được đổi tên thành châu Phục Lễ. Nội dung văn bia tuy chỉ 132 chữ nhưng mang thông điệp trường tồn: “Đề thi khắc nham thạch-Trấn ngã Việt Tây ngung” (Khắc thơ vào núi đá-trấn giữ miền tây nước Việt). Từ một khối đá vô tri, văn bia trở thành nhân chứng lịch sử, biểu tượng canh giữ biên cương qua bao thăng trầm dân tộc.

Theo ông Nguyễn Xuân Thanh, bản Phiêng Ban, xã Lê Lợi, người dân địa phương qua nhiều thế hệ luôn duy trì việc cúng lễ và trông nom di tích. Năm 2009, khi Nhà máy thủy điện Sơn La đi vào hoạt động, để bảo tồn di sản, phần bút tích văn bia được khoan cắt khỏi vách đá Pú Huổi Chỏ. Khối đá sau khi tách có kích thước dài 2,62m, rộng 1,13m, cao 1,85m, nặng hơn 15 tấn. Bia sau khi khoan cắt đã được di dời về khuôn viên đền thờ vua Lê Thái Tổ, cách vị trí cũ 500m, hình thành địa điểm lưu nhớ Vua Lê Thái Tổ.

Từ đó, nơi đây trở thành điểm đến tâm linh, nơi người dân và du khách dâng hương tưởng niệm, cầu mong quốc thái dân an và cũng là địa chỉ giáo dục truyền thống cho thế hệ trẻ thông qua các hoạt động tham quan của nhà trường và đoàn thể.

1-541.jpg
Đoàn rước kiệu Vua Lê Thái Tổ theo nghi thức truyền thống tại Lễ hội.

Đầu năm 2026 như thường niên, Lễ hội Đền thờ Vua Lê Thái Tổ được tổ chức quy mô cấp tỉnh, trở thành sự kiện văn hóa quan trọng nhằm tưởng nhớ công lao của Anh hùng dân tộc Lê Lợi - người lãnh đạo cuộc Khởi nghĩa Lam Sơn (1418-1427) đánh đuổi giặc Minh, mở ra thời kỳ độc lập, thịnh trị cho đất nước.

Ông Đinh Quang Hiếu, Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Lê Lợi cho biết, trước đây di tích nằm trên khoảng đất hẹp ven tỉnh lộ 127, bia gắn liền với vách núi thấp, mặt hướng xuống dòng sông Đà. Đây là kiểu văn bia Ma nhai - loại hình văn bia quý hiếm ở Việt Nam hiện nay. Văn bia là hiện vật gốc có giá trị lịch sử, văn hóa và nghệ thuật đặc biệt, gắn với sự nghiệp của Anh hùng dân tộc Lê Lợi và sự kiện lịch sử trọng đại của đất nước.

Năm 2016, Bia Lê Lợi được Thủ tướng Chính phủ công nhận là Bảo vật quốc gia; năm 2017, Đền thờ Vua Lê Thái Tổ được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xếp hạng Di tích lịch sử cấp quốc gia.

Những năm qua, với sự quan tâm của Trung ương và chính quyền các cấp tỉnh Lai Châu, địa điểm lưu niệm Vua Lê Thái Tổ từng bước được đầu tư nhằm phát huy giá trị di sản, khai thác tiềm năng du lịch tâm linh.

111-6164.jpg
Đoàn thủy quân theo mô phỏng khi vua Lê Thái Tổ dẫn binh lên dẹp loạn phản nghịch.

Năm 2025, lượng khách đến xã Lê Lợi đạt hơn 1,5 nghìn lượt, tăng hơn 500 lượt so với năm 2024. Từ nền tảng đó, địa phương tiếp tục định hướng bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa truyền thống gắn với phát triển du lịch, hướng tới xây dựng sản phẩm văn hóa-du lịch mang bản sắc riêng, kết nối với các tuyến du lịch nội tỉnh và các địa phương trên tuyến “Vòng cung Tây Bắc”.

Ông Tống Thanh Hải, Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban nhân dân tỉnh Lai Châu khẳng định, Lễ hội Đền thờ Vua Lê Thái Tổ không chỉ là sự kiện văn hóa quan trọng của tỉnh mà còn góp phần khơi dậy niềm tự hào dân tộc, giáo dục truyền thống yêu nước và lòng biết ơn đối với các bậc tiền nhân. Đồng thời, đây cũng là cơ hội tăng cường đoàn kết giữa các dân tộc, quảng bá tiềm năng du lịch và thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội địa phương, đóng góp vào sự phát triển bền vững của tỉnh Lai Châu và khu vực Tây Bắc.

Giá trị của Bảo vật quốc gia Bia Lê Lợi vì thế không chỉ nằm ở dấu tích lịch sử được lưu giữ qua thời gian mà còn ở vai trò kết nối quá khứ với hiện tại, tương lai; góp phần nuôi dưỡng bản sắc văn hóa và tinh thần dân tộc, tạo động lực phát triển bền vững cho vùng đất nơi thượng nguồn sông Đà.

