Nối lại thỏa thuận Sáng kiến ngũ cốc Biển Đen

LHQ và các quốc gia liên quan tạm dừng hoạt động của các chuyến tàu chở lương thực trên Biển Đen. Quyết định này được đưa ra trong bối cảnh Nga thông báo đình chỉ tham gia thỏa thuận Sáng kiến ngũ cốc Biển Đen từ cuối tháng 10 vừa qua. Tuy nhiên, tối 2/11 (giờ Việt Nam), Moscow tuyên bố tham gia trở lại thỏa thuận này.
Một tàu chở ngũ cốc từ cảng Ukraine tới Lebanon. Ảnh: OCHA
Một tàu chở ngũ cốc từ cảng Ukraine tới Lebanon. Ảnh: OCHA

Sáng kiến ngũ cốc Biển Đen

Thỏa thuận xuất khẩu ngũ cốc mang tên Sáng kiến ngũ cốc Biển Đen được Nga và Ukraine ký kết hồi tháng 7, dưới sự trung gian của LHQ và Thổ Nhĩ Kỳ nhằm nối lại việc xuất khẩu lương thực của Ukraine và phân bón của Nga ra thị trường quốc tế. Từ khi thỏa thuận được triển khai, hơn chín triệu tấn ngũ cốc Ukraine đã được xuất khẩu. Theo kế hoạch, thỏa thuận sẽ được tự động gia hạn vào ngày 19/11 tới nếu không có bên nào phản đối. Tuy nhiên, ngày 29/10, Nga thông báo đình chỉ tham gia sáng kiến trên với lý do “không thể bảo đảm an toàn cho các tàu dân sự” sau khi Hạm đội Biển Đen bị tấn công. Sau tuyên bố của Moscow, các chuyến tàu chở ngũ cốc của Ukraine vẫn tiếp tục hoạt động. Trong hai ngày 31/10 và 1/11, có 15 tàu chở ngũ cốc rời các cảng của Ukraine.

Ngày 2/11, Trung tâm Điều phối chung (JCC), cơ quan giám sát thỏa thuận xuất khẩu ngũ cốc Ukraine cho biết, tạm ngừng hoạt động của các tàu chở ngũ cốc di chuyển trên Biển Đen. Đề cập thỏa thuận do LHQ và Thổ Nhĩ Kỳ làm trung gian đạt được hồi tháng 7 vừa qua, JCC nêu rõ, Ban Thư ký LHQ tại JCC ghi nhận rằng, các phái đoàn Ukraine, Thổ Nhĩ Kỳ và LHQ đã nhất trí không lên kế hoạch cho bất kỳ hoạt động di chuyển nào của tàu thuyền trong Sáng kiến ngũ cốc Biển Đen vào ngày 2/11.

Về vấn đề này, Bộ trưởng Quốc phòng Nga Sergei Shoigu đã có cuộc điện đàm với người đồng cấp Thổ Nhĩ Kỳ Hulusi Akar. Theo Bộ Quốc phòng Nga, trong cuộc điện đàm thứ hai chỉ trong vòng bốn ngày qua, Bộ trưởng Quốc phòng hai nước tiếp tục thảo luận về việc Nga ngừng thực hiện các thỏa thuận xuất khẩu nông sản từ các cảng của Ukraine trong khuôn khổ Sáng kiến ngũ cốc Biển Đen. Bộ trưởng Ngoại giao Thổ Nhĩ Kỳ Mevlut Cavusoglu cũng có cuộc điện đàm với người đồng cấp Nga Sergey Lavrov về cùng chủ đề trên.

