Phân hóa mức phạt vi phạm hành chính, bảo đảm tính khả thi

Đại biểu Quốc hội đề nghị cân nhắc kỹ việc nâng mức phạt tối đa đối với vi phạm hành chính, tương xứng với tính chất, mức độ vi phạm. Cùng với phân hóa mức phạt, cần tăng cường các biện pháp buộc khắc phục hậu quả, thu hồi lợi ích bất hợp pháp, nâng cao hiệu quả xử lý vi phạm.

Thứ Hai, ngày 26/10/2026 - 20:34

Đại biểu Nguyễn Minh Tâm, Phó trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội chuyên trách tỉnh Quảng Trị phát biểu tại tổ. (Ảnh: TL)

Chiều 26/10, Quốc hội thảo luận tại tổ về dự thảo Luật Xử phạt vi phạm hành chính (sửa đổi).

Các ý kiến đại biểu bày tỏ thống nhất với sự cần thiết sửa đổi toàn diện Luật Xử lý vi phạm hành chính nhằm khắc phục những bất cập trong thực tiễn thi hành, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, đáp ứng yêu cầu cải cách hành chính, chuyển đổi số và tổ chức chính quyền địa phương hai cấp.

Tăng mức phạt gắn với biện pháp buộc khắc phục hậu quả

Một nội dung nhận được sự quan tâm của các đại biểu Quốc hội là mức xử phạt vi phạm hành chính.

Dự thảo Luật đề xuất nâng mức phạt tiền tối đa từ 1 tỷ đồng lên 1,5 tỷ đồng đối với cá nhân và từ 2 tỷ đồng lên 3 tỷ đồng đối với tổ chức.

Đại biểu Trần Thị Diệu Thúy (Đoàn Thành phố Hồ Chí Minh) phát biểu tại tổ. (Ảnh: THỦY NGUYÊN)

Đại biểu Trần Thị Diệu Thúy (Đoàn Thành phố Hồ Chí Minh) cho rằng, thực tiễn đã cho thấy việc nâng mức phạt có tác dụng răn đe và tạo hiệu ứng xã hội rất lớn. Điều này thể hiện rõ qua việc xử phạt vi phạm nồng độ cồn và vi phạm giao thông. Khi mức phạt được nâng lên, ý thức của người dân có sự chuyển biến rất lớn.

Với mức độ tuân thủ pháp luật của người dân nước ta ở thời điểm hiện nay, đại biểu bày tỏ quan điểm ủng hộ việc nâng mức phạt xử lý vi phạm hành chính, sau một khoảng thời gian, khi ý thức chấp hành pháp luật được nâng lên, có thể xem xét điều chỉnh mức xử phạt vi phạm hành chính thấp hơn.

Đồng tình tăng mức xử phạt tối đa là cần thiết đối với những hành vi nghiêm trọng, gây hậu quả lớn, có khả năng thu lợi bất chính cao, tuy nhiên đại biểu Nguyễn Minh Tâm, Phó trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội chuyên trách tỉnh Quảng Trị cho rằng, mức phạt cao chưa đồng nghĩa với hiệu quả răn đe cao, nếu khả năng phát hiện vi phạm và tổ chức thi hành quyết định xử phạt chưa được bảo đảm. Đặc biệt, theo đại biểu, cần đánh giá tác động đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh, bởi cùng một mức phạt có thể có tác động rất khác nhau đối với các chủ thể có quy mô và năng lực tài chính khác nhau.

Do đó, đại biểu đề nghị cơ quan soạn thảo nghiên cứu quy định nguyên tắc xác định mức phạt phải tương xứng với tính chất, mức độ, hậu quả vi phạm và lợi ích bất hợp pháp thu được.

“Việc nâng mức phạt tối đa trong từng lĩnh vực phải có căn cứ thực tiễn, tránh tăng mức phạt theo hướng cơ học. Đồng thời, cần tăng cường áp dụng các biện pháp buộc khắc phục hậu quả, thu hồi lợi ích bất hợp pháp, thay vì quá chú trọng vào tăng tiền phạt”, đại biểu đề xuất

Chung quan điểm, đại biểu Vũ Văn Tiến (Đoàn thành phố Hải Phòng) cho rằng, với những hành vi cố tình vi phạm, thu lợi bất chính, gây hậu quả nghiêm trọng thì phải xử lý nghiêm, để người vi phạm không thể coi tiền phạt như “gãi ngứa” được. Ngược lại, cũng cần nhìn vào thực tế rằng nhiều người dân, hộ kinh doanh, doanh nghiệp nhỏ vẫn đang phải chắt chiu từng đồng để duy trì sản xuất, trả lương, trang trải cuộc sống.

Vì vậy, khi nâng trần xử phạt, đại biểu cho hay, cần tính đến khả năng thực hiện nghĩa vụ của từng nhóm đối tượng.

“Tôi đề nghị cần đánh giá kỹ hơn tác động của mức phạt tối đa tăng 50%, nhất là đối với hộ kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ; làm rõ sự tương xứng giữa mức phạt, tính chất vi phạm và khả năng thi hành", đại biểu nêu quan điểm.

Một số ý kiến cũng đề nghị cần phân hóa rõ mức xử phạt giữa các hành vi có tính chất nguy hiểm cao, gây hậu quả nghiêm trọng hoặc mang lại khoản thu lợi lớn với những vi phạm hành chính thông thường trong cùng lĩnh vực.

Đẩy mạnh xử lý điện tử, bảo đảm khả năng tiếp cận cho người dân

Thảo luận tại tổ, các đại biểu bày tỏ thống nhất với chủ trương kết nối, chia sẻ, đồng bộ dữ liệu với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và ứng dụng định danh điện tử trong xử lý vi phạm hành chính. Đồng thời, đánh giá, đây là giải pháp phù hợp với yêu cầu chuyển đổi số, góp phần rút ngắn thời gian xử lý, tăng tính công khai, minh bạch, thuận lợi trong quản lý và theo dõi việc chấp hành quyết định xử phạt.

Đại biểu Hoàng Văn Tuyên (Đoàn thành phố Hải Phòng) tán thành việc đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong xử lý vi phạm hành chính, giúp người dân tiết kiệm thời gian, chi phí đi lại.

ndo_br_toan-canh-to-11-khanh-hoa-quang-ngai-thai-nguyen-8676.jpg — Đại biểu Quốc hội thảo luận tại tổ về dự thảo Luật Xử phạt vi phạm hành chính (sửa đổi). (Ảnh: THỦY NGUYÊN)

Đối với quy định xử lý vi phạm trên môi trường điện tử, đại biểu đề nghị cụ thể hóa cơ chế xác định người vi phạm đã nhận được quyết định xử phạt hay chưa; lựa chọn phương thức thông báo phù hợp, kết hợp hướng dẫn, hỗ trợ trực tiếp đối với người dân ở vùng sâu, vùng xa, miền núi, nơi kết nối chưa thuận lợi hoặc chưa quen sử dụng dịch vụ trực tuyến.

Nhận định các quy định về xử lý, gửi quyết định bằng phương thức điện tử và kết nối cơ sở dữ liệu là cần thiết, đại biểu Lương Thị Hoa (Đoàn Thanh Hóa) đề nghị bổ sung nguyên tắc xác nhận việc gửi, nhận thành công bằng dấu vết điện tử có thể kiểm tra; có cơ chế thông báo thay thế khi hệ thống gặp lỗi và bảo đảm khả năng tiếp cận cho người chưa có thiết bị hoặc điều kiện sử dụng dịch vụ số.

Thu Hằng