Phát hiện dấu tích người tiền sử trong hang động núi lửa Krông Nô

Các nhà khoa học thuộc Bảo tàng Thiên nhiên Việt Nam (Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam) vừa phát hiện nhiều di tích, hiện vật khảo cổ, nhất là xương của người tiền sử trong các hang động núi lửa Krông Nô (tỉnh Ðác Nông).

Ðoàn nghiên cứu phát hiện xương và mộ của người tiền sử trong các hang động núi lửa Krông Nô.
Ðoàn nghiên cứu phát hiện xương và mộ của người tiền sử trong các hang động núi lửa Krông Nô.

Ðây là hệ thống hang động núi lửa có quy mô và tính độc đáo vào bậc nhất Ðông - Nam Á được công bố năm 2014. Phát hiện này mở ra một hướng nghiên cứu mới về khảo cổ học hang động núi lửa ở Việt Nam và khu vực Ðông - Nam Á.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Trung Minh, Giám đốc Bảo tàng Thiên nhiên Việt Nam cho biết, từ cuối tháng 12-2016 đến đầu 1-2017, Bảo tàng Thiên nhiên Việt Nam (Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam) chủ trì thực hiện nhiệm vụ đột xuất của Dự án “Xây dựng bộ sưu tập mẫu vật quốc gia về thiên nhiên Việt Nam” và triển khai đề tài khoa học - công nghệ của tỉnh Ðác Nông “Nghiên cứu, điều tra đánh giá di sản địa chất, xây dựng công viên địa chất khu vực Krông Nô, tỉnh Ðác Nông”. Ðoàn nghiên cứu đã phát hiện được nhiều di tích và hiện vật khảo cổ với mật độ khá dày trong các hang động núi lửa ở Công viên Ðịa chất núi lửa Krông Nô.

Các hiện vật khảo cổ vừa được phát hiện bao gồm đồ đá, đồ gốm và xương động vật. Ðồ đá gồm: các đá nguyên liệu, các công cụ bằng đá như công cụ đá hình đĩa, rìu ngắn và rìu ngắn mài lưỡi, rìu hình bầu dục và rìu hình bầu dục mài lưỡi; công cụ mảnh tước, phiến tước; hòn ghè, hòn kê, hòn mài, chày nghiền...; những hòn đá thạch anh sắc cạnh vừa tay cầm và những hòn đất vàng (hoàng thổ). Ðồ gốm bao gồm rất nhiều mảnh vỡ có độ dày mỏng khác nhau, đa phần có nhiệt độ nung còn thấp, dễ bị bẻ vỡ vụn, làm từ đất sét pha cát, hạt nhỏ, nặn tay, loại hình đơn giản, chủ yếu là nồi và đồ đựng. Hoa văn trên các mảnh gốm khá sắc nét và đa dạng như chấm gạch, chấm dải, gạch dải, vặn thừng... Ðặc biệt, các nhà khoa học đã phát hiện ra các mảnh xương, trong đó bước đầu xác định là xương người tiền sử. Xương không còn rắn chắc, dễ bị gãy vỡ vụn khi khô, phần rỗng của xương được lấp đầy bột sét ở thể xốp. Ngoài các mảnh xương, trong hang còn có các răng hàm động vật đang hóa thạch. Theo xác định sơ bộ, đây là các răng thú của những động vật ăn cỏ.

Theo thông tin mới nhất từ TS La Thế Phúc, Trưởng đoàn công tác, trong đợt thực địa từ ngày 2-2 đến nay, đoàn khảo sát đã phát hiện thêm nhiều bằng chứng mới về chủ nhân của các hang động và hiện vật khảo cổ trong hang. Ðó là các mộ táng còn hài cốt của người tiền sử, các tầng văn hóa... Những hang động có diện tích nền hang khá rộng, nền hang tương đối bằng phẳng, thông thoáng, cửa hang quay về hướng đông, đông nam hoặc chính nam tiếp thu được nhiều ánh sáng, cửa hang ra vào dễ dàng và phân bố ở gần nguồn nước sinh hoạt... là những hang mà các nhà khoa học thu được nhiều hiện vật khảo cổ hơn cả.

Công viên Ðịa chất núi lửa Krông Nô có diện tích khoảng 2.000 km2, gồm diện tích các huyện Krông Nô, Cư Jút, Ðác Mil và một số xã lân cận thuộc các huyện Ðác Song và Ðác Glong. Tính đến năm 2016, các nhà khảo cổ học Việt Nam đã phát hiện trong phạm vi Công viên Ðịa chất núi lửa Krông Nô có 12 địa điểm, gồm: Trung Sơn, Thác Lào, Suối Tre, Thôn Sáu, Thôn Bảy và Thôn Tám (huyện Cư Jut), Cánh Nam, Nam Xuân (huyện Krông Nô), Trường Xuân, Ðác Tơn (huyện Ðác Song), Ðác R’la, Ðác Lao (huyện Ðác Mil). Trong đó, di chỉ thôn Tám, xã Ðác Wil, huyện Cư Jut đã được khai quật hai lần vào các năm 2006 và 2013. Hầu hết các điểm khảo cổ nêu trên phân bố trên các gò đồi, nương rẫy hoặc ven sông suối, mà chưa hề được phát hiện trong các hang động núi lửa. Kết quả nghiên cứu về các di tích khảo cổ này ghi nhận đây là dấu tích văn hóa của cư dân Thời đại Ðá mới và Sơ kỳ Kim khí, có tuổi từ sáu nghìn đến ba nghìn năm cách ngày nay.

