Phát hiện ung thư từ một nốt chấm nhỏ trên da
Bệnh nhân 50 tuổi ở Bắc Giang hiện đang điều trị tại Bệnh viện Bạch Mai. Cách đây khoảng hai năm, trên mặt bệnh nhân xuất hiện một chấm bé chỉ bằng đầu tăm, sờ vào thấy hơi kệnh, nghĩ đơn giản chỉ là mụn trứng cá già, đóng đen lại.
Sau đó chấm sẫm màu bắt đầu lan rộng, nhưng bản thân người bệnh vẫn chỉ nghĩ theo tuổi tác thì da xuất hiện nám, đồi mồi, xạm da. Tuy nhiên, sau một năm mảng da sẫm màu phát triển và bong vảy nhanh hơn nên quyết định thăm khám tại Bệnh viện Bạch Mai. Sau khi xét nghiệm sinh thiết mẫu biểu mô, bệnh nhân được kết luận ung thư da dạng biểu mô tế bào vảy.
Ung thư nói chung xảy ra khi có sự phát triển một cách bất thường và không theo trật tự của các tế bào, gây ra các khối u ác tính làm suy nhược hệ miễn dịch cơ thể. Ung thư da cũng là tình trạng các tế bào da phát triển bất thường, không kiểm soát.
Thạc sĩ, bác sĩ Nguyễn Hữu Trọng cho biết, bệnh được chia làm 3 dạng chính: Ung thư biểu mô tế bào đáy, ung thư biểu mô tế bào vảy và ung thư hắc tố. Nguyên nhân dẫn đến ung thư da đến từ nhiều yếu tố như di truyền, môi trường sống và thói quen hàng ngày.
Là bác sĩ điều trị trực tiếp cho người bệnh trên, bác sĩ Trọng cho biết, ung thư biểu mô tế bào vảy (Squamous cell carcinoma- SCC) là ung thư khởi phát từ tế bào các lớp biểu bì của da và niêm mạc. Bệnh chiếm khoảng 20% các ung thư da và chiếm vị trí thứ 2 về mức độ phổ biến của ung thư da sau ung thư biểu mô tế bào đáy.
Tia UV (tia cực tím) từ ánh nắng mặt trời là nguyên nhân chính gây ung thư tế bào vảy. Những người tiếp xúc thường xuyên với ánh nắng mặt trời, đặc biệt là trong thời gian dài, có nguy cơ mắc ung thư này cao hơn.
Ngoài ra, các yếu tố như da sáng màu, tiền sử bị cháy nắng, dùng thuốc ức chế miễn dịch, nhiễm virus HPV (Human Papillomavirus), và bệnh lý như viêm da mãn tính cũng có thể làm tăng nguy cơ.
Triệu chứng của bệnh có thể biểu hiện một khối u hoặc nốt cứng, có thể có vảy, đỏ và đôi khi chảy máu khi va chạm hoặc trầy xước, một vết loét, vết thương không lành trong thời gian dài, có thể gây chảy máu hoặc mủ.
Ung thư biểu mô tế bào vảy rất nguy hiểm, nếu không được phát hiện sớm và điều trị kịp thời thì có thể dẫn đến tử vong. Tuy nhiên ung thư biểu mô tế bào vảy vẫn có thể loại bỏ bằng các phương pháp điều trị hiện nay nếu được phát hiện sớm và điều trị tích cực.
Phẫu thuật điều trị ung thư biểu mô tế bào vảy là phương pháp điều trị chủ yếu cho loại ung thư da này, đặc biệt khi ung thư phát hiện ở giai đoạn sớm. Nếu được phát hiện và điều trị kịp thời, tiên lượng của ung thư biểu mô tế bào vảy là khá tốt. Nếu ung thư đã di căn hoặc xâm lấn sâu vào các mô, việc điều trị có thể trở nên phức tạp hơn.
 |
| Phó Giáo sư, Tiến sĩ Phạm Thị Việt Dung, trưởng khoa Phẫu thuật tạo hình thẩm mỹ khám và lên kế hoạch trước phẫu thuật. |
Phát hiện sớm để loại trừ ung thư da
Trao đổi thêm về các dấu hiệu để phát hiện, loại trừ ung thư da, Thạc sĩ, bác sĩ Nguyễn Thị Vân, Khoa Phẫu thuật Tạo hình Thẩm mỹ khuyến cáo người dân cần thăm khám sớm, kịp thời nếu có 4 dấu hiệu bất thường sau:
Tổn thương da mới xuất hiện, hoặc thay đổi màu sắc, kích thước, hình dạng; tiến triển và không đáp ứng với điều trị thuốc bôi thông thường hoặc tái phát nhanh sau khi phẫu thuật cắt bỏ.
Tổn thương da mới xuất hiện trên nền bệnh lý da tồn tại từ trước (sẹo bỏng, dày sừng quang hóa, bệnh Bowen, tàn nhang, u nhú, viêm da mạn tính, miễn dịch…)
Tổn thương sùi hoặc loét lâu lành, dễ chảy máu, ngứa hoặc đau hoặc có vảy.
Các tổn thương sắc tố đen thường gọi là “nốt ruồi” có các dấu hiệu cảnh báo nguy cơ của bệnh ung thư da hắc tố: viết tắt là ABCDE
A (Asymmetry): tổn thương không đối xứng
B (Border): bờ tổn thương không đều
C (Color): tổn thương có nhiều màu sắc
D (Diameter): đường kính tổn thương > 6mm
E (Evolution): tổn thương có sự thay đổi nhanh về các tính chất (tăng kích thước, màu sắc, loét…).
Để phòng ngừa ung thư biểu mô vảy, bác sĩ Trọng khuyến cáo mọi người tránh tiếp xúc quá nhiều với ánh sáng mặt trời, đặc biệt là trong những giờ cao điểm từ 10 giờ sáng đến 4 giờ chiều, sử dụng kem chống nắng, mặc quần áo bảo vệ và đội mũ khi ra ngoài trời, kiểm tra da định kỳ để phát hiện các dấu hiệu bất thường và điều trị kịp thời.
