Phấn đấu loại trừ hoàn toàn bệnh dại ở người

Thời gian qua, bệnh dại tiếp tục có xu hướng gia tăng tại các địa phương trên cả nước. Nguyên nhân do người bị động vật (chó, mèo) nghi dại cắn không tiêm vắc-xin hoặc tiêm muộn, không đủ liều.

Cán bộ y tế tuyên truyền cho người dân trên địa bàn Hà Nội về biện pháp phòng, chống bệnh dại. (Ảnh: DUY TUÂN)
Cán bộ y tế tuyên truyền cho người dân trên địa bàn Hà Nội về biện pháp phòng, chống bệnh dại. (Ảnh: DUY TUÂN)

Bệnh dại là bệnh truyền nhiễm từ động vật sang người do vi-rút dại (Rhabdovirus). Bệnh lưu hành ở nhiều quốc gia, 99% số người mắc do chó dại cắn. Hằng năm, thế giới có khoảng 59.000 người chết và hơn 10 triệu người phải tiêm vắc-xin phòng dại tại hơn 150 quốc gia, trong đó 95% số các trường hợp thuộc châu Phi và châu Á.

Khu vực Đông Nam Á luôn là điểm nóng của bệnh dại do lượng chó thả rông lớn, tỷ lệ tiêm phòng ở vật nuôi thấp, buôn bán thịt chó, mèo vẫn diễn ra. Theo Tổ chức Thú y thế giới, hơn 80% số ca bệnh dại xảy ra ở nông thôn và cứ 10 ca tử vong thì có bốn ca ở trẻ em... Bệnh dại nguy hiểm đối với sức khỏe con người bởi khi triệu chứng xuất hiện thì tỷ lệ chết gần 100%.

Tại Việt Nam, trung bình mỗi năm có 75 người chết do bệnh dại, khoảng 400.000 người phải điều trị dự phòng bằng vắc-xin và huyết thanh kháng dại. Chi phí vắc-xin ước tính hơn 300 tỷ đồng, chưa kể tổn thất về sức khỏe, tinh thần. Theo Bộ Y tế, năm 2024, cả nước có 89 người chết do bệnh dại (tăng bảy người so với năm 2023; tăng 17 người so với năm 2022).

Tất cả người chết do bệnh dại năm 2024 đều không tiêm vắc-xin phòng dại hoặc huyết thanh kháng dại. Nguồn chính gây bệnh dại là do chó và mèo, chiếm 98% tổng số người tiêm chủng và chiếm 100% đối với các trường hợp chết do bệnh dại. Riêng chín tháng năm 2025, cả nước ghi nhận 58 người chết tại 18 tỉnh, thành phố.

Nguyên nhân chính là người dân chủ quan không tiêm vắc-xin phòng dại vì cho rằng chó nhà cắn khi chó còn khỏe mạnh, vì vậy không đi tiêm phòng (chiếm 63% số lý do). Người dân ít hiểu biết về bệnh dại, khi bị chó, mèo cắn, cào không đến cơ sở y tế, chỉ dùng thuốc đông y; trẻ nhỏ không nói cho bố mẹ... Nếu không áp dụng biện pháp phòng ngừa như rửa vết thương và tiêm vắc-xin hoặc huyết thanh kháng dại, triệu chứng bệnh dại sẽ xuất hiện sau thời gian ủ bệnh.

Bệnh dại chưa có thuốc điều trị đặc hiệu, nhưng hoàn toàn có thể phòng ngừa bằng cách rửa vết thương, tiêm vắc-xin phòng dại hoặc huyết thanh kháng dại ngay sau khi bị chó, mèo cắn.

Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Liên Hương

Triệu chứng ban đầu thường giống bệnh cúm như: Sốt, đau đầu, mệt, cảm giác ngứa ran, châm chích, nóng rát... tại vết cắn hoặc vết xước. Khi bệnh tiến triển, xuất hiện triệu chứng sợ ánh sáng mạnh, sợ nước do không nuốt được, hung hăng, kích động, chảy nước bọt nhiều, sốt, đau đầu và các cơ tê liệt từ vết cắn hoặc vết xước. Bệnh nhân sẽ dần hôn mê rồi chết.

Theo Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Liên Hương, bệnh dại chưa có thuốc điều trị đặc hiệu, nhưng hoàn toàn có thể phòng ngừa bằng cách rửa vết thương, tiêm vắc-xin phòng dại hoặc huyết thanh kháng dại ngay sau khi bị chó, mèo cắn.

