Phấn đấu loại trừ hoàn toàn bệnh dại ở người

Thời gian qua, bệnh dại tiếp tục có xu hướng gia tăng tại các địa phương trên cả nước. Nguyên nhân do người bị động vật (chó, mèo) nghi dại cắn không tiêm vắc-xin hoặc tiêm muộn, không đủ liều.

Cán bộ y tế tuyên truyền cho người dân trên địa bàn Hà Nội về biện pháp phòng, chống bệnh dại. (Ảnh: DUY TUÂN)
Cán bộ y tế tuyên truyền cho người dân trên địa bàn Hà Nội về biện pháp phòng, chống bệnh dại. (Ảnh: DUY TUÂN)

Bệnh dại là bệnh truyền nhiễm từ động vật sang người do vi-rút dại (Rhabdovirus). Bệnh lưu hành ở nhiều quốc gia, 99% số người mắc do chó dại cắn. Hằng năm, thế giới có khoảng 59.000 người chết và hơn 10 triệu người phải tiêm vắc-xin phòng dại tại hơn 150 quốc gia, trong đó 95% số các trường hợp thuộc châu Phi và châu Á.

Khu vực Đông Nam Á luôn là điểm nóng của bệnh dại do lượng chó thả rông lớn, tỷ lệ tiêm phòng ở vật nuôi thấp, buôn bán thịt chó, mèo vẫn diễn ra. Theo Tổ chức Thú y thế giới, hơn 80% số ca bệnh dại xảy ra ở nông thôn và cứ 10 ca tử vong thì có bốn ca ở trẻ em... Bệnh dại nguy hiểm đối với sức khỏe con người bởi khi triệu chứng xuất hiện thì tỷ lệ chết gần 100%.

Tại Việt Nam, trung bình mỗi năm có 75 người chết do bệnh dại, khoảng 400.000 người phải điều trị dự phòng bằng vắc-xin và huyết thanh kháng dại. Chi phí vắc-xin ước tính hơn 300 tỷ đồng, chưa kể tổn thất về sức khỏe, tinh thần. Theo Bộ Y tế, năm 2024, cả nước có 89 người chết do bệnh dại (tăng bảy người so với năm 2023; tăng 17 người so với năm 2022).

Tất cả người chết do bệnh dại năm 2024 đều không tiêm vắc-xin phòng dại hoặc huyết thanh kháng dại. Nguồn chính gây bệnh dại là do chó và mèo, chiếm 98% tổng số người tiêm chủng và chiếm 100% đối với các trường hợp chết do bệnh dại. Riêng chín tháng năm 2025, cả nước ghi nhận 58 người chết tại 18 tỉnh, thành phố.

Nguyên nhân chính là người dân chủ quan không tiêm vắc-xin phòng dại vì cho rằng chó nhà cắn khi chó còn khỏe mạnh, vì vậy không đi tiêm phòng (chiếm 63% số lý do). Người dân ít hiểu biết về bệnh dại, khi bị chó, mèo cắn, cào không đến cơ sở y tế, chỉ dùng thuốc đông y; trẻ nhỏ không nói cho bố mẹ... Nếu không áp dụng biện pháp phòng ngừa như rửa vết thương và tiêm vắc-xin hoặc huyết thanh kháng dại, triệu chứng bệnh dại sẽ xuất hiện sau thời gian ủ bệnh.

Bệnh dại chưa có thuốc điều trị đặc hiệu, nhưng hoàn toàn có thể phòng ngừa bằng cách rửa vết thương, tiêm vắc-xin phòng dại hoặc huyết thanh kháng dại ngay sau khi bị chó, mèo cắn.

Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Liên Hương

Triệu chứng ban đầu thường giống bệnh cúm như: Sốt, đau đầu, mệt, cảm giác ngứa ran, châm chích, nóng rát... tại vết cắn hoặc vết xước. Khi bệnh tiến triển, xuất hiện triệu chứng sợ ánh sáng mạnh, sợ nước do không nuốt được, hung hăng, kích động, chảy nước bọt nhiều, sốt, đau đầu và các cơ tê liệt từ vết cắn hoặc vết xước. Bệnh nhân sẽ dần hôn mê rồi chết.