Hành lang ngũ cốc giúp hạ nhiệt khủng hoảng lương thực toàn cầu. Ảnh: CLOUDFRONT

Hành lang ngũ cốc giúp hạ nhiệt khủng hoảng lương thực toàn cầu. Ảnh: CLOUDFRONT

Nỗ lực khôi phục thỏa thuận

Phó Tổng Thư ký LHQ phụ trách các vấn đề nhân đạo, kiêm Điều phối viên cứu trợ khẩn cấp, ông Martin Griffiths cho biết, LHQ mong muốn Nga tham gia trở lại Sáng kiến ngũ cốc Biển Đen, đồng thời khẳng định tổ chức đa phương lớn nhất hành tinh sẵn sàng giải quyết những lo ngại và lắng nghe đề xuất của tất cả các bên. Phó Tổng Thư ký LHQ nhấn mạnh rằng, Sáng kiến ngũ cốc Biển Đen rất quan trọng và không thể đổ vỡ. Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky tuyên bố, hành lang vận chuyển ngũ cốc ra khỏi nước này, một phần của thỏa thuận mà Nga vừa rút khỏi, cần được bảo vệ lâu dài với độ tin cậy cao và quốc tế sẽ phản ứng gay gắt đối với bất kỳ biện pháp nào làm gián đoạn hoạt động xuất khẩu lương thực của Ukraine.

Điều phối viên LHQ về Sáng kiến ngũ cốc Biển Đen, ông Amir Abdulla nhấn mạnh, các tàu chở hàng dân sự không thể trở thành mục tiêu quân sự hoặc bị bắt làm con tin và lương thực phải được vận chuyển theo thỏa thuận. Bộ trưởng Nông nghiệp Pháp Marc Fesneau cho biết, Paris đã làm việc theo hướng cho phép Ukraine xuất khẩu lương thực trên các tuyến đường bộ qua Ba Lan hoặc Romania thay vì tuyến Biển Đen.

Tổng thống Nga Vladimir Putin nêu rõ, Ukraine phải bảo đảm rằng, không có mối đe dọa nào nhằm vào các tàu trong hành lang ngũ cốc, trong đó có các tàu dân sự và tàu tiếp tế của Moscow. Nhà lãnh đạo Nga khẳng định, quyết định đình chỉ thỏa thuận ngũ cốc của Moscow có liên quan các mối đe dọa đối với hành lang nhân đạo. Trong khi đó, tại cuộc điện đàm với người đồng cấp Thổ Nhĩ Kỳ Mevlut Cavusoglu, Bộ trưởng Ngoại giao Nga Sergey Lavrov đã nêu điều kiện tiến hành thảo luận việc nối lại hoạt động đi lại qua hành lang an ninh, được thiết lập theo Sáng kiến Ngũ cốc Biển Đen. Theo đó, Bộ trưởng Sergey Lavrov nhấn mạnh sự cần thiết phải có các bảo đảm từ phía Ukraine rằng, hành lang nhân đạo và các cảng của Ukraine liên quan hoạt động vận chuyển ngũ cốc không bị sử dụng cho các hành động chống Liên bang Nga. Bộ trưởng Ngoại giao Nga khẳng định, chỉ trong trường hợp này, những cuộc thảo luận về nối lại hoạt động đi lại qua hành lang an ninh được thiết lập theo Sáng kiến Biển Đen mới có thể thực hiện.

Cuối cùng, những nỗ lực không ngừng nghỉ của các bên liên quan đã cho kết quả tích cực. Cuối ngày 2/11, Bộ Quốc phòng Nga thông báo, Moscow sẽ tham gia trở lại thỏa thuận Sáng kiến ngũ cốc Biển Đen sau khi nhận được cam kết bằng văn bản của Ukraine bảo đảm không sử dụng các hành lang nhân đạo và các cảng biển của nước này cho các hoạt động quân sự chống lại Nga. Thông báo của phía Nga nhấn mạnh kết quả này có được nhờ vai trò trung gian tích cực của LHQ và Thổ Nhĩ Kỳ.

Có thể bạn quan tâm

Bánh tiramisu dài nhất thế giới

Bánh tiramisu dài nhất thế giới

Khoảng 100 đầu bếp Italy mới đây sử dụng tổng cộng 50.000 chiếc bánh quy xốp ladyfinger và hơn 3.000 quả trứng để tạo ra chiếc bánh ngọt tráng miệng vị cà-phê tiramisu dài 440,6 m (trong ảnh).