Có thể bạn quan tâm

Lực lượng dân quân xã Mộc Châu tham gia Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ.

Sơn La đẩy nhanh xác định danh tính hài cốt liệt sĩ bằng công nghệ ADN

Thực hiện Chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, tỉnh Sơn La đang  triển khai nhiều nhiệm vụ, ưu tiên hoàn thành việc lấy mẫu ADN đối với các phần mộ liệt sĩ chưa rõ thông tin, chuẩn bị điều kiện để thu nhận mẫu sinh phẩm của thân nhân liệt sĩ phục vụ giám định, đối sánh ADN.

Cảnh quan thiên nhiên thơ mộng ở Tà Xùa. (Ảnh: THẢO ANH)

Tà Xùa hướng tới du lịch bền vững

Theo công bố của World Travel Awards (Giải thưởng Du lịch Thế giới), Tà Xùa (tỉnh Sơn La) lần đầu góp mặt trong danh sách đề cử hạng mục “Điểm đến du lịch mới nổi hàng đầu châu Á” năm 2026.

Chuẩn bị lắp đặt hệ thống điện mặt trời cho hơn 90 hộ dân tại khu vực chưa thể đầu tư lưới điện quốc gia của xã Tủa Sín Chải.

Thắp sáng vùng khó khăn bằng chính sách thiết thực

Nghị quyết số 09/NQ-HĐND ngày 22/4/2026 của Hội đồng nhân dân tỉnh Lai Châu về hỗ trợ hệ thống điện mặt trời tự sản, tự tiêu và thiết bị điện sau công-tơ đang từng bước mang ánh sáng đến những hộ dân còn khó khăn trong tiếp cận và sử dụng điện.

Mô hình homestay thân thiện với môi trường tại Tam Đảo.

Khai thác hiệu quả rừng Tam Đảo

Rừng Tam Đảo không chỉ có ý nghĩa về bảo tồn đa dạng sinh học mà còn có nhiều tiềm năng phát triển kinh tế trên cơ sở thực hiện các dự án thuê môi trường rừng, sản xuất dược liệu và các dịch vụ du lịch sinh thái.

Họa sĩ Trần Giang Nam (ngoài cùng bên trái) trao đổi với người yêu tranh khắc gỗ tại triển lãm cá nhân ở Hà Nội.

Độc đáo sắc màu dân tộc trên tranh khắc gỗ

Với niềm đam mê bất tận với dòng tranh khắc gỗ, họa sĩ Trần Giang Nam đã hòa quyện chất liệu, sắc màu trang phục, văn hóa các dân tộc thiểu số, “thổi” những nét đặc sắc lên những thớ gỗ thành những bức tranh nhiều màu sắc.

Lực lượng quân sự khai quật mộ phần tại Nghĩa trang liệt sĩ Đình Lập để tiến hành lấy mẫu (Ảnh DƯƠNG NGUYÊN)

Chiến dịch từ trái tim

Tại Nghĩa trang liệt sĩ Đình Lập (xã Đình Lập, Lạng Sơn), các cán bộ Ban Chỉ đạo về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ (Ban Chỉ đạo 515) tỉnh Lạng Sơn và lực lượng chức năng đã tổ chức lấy mẫu sinh phẩm, bàn giao mẫu và số hóa mẫu hài cốt liệt sĩ chưa xác định danh tính phục vụ giám định ADN.

Sản phẩm được chế biến từ cây chè Shan tuyết cổ thụ Tả Củ Tỷ có giá trị kinh tế cao.

Sao sáng trên Sảng Mào Phố

Giữa biển mây của thôn vùng cao Sảng Mào Phố, xã Tả Củ Tỷ (Lào Cai), cơ sở sản xuất chè của đảng viên trẻ Lý Văn Minh như một “ngôi sao” nhỏ lặng lẽ tỏa sáng. Xuyên qua lớp mây mù, ánh sáng ấy mang đến cuộc sống ấm no cho đồng bào nơi đây.

Nhân dân xã Vô Tranh cùng đội nón lá xếp mô hình ấm trà trên đồi chè được xác lập kỷ lục Việt Nam về số người tham gia đông nhất.

Ấn tượng xứ trà Vô Tranh

Vùng đất Thái Nguyên có nhiều vùng chè nổi tiếng như Tân Cương, La Bằng, Trại Cài và xã Vô Tranh có Khe Cốc... mang hương vị đặc trưng, làm nên thương hiệu “Tứ đại danh trà”.

Cánh rừng ở xã Việt Cường được bảo vệ tốt nhờ tổ tự quản bảo vệ rừng.

Phát huy hiệu quả chi trả dịch vụ môi trường rừng

Từ nguồn thu dịch vụ môi trường rừng, Lào Cai đang từng bước chuyển hóa giá trị tài nguyên rừng thành nguồn lực phát triển bền vững, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, bảo vệ rừng, cải thiện sinh kế cho hàng chục nghìn hộ dân.