Theo PGS, TS Nguyễn Trung Minh, cách đây 10 năm, đoàn nghiên cứu do TS La Thế Phúc chủ trì đã khảo sát và phát hiện ra hang động núi lửa nơi đây, nhưng cho đến nay mới có điều kiện khảo sát chi tiết và phát hiện thấy dấu tích người tiền sử trong hang động núi lửa ở Krông Nô. Qua đối sánh với những hiện vật được khai quật được ở Thôn Tám, xã Ðác Wil, huyện Cư Jut, các nhà khoa học nhận thấy có sự tương đồng với niên đại vào khoảng sáu nghìn đến ba nghìn năm cách ngày nay. Có thể nói, đây là những phát hiện khảo cổ học tiền sử đầu tiên trong hang động núi lửa ở Việt Nam, là cơ sở bước đầu cho thấy một loại hình cư trú mới, một hướng thích ứng mới của cư dân tiền sử ở vùng đất đỏ basalt Tây Nguyên. Phát hiện này mở ra một hướng nghiên cứu mới về một loại hình cư trú của người Tây Nguyên, khảo cổ học hang động núi lửa ở Việt Nam và khu vực Ðông - Nam Á.

Hiện nay, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam cùng Bộ Khoa học và Công nghệ, tỉnh Ðác Nông và các đơn vị liên quan, các chuyên gia đang phối hợp để tiếp tục nghiên cứu chi tiết về những di vật khảo cổ được phát hiện cũng như loại hình cư trú nói trên. Thời gian này, đoàn nghiên cứu của TS La Thế Phúc đang tiếp tục nghiên cứu tại hệ thống hang động núi lửa Krông Nô. Sắp tới, sẽ có thêm một đoàn chuyên gia Nhật Bản cùng các nhà khoa học thuộc Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam và một số chuyên gia khảo cổ học sẽ vào Ðác Nông tăng cường, phối hợp nghiên cứu.

Có thể bạn quan tâm

[Infographic] Xu hướng vi phạm và các phương thức, thủ đoạn mới trong lĩnh vực sở hữu trí tuệ

[Infographic] Xu hướng vi phạm và các phương thức, thủ đoạn mới trong lĩnh vực sở hữu trí tuệ

Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, các hành vi vi phạm quyền sở hữu trí tuệ đang có xu hướng gia tăng với nhiều phương thức, thủ đoạn ngày càng tinh vi, gây nhiều khó khăn cho công tác phát hiện, xử lý và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng cũng như môi trường cạnh tranh lành mạnh.

Lãnh đạo Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam cùng các nhà khoa học Liên bang Nga khảo sát, thu thập dữ liệu nghiên cứu về Biển Đông. (Ảnh: HIẾU LIÊN)

Tạo dữ liệu DNA, thúc đẩy công nghệ sinh học biển

Trong bối cảnh nhiều quốc gia đang đầu tư mạnh mẽ vào các cơ sở dữ liệu sinh học biển và nguồn gene bản địa, việc hình thành cơ sở dữ liệu DNA cho sinh vật biển Việt Nam là bước đi quan trọng nhằm nâng cao năng lực nghiên cứu khoa học cơ bản, đồng thời tạo nền tảng cho hướng nghiên cứu liên ngành.

[Video] Còn khoảng 34 triệu thuê bao chưa xác nhận chính chủ

[Video] Còn khoảng 34 triệu thuê bao chưa xác nhận chính chủ

Theo Bộ Khoa học và Công nghệ, việc triển khai Thông tư 08/2026 hướng dẫn việc xác thực thông tin thuê bao di động mặt đất trong tháng 4 vừa qua đã phát hiện có gần 900.000 thuê bao không chính chủ, 60 triệu thuê bao đã xác nhận sử dụng chính chủ và còn khoảng 34 triệu thuê bao vẫn chưa xác nhận.

Lựa chọn ngành nghề ban đầu với học sinh trung học phổ thông có thể đúng, nhưng không còn đủ để định hình một hành trình nghề nghiệp dài hạn.

Chọn nghề giữa làn sóng AI

Trí tuệ nhân tạo (AI) đã và đang tạo nên những đổi thay mạnh mẽ ở các ngành nghề, trong khi hệ thống giáo dục, đào tạo nghề ở nước ta cũng đang bước vào một giai đoạn cấu trúc lại. Hai “làn sóng” ấy ảnh hưởng không nhỏ đến cách vận hành của thị trường lao động, đặt người học trước nhiều lựa chọn mới và không ngừng biến đổi.