Biếm họa: ALAA ALLAGTA

Áp lực gia tăng

Căng thẳng quân sự giữa Mỹ và Israel với Iran đang đẩy thị trường năng lượng toàn cầu vào giai đoạn bất ổn nghiêm trọng.

Lực lượng an ninh Mexico bắt giữ Audias Flores (áo trắng). Ảnh: GETTY IMAGES

Đòn giáng mạnh vào băng đảng ma túy Mexico

Lực lượng an ninh Mexico vừa bắt giữ Audias Flores, biệt danh “El Jardinero”, một trong những trùm ma túy của băng đảng Jalisco thế hệ mới (CJNG) tại bang Nayarit, phía tây nước này. Đây được xem là đòn giáng mạnh vào CJNG - một trong những tổ chức tội phạm nguy hiểm nhất thế giới.

Biếm họa: ENRICO BERTUCCIOLI

Tự chủ chiến lược

Trang mạng Defense News đưa tin, từ năm 2028, Đan Mạch sẽ tiếp nhận hệ thống phòng không SAMP/T NG của châu Âu, do liên doanh Eurosam giữa Tập đoàn quốc phòng Pháp Thales và MBDA của Italy phát triển.

Phần lớn người trẻ đều phụ thuộc vào smartphone. Ảnh: GETTY

Giới trẻ Mỹ “cai nghiện” smartphone

Nhiều thanh niên Mỹ gần đây chủ động tham gia chương trình “cai nghiện” smartphone (điện thoại thông minh) nhằm tìm lại sự tập trung, cân bằng tinh thần và kết nối với đời thực.

Biếm họa: NAYER TALAL NAYER

Bài toán nan giải

Gần 8.000 người đã thiệt mạng hoặc mất tích trên các tuyến đường di cư toàn cầu trong năm 2025, đặc biệt là tới châu Âu, cho thấy hành trình tìm kiếm an toàn hoặc cơ hội sống tốt hơn tiếp tục là một trong những chuyến đi nguy hiểm nhất đối với hàng chục nghìn người trên thế giới.

Tàu sân bay Mỹ tham gia phong tỏa Eo biển Hormuz. Ảnh: DEFENSE NEWS

Nguy cơ tê liệt kéo dài trên Eo biển Hormuz

Tình hình tại Eo biển Hormuz - tuyến vận tải dầu mỏ chiến lược toàn cầu - tiếp tục diễn biến phức tạp khi các vụ tấn công tàu thuyền tái diễn, trong bối cảnh Iran kiên quyết không mở lại tuyến hàng hải chiến lược này nếu Mỹ chưa dỡ bỏ phong tỏa.

Áo phao đắt giá

Áo phao đắt giá

Một nhà sưu tập mới đây trả hơn 900.000 USD để mua chiếc áo phao (trong ảnh) do bà Laura Mabel Francatelli, hành khách hạng nhất trên con tàu Titanic định mệnh, mặc khi sơ tán.

Hai nhà lãnh đạo Hàn Quốc (bên trái) và Ấn Độ cam kết thúc đẩy mạnh hợp tác. Ảnh: THE KOREA TIMES

Tầm nhìn chiến lược Hàn Quốc-Ấn Độ

Chuyến thăm cấp Nhà nước tới Ấn Độ của Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung (từ ngày 19 đến 21/4) được cả hai bên đánh giá đạt kết quả mang tính đột phá. Không chỉ củng cố mối quan hệ Đối tác chiến lược đặc biệt Hàn Quốc-Ấn Độ, hai nước còn xác lập tầm nhìn chiến lược mới về quan hệ “Đối tác hướng tới tương lai” giữa hai nước.

