Nửa thế kỷ đi tìm người thân đã khuất và ngày đoàn tụ nhờ ADN

Họ rời quê hương khi vừa tròn 18 tuổi, mang theo khát vọng tuổi trẻ và lời hẹn ngày trở lại. Hơn 50 năm sau, khi những người thân đã đi qua phần lớn cuộc đời trong nỗi nhớ thương, hành trình tìm kiếm các liệt sĩ Nguyễn Văn Yên, Trần Văn Vích đã có thêm hy vọng nhờ giám định ADN.

Lấy mẫu ADN thân nhân liệt sĩ.
Lấy mẫu ADN thân nhân liệt sĩ.

Lời dặn cuối của người lính trẻ trước ngày hy sinh: “Chị ở nhà chăm sóc bố mẹ giúp em”

Sinh năm 1951, liệt sĩ Nguyễn Văn Yên (thôn Đan Hội, xã Dân Chủ, huyện Hưng Hà, tỉnh Thái Bình cũ) nhập ngũ tháng 12/1970 khi mới 18 tuổi và hy sinh tại chiến trường miền nam ngày 31/8/1971.

Hơn nửa thế kỷ trôi qua, bà Nguyễn Thị Minh, chị gái liệt sĩ, vẫn nhớ như in ngày tiễn em lên đường. "Em bước chân ra khỏi cổng, chị em chỉ biết nhìn nhau khóc", bà sụt sùi nhớ lại.

Theo bà Minh, ngày nhập ngũ, em trai không mang theo nhiều hành trang, chỉ dặn chị một câu: "Trông nom bố mẹ giúp em". Khi ấy, ông Nguyễn Văn Yên đã ăn hỏi và có người yêu. Sau khi gia đình nhận tin ông hy sinh, người yêu trả lễ để đi lấy chồng. Những mất mát nối tiếp khi bà Minh mất chồng, rồi lại mất em trai. Điều còn lại suốt nhiều năm là nỗi mong mỏi tìm được hài cốt người thân.

z8040478772624-251f43019272a88b6c40306fa2d588d8-6698.jpg
Gia đình liệt sĩ Nguyễn Văn Yên mong ngóng từng ngày tìm được ông về.

Ngày ông Yên lên đường, em trai là ông Nguyễn Văn Hàn mới 14 tuổi. "Cả nhà như rơi vào khoảng lặng mất mát kéo dài hơn nửa thế kỷ. Bao nhiêu năm, gia đình vẫn đau đáu mong một lần biết nơi anh nằm lại", ông Hàn chia sẻ.

Gia đình nhiều lần vào các tỉnh phía nam cũ như Bình Dương, Bà Rịa-Vũng Tàu, Tây Ninh để tìm kiếm. Đến Tây Ninh, dù gặp nhiều khó khăn, họ vẫn đến các nghĩa trang dò hỏi thông tin. Nhờ một sơ tại nghĩa trang, gia đình biết tên liệt sĩ Nguyễn Văn Yên không có trong danh sách quy tập tại đây. Đêm trước khi trở về, họ được chỉ dẫn tìm đến Quân khu 7.

Tại đơn vị thương binh-xã hội tỉnh, gia đình lần đầu tiên tìm thấy hồ sơ ghi tên "Nguyễn Văn Yên hy sinh ngày 31/8/1971".

Theo lời người thân, thời điểm đó điều kiện còn nhiều khó khăn, chiến sự Campuchia vẫn diễn ra nên hài cốt chưa được quy tập. Tuy nhiên, chỉ riêng việc biết anh từng được ghi trong hồ sơ cũng khiến gia đình vơi đi phần nào nỗi trăn trở.

z8040478772630-b279063cc75abb42f7471992e2fcf85b.jpg
Gia đình xúc động khi nhận thông tin về kết quả xét nghiệm ADN thân nhân trùng khớp với ADN của một liệt sĩ được an táng tại Nghĩa trang Liệt sĩ Đức Cơ, Gia Lai.

Sau này, con trai ông Hàn tiếp tục tìm đến các nghĩa trang ở Bình Dương, Bà Rịa-Vũng Tàu và Tây Ninh cũ theo lời khuyên của đồng đội cũ, nhưng vẫn chưa có kết quả.

"Hồ sơ hầu như không có tên tuổi gì. Nhưng một khi đã lên đến nơi, chúng tôi thắp hương cho tất cả các Anh hùng liệt sĩ nằm đó như thể họ là người thân của mình", ông Hàn tâm sự.

