Theo thông tin từ Hệ thống Tiêm chủng VNVC, ngay trong những ngày đầu triển khai, nhiều gia đình đã đưa trẻ đi tiêm, trong đó có những trẻ từng mắc tay chân miệng, thậm chí từng phải nhập viện điều trị.
Tại Hà Nội, chị Minh Tâm, 37 tuổi, đưa con đi tiêm sau khi trẻ từng mắc tay chân miệng ba lần. Mỗi lần con mắc bệnh, gia đình đều phải theo dõi sát tình trạng sốt, ăn uống, giấc ngủ và các dấu hiệu bất thường vì lo bệnh chuyển nặng. Khi biết đã có vaccine phòng EV71, gia đình quyết định cho trẻ tiêm sớm.
Tại Thành phố Hồ Chí Minh, chị Bảo Ngọc, 32 tuổi, đưa con 4 tuổi đi tiêm sau khi trẻ từng mắc tay chân miệng nguy kịch do EV71 khi mới 1 tuổi, phải lọc máu và can thiệp ECMO tại Bệnh viện Nhi đồng 1. Những trải nghiệm trong quá trình điều trị khiến gia đình chủ động tìm hiểu và đưa trẻ đi tiêm ngay khi vaccine được triển khai.
Sự quan tâm đối với vaccine cũng thể hiện qua các diễn đàn, hội nhóm dành cho phụ huynh. Nhiều câu hỏi tập trung vào việc trẻ từng mắc tay chân miệng, kể cả từng nhiễm EV71, có cần tiêm vaccine hay không; khả năng tái mắc, độ tuổi và lịch tiêm. Đây cũng là những vấn đề được các chuyên gia lưu ý khi tư vấn tiêm chủng.
Theo Tiến sĩ, bác sĩ Trương Hữu Khanh, Phó Chủ tịch Hội Truyền nhiễm Thành phố Hồ Chí Minh, tay chân miệng có thể do nhiều chủng virus đường ruột Enterovirus gây ra, trong đó EV71 đặc biệt đáng lưu ý do có tính hướng thần kinh mạnh, liên quan nhiều trường hợp bệnh nặng, biến chứng thần kinh, hô hấp, tim mạch và tử vong ở trẻ nhỏ.
Virus EV71 có thể tác động đến hệ thần kinh trung ương, đặc biệt là vùng thân não, gây viêm não, viêm thân não và rối loạn thần kinh tự chủ. Những biến chứng này có thể dẫn đến rối loạn nhịp tim, huyết áp, phù phổi cấp, suy hô hấp, suy tuần hoàn và diễn tiến nguy kịch trong thời gian ngắn.
Một khó khăn trong điều trị là biểu hiện ban đầu của nhiễm EV71 ở trẻ có thể không rầm rộ, dễ bị nhầm với những bệnh thông thường. Khi xuất hiện biến chứng, bệnh có thể diễn tiến rất nhanh.
“Việc phát triển vaccine nhắm đến tác nhân gây bệnh nặng nhất EV71 thay vì ngăn ngừa tất cả chủng virus gây tay chân miệng là kết quả của nhiều năm theo dõi và điều trị bệnh”, bác sĩ Trương Hữu Khanh phân tích.
Theo các dữ liệu được công bố, vaccine có hiệu lực bảo vệ 96,8% đối với bệnh tay chân miệng do EV71 và hiệu quả 100% trong phòng nhập viện do EV71 trong nghiên cứu.
Quá trình nghiên cứu vaccine kéo dài hơn 15 năm, trong đó thử nghiệm lâm sàng giai đoạn III được thực hiện có sự tham gia của gần 2.500 trẻ em Việt Nam. Trung tâm Thử nghiệm lâm sàng thuộc Viện Pasteur Thành phố Hồ Chí Minh là đơn vị phối hợp triển khai nghiên cứu tại Việt Nam.
Theo dữ liệu được công bố, toàn bộ các ca mắc tay chân miệng do EV71 trong nghiên cứu đều xảy ra ở nhóm không được tiêm vaccine. Hiệu lực bảo vệ của vaccine đạt 96,8%; đồng thời ghi nhận hiệu quả 100% trong phòng nhập viện do EV71 ở trẻ nhũ nhi và trẻ nhỏ.
Vaccine được phát triển từ kiểu gen B4 và nghiên cứu cho thấy có khả năng bảo vệ trước các kiểu gene C4 và B5. Đây là dữ liệu đáng chú ý trong bối cảnh các kiểu gen EV71 lưu hành có thể thay đổi theo thời gian.
Tại Việt Nam, việc vaccine EV71 được đưa vào sử dụng đánh dấu bước thay đổi trong phòng bệnh tay chân miệng, bổ sung thêm một công cụ phòng bệnh chủ động cho trẻ nhỏ.
Trong 9 tháng đầu năm nay, cả nước ghi nhận gần 100.000 ca mắc tay chân miệng, tăng gấp 2,5 lần so với năm ngoái. Các bệnh viện nhi tuyến cuối ghi nhận số bệnh nhân nặng, nguy kịch tăng, trong đó có những trẻ phải thở máy, lọc máu và có trường hợp không qua khỏi.
Các chuyên gia lưu ý vaccine EV71 không phòng được tất cả các chủng virus gây tay chân miệng. Vì vậy, các biện pháp phòng bệnh như rửa tay, vệ sinh đồ chơi và các bề mặt thường xuyên tiếp xúc, hạn chế tiếp xúc với người bệnh và đưa trẻ đi khám khi xuất hiện dấu hiệu bất thường vẫn cần được duy trì.