Công tác dự báo và cảnh báo sớm chính là “tuyến phòng thủ” đầu tiên, giữ vai trò quyết định trong bảo vệ tính mạng người dân và tài sản. (Ảnh: TRỌNG TÙNG)

Rút ngắn thời gian phản ứng với thiên tai

Việc cảnh báo thiên tai sẽ chỉ thật sự hiệu quả khi thông tin nguy hiểm đến đúng người, đúng nơi và đúng thời điểm. Các mô hình tháp báo lũ thông minh và mạng quan trắc tự động đang giúp việc đưa dữ liệu về ngập lụt tới cộng đồng nhanh hơn, rút ngắn thời gian phản ứng của người dân khi thiên tai xảy ra.

Tiến sĩ Lê Xuân Huy, Phó Tổng Giám đốc VNSC và ông Yasuo Ishii, Phó Chủ tịch cấp cao JAXA trao thỏa thuận hợp tác. (Ảnh: VNSC)

Trung tâm Vũ trụ Việt Nam ký thỏa thuận hợp tác với Cơ quan Hàng không Vũ trụ Nhật Bản

Ngày 2/5, tại Hà Nội, lãnh đạo Trung tâm Vũ trụ Việt Nam (VNSC) và lãnh đạo Cơ quan Hàng không vũ trụ Nhật Bản (JAXA) đã ký kết, trao đổi “Văn bản Sửa đổi thỏa thuận giữa Trung tâm Vũ trụ Việt Nam, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam với Cơ quan Hàng không vũ trụ Nhật Bản về trao đổi dữ liệu vệ tinh”.

Phối cảnh công trình biểu tượng bông lúa Cà Mau.

Giá trị văn hóa từ "Biểu tượng bông lúa" ở Cà Mau

Sự phát triển của một địa phương trong kỷ nguyên mới không chỉ được đong đếm một cách cơ học bằng những con đường rải nhựa, hay những cây cầu bê-tông nối nhịp đôi bờ. Tầm vóc và sức sống của một vùng đất còn được khắc họa đậm nét qua những biểu tượng văn hóa mang tầm nhìn chiến lược.

Đào tạo an ninh mạng tại CyRadar giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực phòng thủ.

Tăng năng lực phòng vệ của doanh nghiệp

Chuyển đổi số đang mở ra nhiều cơ hội tăng trưởng cho doanh nghiệp Việt Nam nhưng cũng kéo theo những rủi ro an ninh mạng phức tạp. Khi dữ liệu trở thành tài sản chiến lược, khả năng bảo vệ hệ thống và thông tin không còn là vấn đề kỹ thuật mà trở thành năng lực phòng vệ quan trọng đối với mỗi doanh nghiệp.

Hoạt động nghiên cứu tại Phòng Thí nghiệm trọng điểm Công nghệ Lọc, Hóa dầu (Viện Hóa học công nghiệp Việt Nam).

Đầu tư hạ tầng nghiên cứu cho công nghệ chiến lược

Phát triển hệ thống phòng thí nghiệm trọng điểm quốc gia là một trong những giải pháp để hiện thực hóa mục tiêu đột phá về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo theo Nghị quyết 57-NQ/TW. Thực trạng lạc hậu về công nghệ đặt ra yêu cầu cấp thiết phải tổ chức lại hạ tầng nghiên cứu theo hướng tập trung, đồng bộ và hiệu quả.

Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao Công an thành phố Đà Nẵng đấu tranh tội phạm trên không gian mạng. (Ảnh: Công Vinh)

Nâng cao ý thức làm chủ, bảo vệ không gian mạng

Tại Hội nghị Trung ương 2 khóa XIV, Tổng Bí thư Tô Lâm tiếp tục khẳng định chủ trương của Đảng về bảo đảm quốc phòng, an ninh, đối ngoại, hội nhập quốc tế trong giai đoạn mới, khi nhấn mạnh yêu cầu: Tự chủ chiến lược, có năng lực kiểm soát rủi ro, có thể chế vững, có trật tự xã hội ổn định, có sự hội nhập quốc tế sâu rộng...

UAV được thử nghiệm phun thuốc cho cây cà-phê tại xã Mường Ảng, tỉnh Điện Biên.

Cơ chế sandbox đã sang giai đoạn triển khai thực tế

Bộ Khoa học và Công nghệ cho biết, bên cạnh chuẩn bị cấp phép mô hình thử nghiệm có kiểm soát đầu tiên về phát triển kinh tế tầm thấp, ứng dụng phương tiện bay không người lái (UAV) tại tỉnh Điện Biên, một số địa phương, doanh nghiệp cũng bày tỏ quan tâm đến việc triển khai thử nghiệm mô hình sandbox.