Trong ký ức gia đình, Nguyễn Văn Yên là người vui vẻ, thích hát những bài như Trường Sơn Đông-Trường Sơn Tây, Cây lúa Thái Bình. Là anh hai trong nhà, anh luôn yêu thương chị em. Những ngày đi câu, những bữa cơm hay giấc ngủ của gia đình đều gắn với hình bóng người con, người anh đã mãi mãi không trở về.

Hơn 50 năm đã trôi qua, gia đình vẫn hy vọng sẽ có cơ hội giám định ADN để đưa anh về yên nghỉ tại quê hương Diên Hà, Hưng Yên.

Hành trình tìm kiếm các liệt sĩ có thêm những hy vọng mới khi Bộ Công an, trực tiếp là Cục Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội (C06) phối hợp với Bộ Nội vụ, Bộ Quốc phòng, Bộ Y tế và các địa phương triển khai thu nhận mẫu ADN thân nhân liệt sĩ chưa xác định được danh tính. Việc xây dựng ngân hàng gene thân nhân liệt sĩ được kỳ vọng sẽ góp phần đối sánh, xác định danh tính hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin, qua đó giúp nhiều gia đình có cơ hội tìm lại người thân sau hàng chục năm chờ đợi.

Niềm mong mỏi ấy rồi cũng trở thành hiện thực. Bà Nguyễn Thị Minh rưng rưng cầm trên tay tờ kết quả giám định ADN được gửi về gia đình trong niềm xúc động khi xác định mẫu ADN thân nhân trùng khớp với phần hài cốt một liệt sĩ được an táng tại Nghĩa trang Liệt sĩ Đức Cơ, Gia Lai.

"Gia đình tôi xin chân thành cảm ơn Đảng, Nhà nước, các cơ quan, đơn vị đã tạo điều kiện giúp đỡ chúng tôi trong hành trình tìm lại người thân. Gia đình biết ơn vô cùng", bà Nguyễn Thị Minh xúc động nói.

Bài vè ngày ra trận và cuộc trở về sau hơn 50 năm của người lính trẻ Trần Văn Vích

Cũng rời quê hương Thái Bình (cũ) vào đầu năm 1970, liệt sĩ Trần Văn Vích (thôn Chấp Trung 1, xã Đoan Hùng, huyện Hưng Hà, tỉnh Thái Bình cũ) nhập ngũ khi mới 18 tuổi.

Là hạ sĩ Quân đội nhân dân Việt Nam, ông mang theo khát vọng của tuổi trẻ vào chiến trường miền nam tham gia kháng chiến chống Mỹ, cứu nước.

Theo gia đình, trước khi nhập ngũ, ông Trần Văn Vích là Bí thư Chi đoàn xóm, sống hòa đồng, chịu thương chịu khó và gắn bó với ruộng đồng. Ông cũng là thanh niên duy nhất trong vùng Công giáo tình nguyện lên đường nhập ngũ.

z8064796938413-f22bdcf8fa38066c6e43da207a10798d-8932.jpg
Ông Trần Văn Sang, em trai của liệt sĩ Trần Văn Vích.

Ông Trần Văn Sang, em trai của liệt sĩ Trần Văn Vích nhớ lại: "Anh trai tôi được đưa lên Ủy ban xã, rồi sang huyện, từ đó là bước chân vào quân đội. Anh đi không một lần về nhà. Anh từng gửi thư về động viên gia đình, nhắn nhủ khi hoàn thành nhiệm vụ sẽ trở về. Nhưng rồi ông hy sinh chỉ sau hơn một năm ra chiến trường".

Trong thời gian quân ngũ, ông được trao tặng Chiến sĩ Giải phóng hạng Ba và Huân chương Chiến công Giải phóng hạng Ba vì những thành tích trong chiến đấu.

Giấy báo tử cho biết liệt sĩ Trần Văn Vích hy sinh ngày 9/10/1971 tại mặt trận phía nam. Đến năm 2025, hơn 50 năm đã trôi qua nhưng gia đình vẫn chưa biết nơi ông yên nghỉ.

"Lúc anh đi vào chiến trường, tôi mới 15 tuổi, anh Vích 18 tuổi. Chúng tôi lớn lên cùng nhau, đi câu cá, làm đồng. Khi mẹ còn sống, mỗi lần nhắc đến anh là bà lại khóc. Giờ bố mẹ đều không còn, tôi là người thờ cúng anh, giữ gìn từng kỷ vật và ký ức", ông Sang chia sẻ.

z8064803893676-9be1a84f83c47ca6c098f438b3fa0e09.jpg
Gia đình xúc động khi nhận thông tin về kết quả xét nghiệm ADN thân nhân trùng khớp với ADN của một liệt sĩ được an táng tại Nghĩa trang Liệt sĩ Đức Cơ, Gia Lai.