Dòng sản phẩm của HiPP trên kệ một siêu thị. Ảnh: GETTYIMAGES

Bê bối sản phẩm ăn dặm trẻ em

Hãng thực phẩm HiPP của Đức đang phải thu hồi khẩn cấp một dòng sản phẩm ăn dặm cho trẻ em được lưu hành ở nhiều quốc gia, do nghi vấn có thể chứa chất độc hại, gây nguy hiểm tới tính mạng người dùng. Vụ bê bối xảy ra trong bối cảnh đang có nhiều lo ngại về chất lượng thực phẩm chế biến sẵn và sữa công thức cho trẻ em.

Biếm họa: ENGIN SELÇUK

Thế hệ không khói thuốc

Quốc hội Anh đã thông qua Dự luật Thuốc lá và Thuốc lá điện tử, trong đó quy định cấm vĩnh viễn những người sinh sau ngày 1/1/2009 được mua thuốc lá các loại trong suốt cuộc đời, nhằm hướng tới xây dựng một thế hệ không khói thuốc.

Anh Trần Trung Kiên (bên trái) tại Lễ hội năm nay.

Luôn hướng về cội nguồn dân tộc

Điểm nhấn mang ý nghĩa sâu sắc nhất của Lễ hội Văn hóa Việt Nam 2026 được tổ chức tại Osaka (Nhật Bản) cuối tuần qua chính là phần tái hiện Giỗ Tổ Hùng Vương - nghi lễ thiêng liêng gắn liền với truyền thống văn hóa Việt Nam.

Công dân có thể thuê người cùng đi khám bệnh. Ảnh: REUTERS

Dịch vụ “người đồng hành” tại Hàn Quốc

Trong bối cảnh số lượng người sống một mình ngày càng gia tăng, chính quyền Seoul (Hàn Quốc) đang triển khai một mô hình dịch vụ đặc biệt nhằm hỗ trợ đối tượng trên đi bệnh viện hay chuyển nhà.

Gaza cần 71 tỷ USD để tái thiết. Ảnh: AP

Tín hiệu tích cực trong đàm phán Israel - Hamas

Đại diện cấp cao Hội đồng Hòa bình Gaza Nickolay Mladenov bày tỏ lạc quan về khả năng đạt được kế hoạch giải giáp phong trào Hồi giáo Hamas và các nhóm vũ trang khác ở Dải Gaza. Đây vốn được coi là hố sâu ngăn cách trong các cuộc đàm phán giữa Israel và Hamas.

Ảnh: FLIGHT GLOBAL

Israel tăng cường năng lực UAV

Lực lượng không quân Israel đang thành lập một phi đội thiết bị bay không người lái (UAV) mới, sử dụng dòng Heron MK II (trong ảnh) hiện đại, nhằm đáp ứng nhu cầu tác chiến gia tăng mạnh kể từ sau xung đột bùng phát ngày 7/10/2023 với phong trào Hồi giáo Hamas.

Học sinh thực hành bảo vệ môi trường bên bờ biển. Ảnh: GETTYIMAGES

Đưa “đại dương” vào lớp học

Malaysia có đường bờ biển dài khoảng 4.800km, với nền kinh tế phụ thuộc chặt chẽ vào tài nguyên biển, từ du lịch, dịch vụ tới hậu cần, ngoại thương. Quốc gia Đông Nam Á đang nỗ lực đưa những kiến thức và kỹ năng bảo tồn biển vào hệ thống giáo dục phổ thông, qua những chương trình trải nghiệm thực tế để thu hút học sinh.

Biếm họa: MIKAIL ÇIFTÇI

Bước đi cần thiết

Song song việc thúc đẩy lệnh cấm mạng xã hội đối với trẻ dưới 15 tuổi, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron kêu gọi triển khai “ngày không kết nối” hằng tháng nhằm khuyến khích thanh, thiếu niên dành thời gian cho đọc sách, rèn luyện thể thao và tham gia các hoạt động đời thực, tạm rời bỏ môi trường internet.