Theo Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Liên Hương, bệnh dại chưa có thuốc điều trị đặc hiệu, nhưng hoàn toàn có thể phòng ngừa bằng cách rửa vết thương, tiêm vắc-xin phòng dại hoặc huyết thanh kháng dại ngay sau khi bị chó, mèo cắn.

Bộ Y tế đề nghị các địa phương, đơn vị thực hiện tốt Chương trình quốc gia phòng, chống bệnh dại, giai đoạn 2022-2030 đã được Thủ tướng Chính phủ ban hành theo Quyết định số 2151/ QĐ-TTg ngày 21/12/2021, mục tiêu kiểm soát bệnh dại trên đàn chó, mèo nuôi và phấn đấu không có người chết do bệnh dại vào năm 2030.

Các đơn vị y tế tại các địa phương giám sát chặt chẽ trường hợp bị chó, mèo nghi dại cắn để hướng dẫn tiêm phòng quy định của Bộ Y tế và xử lý ổ dịch kịp thời; phối hợp ngành thú y giám sát, kiểm soát nguy cơ lây bệnh từ động vật sang người, quản lý đàn vật nuôi, tiêm phòng dại cho chó, mèo, kịp thời phát hiện sớm các trường hợp bị động vật nghi dại cắn; tăng cường khả năng tiếp cận vắc-xin phòng dại, huyết thanh kháng dại của người dân; tuyên truyền, tư vấn về kiến thức phòng chống bệnh.

Để phòng ngừa bệnh dại, người dân nuôi chó, mèo cần tiêm vắc-xin phòng dại định kỳ theo khuyến cáo ngành thú y; không đùa nghịch, chọc phá chó, mèo; tránh tiếp xúc chó, mèo có biểu hiện bất thường. Khi bị chó, mèo cắn, cần ngay lập tức rửa vết thương bằng xà-phòng dưới vòi nước chảy trong 15 phút, sát trùng bằng cồn 70% hoặc thuốc sát khuẩn; không băng kín vết thương, tránh làm dập vết thương; sau đó tiêm vắc-xin phòng bệnh dại hoặc huyết thanh kháng dại; tuyệt đối không tự điều trị hay tìm đến thầy lang...

Theo Tiến sĩ Angela Pratt, Trưởng đại diện Tổ chức Y tế thế giới (WHO) tại Việt Nam: Khi triệu chứng xuất hiện, tỷ lệ làm chết người lên tới 100%, nhưng hoàn toàn có thể phòng ngừa nếu điều trị dự phòng kịp thời bằng vắc-xin phòng dại sau phơi nhiễm. Do vậy, Tổ chức Y tế thế giới đã trao tặng 9.000 liều vắc-xin phòng dại cho hai tỉnh có nguy cơ cao là Phú Thọ và Tuyên Quang nhằm bảo vệ nhóm người dễ bị tổn thương, nhất là nhóm đồng bào dân tộc thiểu số và trẻ em.

“Sự hỗ trợ này không chỉ cung cấp vắc-xin, mà còn là lời kêu gọi các cơ quan bảo đảm vắc-xin dự phòng sau phơi nhiễm được phổ biến rộng rãi, dễ tiếp cận cho tất cả mọi người, nhất là người nghèo và nhóm dễ bị tổn thương tại Việt Nam”, Tiến sĩ Angela Pratt nhấn mạnh.

Có thể bạn quan tâm

Quang cảnh tọa đàm.