Nhiều năm qua, gia đình đã đi nhiều nơi, tìm đến các nghĩa trang, liên hệ bạn bè cũ trong nam nhưng vẫn chưa có thông tin.

"Đồng đội của anh đi cùng thì cũng hy sinh cả, không còn ai trở về. Hồ sơ chiến trường thời ấy không ghi lại hoàn cảnh hy sinh nên chúng tôi chỉ biết mà không thể tìm ra nơi anh nằm lại", ông nói.

Trong ký ức của người thân, trước ngày lên đường nhập ngũ, ông Trần Văn Vích từng đọc bài vè khiến cả gia đình nhớ mãi: "Ai về Tân Tiến mà xem/Xem Trần Thanh Vích bắn mười máy bay/Một chiếc rơi ở Quỳnh Châu/Hai chiếc rơi ở sân bay quê nhà..."

Một người thanh niên ra đi khi mới 18 tuổi, chưa lập gia đình, hy sinh khi tuổi đời còn rất trẻ, để lại bao nỗi tiếc thương cho gia đình và nỗi đau đáu của cha mẹ già trước khi qua đời chưa tìm được phần mộ của ông để đưa về quê hương.

"Hơn 55 năm qua, có lúc chúng tôi nghĩ sẽ không bao giờ tìm lại được anh. Nhưng mỗi dịp giỗ, ngày lễ, gia đình vẫn thắp hương, nhắc nhớ", ông Sang trầm giọng.

z8064807618419-506eb2dc9a03f375e81ab0868f42aec3.jpg
"Sau hơn 50 năm, bằng giám định ADN, chúng tôi được đón anh về quê nhà, yên nghỉ bên những người thân yêu", ông Trần Văn Sang chia sẻ.

Cũng như gia đình liệt sĩ Nguyễn Văn Yên, nhờ Cục Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội (C06), Bộ Công an triển khai thu nhận mẫu ADN thân nhân liệt sĩ chưa xác định được danh tính đã giúp gia đình tìm được phần mộ của liệt sĩ Trần Văn Vích ở Nghĩa trang Liệt sĩ Đức Cơ, Gia Lai.

"Chúng tôi xin gửi lời biết ơn sâu sắc đến Đảng, Nhà nước và các đơn vị, tổ chức đã giữ gìn hồ sơ, công nhận sự hy sinh của anh bằng những tấm bằng ghi công cao quý. Sau hơn 50 năm, bằng giám định ADN, chúng tôi được đón anh về quê nhà, yên nghỉ bên những người thân yêu", ông Trần Văn Sang chia sẻ.

Có thể bạn quan tâm

Tin nổi bật ngày 9/9: Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm hội đàm với Tổng thống Nga Vladimir Putin; Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và Phu nhân bắt đầu thăm chính thức Mông Cổ

Tin nổi bật ngày 9/9: Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm hội đàm với Tổng thống Nga Vladimir Putin; Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và Phu nhân bắt đầu thăm chính thức Mông Cổ

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm hội đàm với Tổng thống Nga Vladimir Putin; Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và Phu nhân bắt đầu thăm chính thức Mông Cổ; Quy hoạch kiến trúc cảnh quan khu vực hồ Hoàn Kiếm: Chưa chốt phương án cuối cùng, làm rõ thuật ngữ “khải hoàn”… là một số tin nổi bật ngày 9/9.

Hai cầu vượt tại nút giao Láng Hạ-Giảng Võ (trong ảnh) và nút giao Nguyễn Chí Thanh dự kiến hoàn thành trong năm 2026. (Ảnh: TTXVN)

Hà Nội điều chỉnh tổ chức giao thông nút Láng Hạ-Giảng Võ-La Thành

Sở Xây dựng Hà Nội vừa thông báo điều chỉnh tổ chức giao thông tại nút giao Láng Hạ-Giảng Võ-La Thành để phục vụ thi công cầu vượt nút giao Láng Hạ-Giảng Võ, thuộc Dự án Đầu tư xây dựng đường Vành đai 1, đoạn Hoàng Cầu-Voi Phục, giai đoạn 2. Phương án mới được áp dụng từ 23 giờ ngày 11/9/2026 cho đến khi có thông báo tiếp theo.

Lực lượng Công an thành phố Đồng Nai phong tỏa hiện trường, khám nghiệm điều tra làm rõ nguyên nhân vụ tai nạn. (Ảnh: THIÊN VƯƠNG)

Nam thanh niên chạy Grab bị ô-tô đâm tử vong ở Đồng Nai

Đến khoảng 18 giờ ngày 9/9, lực lượng Phòng Cảnh sát giao thông Công an thành phố Đồng Nai tiếp tục phối hợp Công an phường Trấn Biên phong tỏa hiện trường để phục vụ công tác điều tra làm rõ nguyên nhân vụ tai nạn giao thông khiến nam thanh niên chạy xe Grab bị ô-tô đâm tử vong.

