Nối lại thỏa thuận Sáng kiến ngũ cốc Biển Đen

LHQ và các quốc gia liên quan tạm dừng hoạt động của các chuyến tàu chở lương thực trên Biển Đen. Quyết định này được đưa ra trong bối cảnh Nga thông báo đình chỉ tham gia thỏa thuận Sáng kiến ngũ cốc Biển Đen từ cuối tháng 10 vừa qua. Tuy nhiên, tối 2/11 (giờ Việt Nam), Moscow tuyên bố tham gia trở lại thỏa thuận này.
Một tàu chở ngũ cốc từ cảng Ukraine tới Lebanon. Ảnh: OCHA
Một tàu chở ngũ cốc từ cảng Ukraine tới Lebanon. Ảnh: OCHA

Sáng kiến ngũ cốc Biển Đen

Thỏa thuận xuất khẩu ngũ cốc mang tên Sáng kiến ngũ cốc Biển Đen được Nga và Ukraine ký kết hồi tháng 7, dưới sự trung gian của LHQ và Thổ Nhĩ Kỳ nhằm nối lại việc xuất khẩu lương thực của Ukraine và phân bón của Nga ra thị trường quốc tế. Từ khi thỏa thuận được triển khai, hơn chín triệu tấn ngũ cốc Ukraine đã được xuất khẩu. Theo kế hoạch, thỏa thuận sẽ được tự động gia hạn vào ngày 19/11 tới nếu không có bên nào phản đối. Tuy nhiên, ngày 29/10, Nga thông báo đình chỉ tham gia sáng kiến trên với lý do “không thể bảo đảm an toàn cho các tàu dân sự” sau khi Hạm đội Biển Đen bị tấn công. Sau tuyên bố của Moscow, các chuyến tàu chở ngũ cốc của Ukraine vẫn tiếp tục hoạt động. Trong hai ngày 31/10 và 1/11, có 15 tàu chở ngũ cốc rời các cảng của Ukraine.

Ngày 2/11, Trung tâm Điều phối chung (JCC), cơ quan giám sát thỏa thuận xuất khẩu ngũ cốc Ukraine cho biết, tạm ngừng hoạt động của các tàu chở ngũ cốc di chuyển trên Biển Đen. Đề cập thỏa thuận do LHQ và Thổ Nhĩ Kỳ làm trung gian đạt được hồi tháng 7 vừa qua, JCC nêu rõ, Ban Thư ký LHQ tại JCC ghi nhận rằng, các phái đoàn Ukraine, Thổ Nhĩ Kỳ và LHQ đã nhất trí không lên kế hoạch cho bất kỳ hoạt động di chuyển nào của tàu thuyền trong Sáng kiến ngũ cốc Biển Đen vào ngày 2/11.

Về vấn đề này, Bộ trưởng Quốc phòng Nga Sergei Shoigu đã có cuộc điện đàm với người đồng cấp Thổ Nhĩ Kỳ Hulusi Akar. Theo Bộ Quốc phòng Nga, trong cuộc điện đàm thứ hai chỉ trong vòng bốn ngày qua, Bộ trưởng Quốc phòng hai nước tiếp tục thảo luận về việc Nga ngừng thực hiện các thỏa thuận xuất khẩu nông sản từ các cảng của Ukraine trong khuôn khổ Sáng kiến ngũ cốc Biển Đen. Bộ trưởng Ngoại giao Thổ Nhĩ Kỳ Mevlut Cavusoglu cũng có cuộc điện đàm với người đồng cấp Nga Sergey Lavrov về cùng chủ đề trên.

Hành lang ngũ cốc giúp hạ nhiệt khủng hoảng lương thực toàn cầu. Ảnh: CLOUDFRONT

Hành lang ngũ cốc giúp hạ nhiệt khủng hoảng lương thực toàn cầu. Ảnh: CLOUDFRONT

Nỗ lực khôi phục thỏa thuận

Phó Tổng Thư ký LHQ phụ trách các vấn đề nhân đạo, kiêm Điều phối viên cứu trợ khẩn cấp, ông Martin Griffiths cho biết, LHQ mong muốn Nga tham gia trở lại Sáng kiến ngũ cốc Biển Đen, đồng thời khẳng định tổ chức đa phương lớn nhất hành tinh sẵn sàng giải quyết những lo ngại và lắng nghe đề xuất của tất cả các bên. Phó Tổng Thư ký LHQ nhấn mạnh rằng, Sáng kiến ngũ cốc Biển Đen rất quan trọng và không thể đổ vỡ. Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky tuyên bố, hành lang vận chuyển ngũ cốc ra khỏi nước này, một phần của thỏa thuận mà Nga vừa rút khỏi, cần được bảo vệ lâu dài với độ tin cậy cao và quốc tế sẽ phản ứng gay gắt đối với bất kỳ biện pháp nào làm gián đoạn hoạt động xuất khẩu lương thực của Ukraine.

Điều phối viên LHQ về Sáng kiến ngũ cốc Biển Đen, ông Amir Abdulla nhấn mạnh, các tàu chở hàng dân sự không thể trở thành mục tiêu quân sự hoặc bị bắt làm con tin và lương thực phải được vận chuyển theo thỏa thuận. Bộ trưởng Nông nghiệp Pháp Marc Fesneau cho biết, Paris đã làm việc theo hướng cho phép Ukraine xuất khẩu lương thực trên các tuyến đường bộ qua Ba Lan hoặc Romania thay vì tuyến Biển Đen.