Phế cầu khuẩn tiếp tục là mối đe dọa với trẻ nhỏ

Bệnh do phế cầu khuẩn vẫn là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây viêm phổi, viêm màng não và nhiễm khuẩn huyết ở trẻ em. Trong khi nhiều chủng vi khuẩn ngày càng kháng kháng sinh, các chuyên gia cho rằng tăng cường phòng ngừa từ sớm là giải pháp căn cơ nhằm giảm gánh nặng bệnh tật và tử vong ở trẻ em.

Các bác sĩ mổ thị phạm về bệnh lý thận, tiết niệu

Hợp tác quốc tế nâng tầm Tiết niệu-Thận học Việt Nam

Ngày 26/6, Hội nghị Khoa học thường niên lần thứ 13 của Hội Tiết niệu-Thận học Thành phố Hồ Chí Minh (HUNA 2026) được tổ chức tại tỉnh Lâm Đồng, với chủ đề “Hợp tác quốc tế-Phối hợp liên ngành-Nâng tầm Tiết niệu-Thận học”. Sự xuất hiện nổi bật là trí tuệ nhân tạo trong Tiết niệu học.

Chăm sóc người cao tuổi từ y tế cơ sở nhằm thích ứng với già hóa dân số

Chăm sóc người cao tuổi từ y tế cơ sở nhằm thích ứng với già hóa dân số

Hội thảo khoa học "Nghiên cứu xây dựng mô hình chăm sóc người cao tuổi nhằm thích ứng với già hóa dân số" lấy mô hình chăm sóc bán trú đang vận hành tại phường Long Biên (Hà Nội) làm cơ sở thực tiễn để đánh giá, hoàn thiện và đề xuất nhân rộng trong bối cảnh Việt Nam bước vào giai đoạn già hóa dân số nhanh.

Các đại biểu bấm nút khai trương hoạt động Bệnh viện Bạch Mai cơ sở Ninh Bình

Đưa dịch vụ y tế chất lượng cao đến với người dân

Ngày 26/6, Bộ Y tế tổ chức Lễ khai trương hoạt động Bệnh viện Bạch Mai cơ sở Ninh Bình, đánh dấu bước phát triển quan trọng trong chiến lược nâng cao năng lực y tế tuyến cuối và mở rộng cơ hội tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng cao cho người dân khu vực phía nam Đồng bằng sông Hồng và Bắc Trung Bộ.

Ảnh minh họa.

Cấp cứu làn da bị cháy nắng sau kỳ nghỉ ở biển

Sau những ngày vui chơi dưới nắng biển, không ít người rơi vào tình trạng da đỏ rát, bỏng nắng, thậm chí bong tróc và sạm màu. Theo các chuyên gia da liễu, đây không chỉ là vấn đề thẩm mỹ mà còn là dấu hiệu tổn thương viêm cấp do tia cực tím gây ra. 

Thẻ bảo hiểm y tế thực sự là "phao cứu sinh" giúp giảm gánh nặng tài chính rất lớn cho người bệnh, đặc biệt là những người thường xuyên phải thăm khám.

Bảo hiểm y tế - Phao cứu sinh cho người bệnh

Bảo hiểm y tế là một trong những chính sách an sinh xã hội quan trọng, mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc của Đảng và Nhà nước trong công tác chăm sóc, bảo vệ sức khỏe nhân dân. Tại thành phố Đà Nẵng, tấm thẻ bảo hiểm y tế đã và đang trở thành "lá chắn" bảo vệ người dân trước rủi ro bệnh tật, góp phần bảo đảm an sinh xã hội bền vững.

Bác sĩ thăm khám cho bệnh nhân sau điều trị.

Suýt mất đoạn ruột vì tập gập bụng cường độ cao

Mới đây, các bác sĩ Bệnh viện Thanh Nhàn đã tiếp nhận một trường hợp hiếm gặp nhưng rất nguy hiểm: một người đàn ông ngoài 40 tuổi suýt đối mặt với nguy cơ hoại tử ruột sau khi tập gập bụng. Bệnh nhân vốn khỏe mạnh, không hút thuốc, không sử dụng rượu bia và không có bệnh lý đáng chú ý.