Khu vực quảng trường Đông Kinh Nghĩa Thục ven hồ Hoàn Kiếm.

Quy hoạch kiến trúc cảnh quan khu vực hồ Hoàn Kiếm: Chưa chốt phương án cuối cùng, làm rõ thuật ngữ “khải hoàn”

Phương án điều chỉnh quy hoạch khu vực hồ Hoàn Kiếm và phụ cận rộng khoảng 65,89ha hiện mới dừng ở định hướng tổ chức không gian kiến trúc cảnh quan, chưa chốt hình thức công trình cụ thể; các bước tiếp theo sẽ được thực hiện theo quy định, bảo đảm lấy ý kiến cộng đồng và thẩm định kiến trúc.

58 năm tìm một cái tên

58 năm tìm một cái tên

58 năm nằm dưới lòng đất, nhiều bộ hài cốt chỉ còn lại những mảnh xương rời rạc. Nhưng với các bác sĩ pháp y, đó vẫn có thể là những dấu vết cuối cùng để lần tìm một cái tên.

Đồng chí Nguyễn Khắc Toàn, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thường trực Thành ủy, Trưởng Ban Chỉ đạo 35 Thành ủy Đà Nẵng trao giấy chứng nhận cho 2 tác phẩm đoạt giải A. (Ảnh: ANH ĐÀO)

Đà Nẵng tổng kết, trao giải Cuộc thi chính luận về bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng

Ngày 9/9, Thành ủy Đà Nẵng tổ chức tổng kết, trao giải Cuộc thi chính luận về bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng lần thứ 3, năm 2026. Đồng chí Nguyễn Khắc Toàn, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thường trực Thành ủy, Trưởng Ban Chỉ đạo 35 Thành ủy Đà Nẵng dự, phát biểu ý kiến chỉ đạo.

Khai thác khoáng sản trên địa bàn xã Quỳ Hợp, Nghệ An. (Ảnh: CTV)

Nghệ An dự báo thiếu hụt vật liệu xây dựng

Từ năm 2025 đến nay, trên địa bàn tỉnh Nghệ An triển khai nhiều dự án hạ tầng giao thông trọng điểm, công trình phòng, chống thiên tai và hạ tầng khu công nghiệp… đã khiến nhu cầu sử dụng đá, cát xây dựng và đất san lấp gia tăng đột biến, vượt khả năng cung ứng cục bộ.

Petrolimex tổ chức chương trình đào tạo truyền thông doanh nghiệp trong thời đại AI. (Nguồn ảnh: Petrolimex)

Petrolimex đào tạo truyền thông doanh nghiệp trong thời đại AI

Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex) vừa tổ chức chương trình đào tạo “Truyền thông doanh nghiệp trong thời đại AI” theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến dành cho lãnh đạo các đơn vị thành viên, cộng tác viên và đội ngũ cán bộ làm truyền thông trong toàn hệ thống Petrolimex.

Dự án thành phần 1-đường ven biển thuộc dự án đường ven biển và cầu Nhật Lệ 3 đang vướng mặt bằng tại xã Sen Ngư. (Ảnh: HG)

Xử lý dứt điểm các “điểm nghẽn” về mặt bằng dự án đường ven biển Quảng Trị

Đường ven biển là trục phát triển chiến lược của tỉnh Quảng Trị, trong đó dự án thành phần 1-đường ven biển thuộc dự án đường ven biển và cầu Nhật Lệ 3 đang giai đoạn nước rút để hoàn thành trong năm nay. Vì thế, các “điểm nghẽn” về giải phóng mặt bằng cần được xử lý dứt điểm để bàn giao phần mặt bằng còn lại cho dự án. 

[Video] Chi phí môi giới chiếm tới hơn 50% tổng số tiền người lao động bỏ ra để đi làm việc ở nước ngoài

[Video] Chi phí môi giới chiếm tới hơn 50% tổng số tiền người lao động bỏ ra để đi làm việc ở nước ngoài

Theo Báo cáo “Phân tích chuyên sâu về chi phí do người lao động Việt Nam chi trả để làm việc ở nước ngoài” mới được công bố. Năm 2025, trung bình một lao động Việt Nam phải chi trả khoảng 125,7 triệu đồng để đi làm việc ở nước ngoài, giảm so với mức 164,9 triệu đồng của năm 2021.