Lớp xóa mù chữ cho đồng bào dân tộc H'Mông tại các xã biên giới do Bộ đội Biên phòng Sơn La tổ chức tại các xã biên giới.

Ươm mầm xã hội học tập từ những xã, bản vùng cao

Ở bản Lao Khô, xã Phiêng Khoài (tỉnh Sơn La), câu chuyện về dòng họ Tráng nhiều năm nay đã trở thành niềm tự hào của người dân địa phương. Dòng họ hiện có hơn 20 người là cán bộ, công chức, viên chức, nhiều con cháu đang theo học tại các trường đại học, cao đẳng và trường phổ thông dân tộc nội trú.

Đoạn tuyến từ cầu Hòa Sơn kết nối với đường vành đai 5 đã hoàn thành từ 2 năm nay.

Thái Nguyên bảo đảm an toàn giao thông trên tuyến đường liên kết vùng

Tuyến đường liên kết vùng Thái Nguyên-Bắc Ninh-Phú Thọ dài 42,5km, đến nay cơ bản hoàn thành, nhưng chưa được nghiệm thu, đưa vào sử dụng. Thời gian qua, lưu lượng tham gia giao thông lớn, xảy ra nhiều vụ tai nạn giao thông nghiêm trọng, tỉnh Thái Nguyên đang triển khai nhiều giải pháp bảo đảm an toàn giao thông trên tuyến.

Các thành viên Ban Chỉ đạo họp bàn về kết quả triển khai thực hiện Nghị quyết số 15 ngày 22/12/2023 của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Lai Châu.

210 mô hình góp phần xóa bỏ hủ tục ở Lai Châu

Chiều 10/7, Ban Chỉ đạo thực hiện Nghị quyết số 15 ngày 22/12/2023 của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Lai Châu tổ chức họp bàn về kết quả triển khai thực hiện việc xóa bỏ hủ tục, phong tục, tập quán lạc hậu, xây dựng nếp sống văn minh trong nhân dân các dân tộc tỉnh Lai Châu năm 2026.

Mưa to xuất hiện lũ lớn tại xã miền núi Phú Đình.

Lũ cuốn trôi một cháu bé ở Thái Nguyên

Ngày và đêm 9/7 khu vực tỉnh Thái Nguyên có mưa vừa, mưa to và dông, cục bộ có mưa rất to, tại các xã Minh Tiến là 170mm, Phú Đình là 181mm, nhất là tại xã Bình Thành lượng mưa lên đến 183mm và xuất hiện lũ tại các sông, suối trong khu vực, cuốn trôi cháu bé 12 tuổi ở xã Phú Đình.

Mưa lớn kéo dài gây sạt lở, sập nhà dân tại xã Mường Sang, tỉnh Sơn La.

Công an, bộ đội Sơn La khẩn trương hỗ trợ người dân ứng phó mưa lũ, sạt lở

Mưa lớn kéo dài từ đêm 8/7 đến sáng 10/7 đã gây sạt lở đất, ngập úng cục bộ tại nhiều cơ sở trên địa bàn tỉnh Sơn La. Các lực lượng công an, bộ đội và chính quyền cơ sở đã khẩn trương triển khai nhiều biện pháp hỗ trợ người dân, di dời khỏi khu vực nguy hiểm, bảo đảm an toàn về người và tài sản.

Ban Chỉ huy quân sự phường Bắc Kạn hỗ trợ dọn dẹp, vệ sinh nhà một hộ dân ở tổ 12 bị đất, đá sạt lở. (Ảnh: DUY ĐỨC)

Huy động lực lượng giúp dân khắc phục hậu quả mưa lớn, sạt lở

Do ảnh hưởng của hoàn lưu bão số 1, trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên xảy ra mưa lớn kéo dài, gây sạt lở đất, ngập úng cục bộ tại nhiều địa phương. Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh đã chỉ đạo, huy động hàng trăm cán bộ, chiến sĩ dân quân tự vệ phối hợp công an và các lực lượng tại chỗ hỗ trợ nhân dân khắc phục hậu quả.

Trên địa bàn tỉnh Điện Biên hiện có nhiều dự án xây dựng Trường nội trú liên cấp cũng cần nguồn cung vật liệu lớn.

Điện Biên rà soát, bảo đảm nguồn cung vật liệu phục vụ các dự án quan trọng

Để đáp ứng nhu cầu vật liệu phục vụ các công trình, dự án trọng điểm giai đoạn 2026-2030, chiều 9/7, Sở Xây dựng Điện Biên chủ trì họp liên ngành: Sở Nông nghiệp và Môi trường; Sở Công thương, Hiệp hội Doanh nghiệp tỉnh; các ban quản lý dự án: Nông nghiệp, Giao thông, Dân dụng… để thống nhất giải pháp tham mưu, thực hiện.