Bác sĩ sử dụng robot CUVIS-Joint phục dựng cấu trúc khớp 3D và thay khớp thành công cho bệnh nhân N.

Robot trí tuệ nhân tạo đầu tiên tại Việt Nam giúp phục dựng khớp gối biến dạng phức tạp

Ứng dụng robot thay khớp tích hợp trí tuệ nhân tạo CUVIS-Joint, các bác sĩ đã điều trị thành công cho nhiều bệnh nhân có khớp gối biến dạng nặng sau nhiều năm thoái hóa và phẫu thuật thất bại. Chỉ sau hơn 2 tháng triển khai, công nghệ này đã ghi nhận gần 100 ca phẫu thuật thành công và mang về 3 chứng nhận quốc tế cho Việt Nam.

Bác sĩ thăm khám bệnh nhân. (Ảnh: Bệnh viện cung cấp)

Cảnh báo ung thư hốc mắt sau nhiều năm tự chữa

Từ một khối u nhỏ ở mí mắt phải, sau nhiều năm điều trị bằng thuốc nam và các phương pháp dân gian, người đàn ông 61 tuổi đã bị tổn thương xâm lấn nghiêm trọng cả hai hốc mắt, làm suy giảm thị lực và lan đến nhiều hạch trong cơ thể.

Diễn tiến điều trị ca zona tại Bệnh viện quốc tế City.

Không chủ quan với biến chứng zona chỉ sau 48 giờ

Nhiều người vẫn cho rằng zona thần kinh chủ yếu gây nổi mụn nước trên da và đau kéo dài sau bệnh. Tuy nhiên, một trường hợp vừa được điều trị tại Bệnh viện quốc tế City cho thấy các biến chứng nhiễm trùng có thể diễn tiến rất nhanh, ngay cả ở người trẻ tuổi, khỏe mạnh và không có bệnh nền.

Thạc sĩ, bác sĩ Đỗ Hải Đăng khám lại cho người bệnh sau ghép gan.

Ghép gan cứu sống thiếu niên 16 tuổi mắc xơ gan di truyền, suy hô hấp nặng

Sau khi hai anh chị ruột lần lượt qua đời vì xơ gan di truyền, Đỗ Đăng Khoa (16 tuổi, Cổ Đô, Hà Nội) cũng nhiều lần cận kề cái chết bởi những biến chứng nặng nề. Ca ghép gan thành công tại Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức đã giúp em giành lại cơ hội sống và mở ra hy vọng cho người cha nghèo sau nhiều năm gồng gánh đau thương.

Các bác sĩ Viện Tim mạch Việt Nam thực hiện ca can thiệp tim mạch kỹ thuật cao. (Ảnh: MẠNH DƯƠNG)

Kiến tạo hệ sinh thái chăm sóc tim mạch toàn diện

Chuyên ngành tim mạch tại Việt Nam đang có những bước phát triển mạnh mẽ từ việc việc ứng dụng công nghệ cao, hướng tới điều trị chính xác, đến nâng cao hiệu quả dự phòng và cứu sống người bệnh. Tuy nhiên, mục tiêu bảo đảm sức khỏe tim mạch cho cộng đồng đòi hỏi hệ thống y tế có bước phát triển cả bề rộng và chiều sâu.

Thiếu tướng, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Vũ Nhất Định, Phó Giám đốc Học viện Quân y phát biểu khai mạc khóa huấn luyện.

Nâng cao chất lượng lực lượng y tế trong tham gia hoạt động gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc

Chiều 24/6, tại Hà Nội, Học viện Quân y tổ chức khai mạc khóa huấn luyện chuyên môn y tế cho Bệnh viện dã chiến cấp 1, Đội công binh số 5 tham gia hoạt động gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc. Thiếu tướng, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Vũ Nhất Định, Phó Giám đốc Học viện Quân y dự và phát biểu khai mạc khóa huấn luyện.