Bộ Y tế đề nghị các địa phương, đơn vị thực hiện tốt Chương trình quốc gia phòng, chống bệnh dại, giai đoạn 2022-2030 đã được Thủ tướng Chính phủ ban hành theo Quyết định số 2151/ QĐ-TTg ngày 21/12/2021, mục tiêu kiểm soát bệnh dại trên đàn chó, mèo nuôi và phấn đấu không có người chết do bệnh dại vào năm 2030.

Các đơn vị y tế tại các địa phương giám sát chặt chẽ trường hợp bị chó, mèo nghi dại cắn để hướng dẫn tiêm phòng quy định của Bộ Y tế và xử lý ổ dịch kịp thời; phối hợp ngành thú y giám sát, kiểm soát nguy cơ lây bệnh từ động vật sang người, quản lý đàn vật nuôi, tiêm phòng dại cho chó, mèo, kịp thời phát hiện sớm các trường hợp bị động vật nghi dại cắn; tăng cường khả năng tiếp cận vắc-xin phòng dại, huyết thanh kháng dại của người dân; tuyên truyền, tư vấn về kiến thức phòng chống bệnh.

Để phòng ngừa bệnh dại, người dân nuôi chó, mèo cần tiêm vắc-xin phòng dại định kỳ theo khuyến cáo ngành thú y; không đùa nghịch, chọc phá chó, mèo; tránh tiếp xúc chó, mèo có biểu hiện bất thường. Khi bị chó, mèo cắn, cần ngay lập tức rửa vết thương bằng xà-phòng dưới vòi nước chảy trong 15 phút, sát trùng bằng cồn 70% hoặc thuốc sát khuẩn; không băng kín vết thương, tránh làm dập vết thương; sau đó tiêm vắc-xin phòng bệnh dại hoặc huyết thanh kháng dại; tuyệt đối không tự điều trị hay tìm đến thầy lang...

Theo Tiến sĩ Angela Pratt, Trưởng đại diện Tổ chức Y tế thế giới (WHO) tại Việt Nam: Khi triệu chứng xuất hiện, tỷ lệ làm chết người lên tới 100%, nhưng hoàn toàn có thể phòng ngừa nếu điều trị dự phòng kịp thời bằng vắc-xin phòng dại sau phơi nhiễm. Do vậy, Tổ chức Y tế thế giới đã trao tặng 9.000 liều vắc-xin phòng dại cho hai tỉnh có nguy cơ cao là Phú Thọ và Tuyên Quang nhằm bảo vệ nhóm người dễ bị tổn thương, nhất là nhóm đồng bào dân tộc thiểu số và trẻ em.

“Sự hỗ trợ này không chỉ cung cấp vắc-xin, mà còn là lời kêu gọi các cơ quan bảo đảm vắc-xin dự phòng sau phơi nhiễm được phổ biến rộng rãi, dễ tiếp cận cho tất cả mọi người, nhất là người nghèo và nhóm dễ bị tổn thương tại Việt Nam”, Tiến sĩ Angela Pratt nhấn mạnh.

Có thể bạn quan tâm

Bảo hiểm xã hội giúp người dân giảm gánh nặng khi khám chữa bệnh. (Ảnh A.T)

Bắc Ninh: Tăng cường kiểm soát quy trình, bảo đảm quyền lợi người tham gia bảo hiểm y tế

Trước phản ánh người dân đã đóng tiền mua thẻ bảo hiểm y tế nhưng chưa ghi nhận gia hạn trên hệ thống, Bảo hiểm xã hội tỉnh Bắc Ninh đã khẩn trương phối hợp các đơn vị liên quan tổ chức rà soát, chấn chỉnh sai phạm, đồng thời khuyến nghị, hướng dẫn các biện pháp để người tham gia bảo hiểm bảo vệ quyền lợi của mình. 

Tiến sĩ, bác sĩ Nguyễn Quốc Thái, Phó Viện trưởng Viện Tim mạch và ê-kíp thực hiện kỹ thuật TAVI cho người bệnh. (Ảnh: BVCC)

Lần đầu thực hiện TAVI tại Bệnh viện Bạch Mai cơ sở Ninh Bình, cứu người bệnh 80 tuổi hẹp van tim nặng

Lần đầu tiên, Bệnh viện Bạch Mai cơ sở Ninh Bình thực hiện thành công kỹ thuật thay van động mạch chủ qua đường ống thông (TAVI) cho người bệnh 80 tuổi bị hẹp khít van động mạch chủ, suy tim và nhiều bệnh nền. Thành công này mở thêm cơ hội tiếp cận kỹ thuật tim mạch chuyên sâu cho người dân ngay tại địa phương.

Bệnh viện Đa khoa tỉnh Ninh Bình - nơi tiếp nhận và điều trị cho người bệnh đến từ nhiều địa phương trong tỉnh và khu vực lân cận.