Jennie là một trong những cái tên gây chú ý trong danh sách năm nay. Ảnh: GETTY

Những nhân vật định hình xu hướng

Ngày 15/4 vừa qua, Tạp chí TIME (Mỹ) đã công bố danh sách "100 nhân vật ảnh hưởng nhất thế giới năm 2026". Các nhân vật trong bảng xếp hạng năm nay được đánh giá là có vai trò định hình các xu hướng toàn cầu.

AirAsia và các hãng hàng không khác đều bị ảnh hưởng bởi giá nhiên liệu tăng vọt. Ảnh: AP

Làn sóng hủy chuyến bay do giá nhiên liệu tăng

Cuộc xung đột ở Trung Đông và lệnh phong tỏa của Mỹ đối với các cảng của Iran đã khiến giá nhiên liệu máy bay tăng vọt, gây ra làn sóng hủy chuyến bay trên các tuyến từ Trung Quốc đến Đông Nam Á, làm gián đoạn kế hoạch du lịch của hàng triệu người trước kỳ nghỉ lễ Ngày Quốc tế Lao động 1/5.

Một siêu tàu chở dầu băng qua Eo biển Hormuz chỉ vài giờ sau khi Iran phong tỏa trở lại. Ảnh: GETTYIMAGES

Iran lại đóng cửa Eo biển Hormuz

Chỉ vài giờ sau khi mở cửa trở lại, Iran lại tiếp tục “khóa” Eo biển Hormuz và tuyên bố duy trì kiểm soát tuyến vận tải biển quan trọng này, chừng nào Mỹ chưa dỡ bỏ phong tỏa hàng hải đối với các cảng của Iran. Kế hoạch đàm phán tiếp theo chưa được chốt lịch, trong khi bất đồng còn nhiều, nhất là vấn đề chuyển giao urani.

Biếm họa: SIMON REGIS

Thỏa thuận bất ngờ

Israel và Lebanon cuối tuần qua bất ngờ đạt thỏa thuận ngừng bắn kéo dài 10 ngày. Lệnh ngừng bắn giữa Israel và Lebanon được ký kết sau hơn một tháng bùng phát xung đột, được cộng đồng quốc tế hồ hởi đón nhận.

Biếm họa: LIU RUI

Ba kịch bản với kinh tế toàn cầu

Tại Hội nghị mùa xuân năm 2026 của Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) và Ngân hàng Thế giới (WB) diễn ra tại Thủ đô Washington D.C (Mỹ), lãnh đạo hai định chế tài chính lớn nhất thế giới cảnh báo triển vọng tăng trưởng toàn cầu sẽ suy giảm, thậm chí rơi vào suy thoái nếu cuộc xung đột Trung Đông tiếp diễn và kéo dài.

Biếm họa: STELLINA CHEN

Luồng gió mới

Lãnh đạo đảng Tisza, ông Peter Magyar tuyên bố sẽ mở ra “một kỷ nguyên mới, thổi một luồng gió mới” ở Hungary.

AWA bảo đảm đủ các điều kiện để kéo dài tuổi thọ dữ liệu. Ảnh: AWA

Nigeria nỗ lực bảo tồn di sản

Nigeria mới đây trở thành quốc gia châu Phi đầu tiên đưa dữ liệu vào Trung tâm Lưu trữ dữ liệu thế giới Bắc Cực (Arctic World Archive - AWA) tại Svalbard, quần đảo của Na Uy ở Bắc Băng Dương. Đây là động thái nhằm bảo tồn di sản trước nguy cơ mai một và hư hại.

Các diễn giả tham gia sự kiện.

Bắc nhịp cầu hữu nghị

Học viện Ngoại giao Việt Nam, Mạng lưới Amity Circle và Quỹ Temasek (Singapore) vừa tổ chức phiên giao lưu “Những nhịp cầu hữu nghị: Củng cố ngoại giao khu vực trong một thế giới phân mảnh” tại Hà Nội.