Hợp tác xã nông nghiệp Tuấn Ngọc (thành phố Thủ Ðức) được thành lập với mục tiêu chính là phát triển nông nghiệp sạch, bền vững, đồng thời tạo ra các mô hình trải nghiệm nông nghiệp cho du khách. Từ khi triển khai mô hình du lịch trải nghiệm làm nông nghiệp, hợp tác xã đã thu hút hàng nghìn lượt học sinh và các gia đình đến tham quan, trải nghiệm làm nông dân, tạo nên những giá trị về giáo dục và giải trí cho khách tham quan.
Ông Lâm Ngọc Tuấn, Giám đốc Hợp tác xã nông nghiệp Tuấn Ngọc cho biết: Hợp tác xã đã tổ chức nhiều hoạt động để mang đến cho khách tham quan trải nghiệm thực tế về nông nghiệp. Trong đó, nổi bật là chương trình “Một ngày làm nông dân”, nơi các em học sinh và gia đình được tham gia vào những công việc đồng áng như trồng rau, chăm sóc rau thủy canh; thu hoạch, đóng gói rau, xà lách; tìm hiểu quy trình chế biến sản phẩm nông nghiệp.
Không chỉ dừng lại ở hoạt động sản xuất, Tuấn Ngọc còn có các buổi học ngoại khóa lồng ghép kiến thức về bảo vệ môi trường, học về cách trồng rau thủy canh, cách vận hành hệ thống trồng rau, hướng dẫn cách thu hoạch rau và phát triển kỹ năng mềm cho các học sinh…
Theo Sở Du lịch Thành phố Hồ Chí Minh, du lịch nông nghiệp trên địa bàn thành phố có nhiều tiềm năng phát triển, nhất là nông nghiệp công nghệ cao, du lịch gắn liền với không gian nông nghiệp, sinh thái trong lòng đô thị. Ðây là điều kiện thuận lợi để phát triển du lịch nông nghiệp, và theo tinh thần của chiến lược phát triển du lịch Thành phố Hồ Chí Minh đến năm 2030, du lịch sinh thái, nông nghiệp được xác định là sản phẩm du lịch bổ trợ góp phần làm đa dạng các loại hình sản phẩm du lịch, xây dựng thương hiệu cho du lịch Thành phố Hồ Chí Minh.
Ông Lê Minh Dũng, Chủ tịch Hội Nông dân Thành phố Hồ Chí Minh cho biết, thành phố đã chủ động xây dựng và triển khai nhiều chính sách hỗ trợ phát triển nông nghiệp đô thị, cũng như phát triển du lịch nông nghiệp, nông thôn. Nhờ việc triển khai hiệu quả các chính sách, thành phố đang mở rộng nhiều mô hình tích hợp đa giá trị trong sản xuất nông nghiệp của hội viên nông dân kết hợp du lịch.
Cụ thể, mô hình nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao trong sản xuất rau của các hợp tác xã như Tuấn Ngọc, Phước An, Phước Lộc, Rau sạch nên ăn; mô hình du lịch nông thôn gắn với các làng nghề truyền thống bánh tráng xã Phú Hòa Ðông (huyện Củ Chi), làng nghề mai vàng Bình Lợi (huyện Bình Chánh).
Các mô hình du lịch nông nghiệp cũng thu hút nhiều khách đến tham quan, thưởng lãm như mô hình vườn cây ăn trái kết hợp du lịch sinh thái của các xã Trung An, An Nhơn Tây, Bình Mỹ (huyện Củ Chi), xã Nhị Bình (huyện Hóc Môn); mô hình du lịch trải nghiệm gắn với giáo dục nghề nghiệp trên địa bàn huyện Hóc Môn (Pro-Farm), huyện Củ Chi (Nông trang xanh, Về quê...), huyện Bình Chánh (Happy farm)…
Tuy nhiên, du lịch nông nghiệp hay nói cách khác “Nông dân làm du lịch” còn đối mặt với nhiều thách thức. Nhiều nông dân vẫn đang gặp khó trong quá trình lấn sân sang làm du lịch.
Tình trạng biến đổi khí hậu, xâm nhập mặn, đã ảnh hưởng đến số lượng và chất lượng các sản phẩm nông nghiệp phục vụ nhu cầu của khách du lịch; cơ sở hạ tầng tiếp cận các điểm du lịch nông nghiệp chưa được đầu tư hoàn thiện; cơ sở vật chất tại nhiều điểm du lịch chưa bảo đảm chất lượng phục vụ khách du lịch do hạn chế về nguồn vốn đầu tư, trình độ quản lý, quy định về xây dựng…
Cùng với đó, chất lượng sản phẩm chưa đáp ứng tốt yêu cầu ngày càng cao của du khách; chất lượng nguồn nhân lực chưa đáp ứng được yêu cầu; lượng khách đến tham quan, trải nghiệm chưa ổn định. Một số mô hình nông dân tự phát làm du lịch không được đầu tư làm mới, chủ yếu vẫn dựa vào môi trường sinh thái tự nhiên, chưa khai thác các sản vật gắn liền với truyền thống và văn hóa bản địa đã làm giảm đi sức hấp dẫn du khách...
Phát triển du lịch nông nghiệp, nông thôn hiệu quả sẽ góp phần thực hiện đồng thời hai mục tiêu: Phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, và đạt mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới bền vững. Ðể thực hiện mục tiêu này, theo Hội Nông dân Thành phố Hồ Chí Minh, cần xây dựng hoạt động du lịch nông nghiệp phong phú, đa dạng, hấp dẫn, có tính mới lạ, đặc thù, theo chủ đề và có chất lượng cao.
Ðồng thời, xây dựng sản phẩm du lịch nông nghiệp có tính trải nghiệm và tính ứng dụng cao để thu hút sự tham gia của du khách, giúp cho du khách thu thập được những thông tin, những kiến thức hữu dụng, gắn với giáo dục hướng nghiệp về nông nghiệp với hàm lượng tri thức công nghệ cao. Nông dân cần thay đổi cách nghĩ, cách làm nông nghiệp theo xu thế mới, và đào tạo cho nông dân biết cách truyền thông để quảng bá du lịch nông nghiệp...
Song song đó, cần xây dựng một môi trường du lịch thân thiện, an toàn cho du khách. Ðó là sự thân thiện về cảnh quan, môi trường thiên nhiên, an toàn về vệ sinh thực phẩm, là sự thân thiện, cởi mở trong mối quan hệ giao tiếp giữa người dân địa phương với du khách.
Ngoài ra, các cơ quan liên quan cần tạo ra các chính sách thông thoáng, thuận lợi trong quản lý nhà nước về du dịch nông nghiệp, nông thôn; đẩy mạnh đa dạng hóa, phát triển sản phẩm du lịch đặc sắc, khác biệt, có tính trải nghiệm và giá trị gia tăng cao; xây dựng, triển khai các chương trình xúc tiến quảng bá, hỗ trợ phát triển sản phẩm du lịch nông thôn dựa trên lợi thế nông nghiệp của Thành phố Hồ Chí Minh…