Bước tiến mới trong phẫu thuật gan tại Ninh Bình

Các bác sĩ Bệnh viện Đa khoa tỉnh Ninh Bình vừa thực hiện thành công ca phẫu thuật nội soi cắt gan trung tâm cho bệnh nhân ung thư biểu mô tế bào gan trên nền xơ gan do viêm gan B. Đây là kỹ thuật chuyên sâu, có độ khó cao trong phẫu thuật gan mật, hiện mới được triển khai tại một số trung tâm có nhiều kinh nghiệm.

Nhiều đồng bào dân tộc thiểu số Raglai đến khám bệnh, theo dõi sức khỏe tại điểm Trạm Y tế Phước Kháng thuộc Trạm Y tế xã Thuận Bắc, tỉnh Khánh Hòa. (Ảnh: NGUYỄN TRUNG)

Khánh Hòa nâng chất lượng chăm sóc sức khỏe cho đồng bào dân tộc thiểu số

Từ những điểm trạm giữa vùng khó, cán bộ y tế đang từng ngày đưa dịch vụ chăm sóc sức khỏe đến gần hơn với đồng bào dân tộc thiểu số. Nhưng để tuyến y tế cơ sở thật sự trở thành “lá chắn” đầu tiên bảo vệ sức khỏe cộng đồng, không chỉ có sự tận tâm của người thầy thuốc, mà cần một nền tảng đủ mạnh về nhân lực, cơ sở vật chất.

Bệnh viện Hoàn Mỹ Đà Lạt chính thức đưa vào hoạt động đơn nguyên thận nhân tạo. (Ảnh: MAI VĂN BẢO)

Lâm Đồng: Khai trương đơn nguyên thận nhân tạo tại Bệnh viện Hoàn Mỹ Đà Lạt

Sáng 11/8, tại phường Xuân Hương-Đà Lạt, tỉnh Lâm Đồng, Bệnh viện Hoàn Mỹ Đà Lạt - thành viên Tập đoàn Y khoa Hoàn Mỹ, chính thức khai trương và đưa vào hoạt động đơn nguyên thận nhân tạo, góp phần đáp ứng nhu cầu điều trị suy thận mạn, đồng thời mang đến cho người dân thêm lựa chọn điều trị thuận tiện tại địa phương.

Kính áp tròng ngày nay không đơn thuần là một sản phẩm mang tính thẩm mỹ mà đã trở thành một trong những giải pháp hỗ trợ điều chỉnh thị lực được nhiều người lựa chọn. (Ảnh: Anh Thư)

Bảo vệ thị lực cho thế hệ trẻ: Yêu cầu cấp thiết trong thời đại số

Không phải đến khi nhìn mờ, nhức mắt hay độ cận tăng mới cần quan tâm đến thị lực. Trong một xã hội mà đôi mắt phải làm việc nhiều hơn cùng màn hình, công việc và nhịp sống hiện đại, chăm sóc thị lực đang dần chuyển từ tâm thế “có vấn đề mới xử lý” sang chủ động phòng ngừa, theo dõi và lựa chọn giải pháp phù hợp.

Quang cảnh Hội nghị khoa học toàn quốc về Công nghệ Sinh học 2026. (Ảnh: Ban Tổ chức cung cấp)

Tiếp tục nghiên cứu tối ưu nuôi cấy tế bào gốc trung mô thúc đẩy các liệu pháp y học tái tạo

Tại hội nghị khoa học toàn quốc về Công nghệ Sinh học 2026 vừa diễn ra tại thành phố Đà Nẵng, Viện Nghiên cứu Ứng dụng Công nghệ Tế bào Mescells có báo cáo chuyên sâu về “Phân tích một số thông số quy trình trọng yếu trong nuôi cấy tế bào gốc trung mô bằng mô hình động học tăng trưởng”.

Trung tâm Y tế khu vực Đoan Hùng nơi diễn ra sự cố y khoa khiến một bệnh nhi tử vong.

Sở Y tế Phú Thọ thông tin về sự cố y khoa khiến một bệnh nhi tử vong

Liên quan trường hợp bệnh nhi tử vong sau phẫu thuật viêm ruột thừa tại Trung tâm Y tế khu vực Đoan Hùng, tỉnh Phú Thọ, Phó Giám đốc Sở Y tế tỉnh Phú Thọ Nguyễn Giang Long thông tin, ngay sau khi sự cố xảy ra, Sở Y tế đã thành lập đoàn kiểm tra để đánh giá toàn diện quá trình tiếp nhận, thăm khám, phẫu thuật tại Trung tâm.