Tổng thống Nga Vladimir Putin nêu rõ, Ukraine phải bảo đảm rằng, không có mối đe dọa nào nhằm vào các tàu trong hành lang ngũ cốc, trong đó có các tàu dân sự và tàu tiếp tế của Moscow. Nhà lãnh đạo Nga khẳng định, quyết định đình chỉ thỏa thuận ngũ cốc của Moscow có liên quan các mối đe dọa đối với hành lang nhân đạo. Trong khi đó, tại cuộc điện đàm với người đồng cấp Thổ Nhĩ Kỳ Mevlut Cavusoglu, Bộ trưởng Ngoại giao Nga Sergey Lavrov đã nêu điều kiện tiến hành thảo luận việc nối lại hoạt động đi lại qua hành lang an ninh, được thiết lập theo Sáng kiến Ngũ cốc Biển Đen. Theo đó, Bộ trưởng Sergey Lavrov nhấn mạnh sự cần thiết phải có các bảo đảm từ phía Ukraine rằng, hành lang nhân đạo và các cảng của Ukraine liên quan hoạt động vận chuyển ngũ cốc không bị sử dụng cho các hành động chống Liên bang Nga. Bộ trưởng Ngoại giao Nga khẳng định, chỉ trong trường hợp này, những cuộc thảo luận về nối lại hoạt động đi lại qua hành lang an ninh được thiết lập theo Sáng kiến Biển Đen mới có thể thực hiện.

Cuối cùng, những nỗ lực không ngừng nghỉ của các bên liên quan đã cho kết quả tích cực. Cuối ngày 2/11, Bộ Quốc phòng Nga thông báo, Moscow sẽ tham gia trở lại thỏa thuận Sáng kiến ngũ cốc Biển Đen sau khi nhận được cam kết bằng văn bản của Ukraine bảo đảm không sử dụng các hành lang nhân đạo và các cảng biển của nước này cho các hoạt động quân sự chống lại Nga. Thông báo của phía Nga nhấn mạnh kết quả này có được nhờ vai trò trung gian tích cực của LHQ và Thổ Nhĩ Kỳ.

Có thể bạn quan tâm

Hai nhà lãnh đạo Mỹ (bên phải) và Israel tại một cuộc gặp ở Nhà Trắng. Ảnh: THE NEW YORK TIMES

Vết rạn đồng minh Mỹ - Israel

Việc Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu công khai bác bỏ lộ trình 15 điểm của Tổng thống Mỹ Donald Trump về Gaza để tìm kiếm sự ủng hộ khi cuộc bầu cử đang đến gần được cho là một canh bạc khá mạo hiểm, có thể làm rạn nứt quan hệ đồng minh với Washington vốn có vai trò không thể thay thế của Tel Aviv.

Một hình ảnh khá rõ nét trong hồ sơ UAP chụp ở Colorado (Mỹ) năm 2022. Ảnh: FBI

Hồ sơ UAP lần đầu giải mật

Bộ Chiến tranh Mỹ vừa công bố đợt thứ 5 các hồ sơ liên quan Hiện tượng dị thường không xác định (UAP), trước đây thường được gọi là Vật thể bay không xác định (UFO), gồm 41 bộ tài liệu, hình ảnh và video thu thập trong khoảng thời gian từ năm 1950 đến năm 2026. Thuật ngữ UAP được sử dụng để chỉ những hiện tượng hoặc vật thể chưa được xác định ngay tại thời điểm quan sát.

Nhóm nhạc UPRIZE biểu diễn tại một sự kiện quốc tế.

V-Pop khát vọng vươn ra thế giới

Sự quan tâm ngày càng lớn của truyền thông quốc tế, cùng những bước đi mới trong xây dựng hệ sinh thái âm nhạc và kết nối thị trường toàn cầu, đang mở ra cơ hội để âm nhạc đại chúng Việt Nam (V-Pop) từng bước khẳng định vị thế, chinh phục thị trường thế giới.

Thi kéo co giữa lực lượng gìn giữ hòa bình hai nước Việt Nam-Trung Quốc. Ảnh: TÔ TRẦM

Tạo nhịp cầu kết nối Việt Nam-Trung Quốc

Chuỗi hoạt động giao lưu văn hóa, thể thao giữa lực lượng gìn giữ hòa bình Việt Nam và Trung Quốc góp phần thắt chặt thêm tình đoàn kết giữa các lực lượng tại Phái bộ An ninh lâm thời LHQ ở Abyei (UNISFA), góp phần lan tỏa thông điệp hòa bình và hữu nghị tại khu vực này.

Người dân tránh nóng tại một địa điểm có cây xanh ở Kenya. Ảnh: BLOOMBERG

Tháng 7 nóng nhất trong lịch sử

Các nhà khoa học châu Âu vừa công bố nghiên cứu cho thấy, khoảng 900 triệu người sinh sống tại nhiều khu vực, từ vùng Sahel châu Phi, Trung Mỹ, đến Tây Âu và châu Á, vừa trải qua tháng 7 nóng nhất trong lịch sử. Riêng tại châu Âu, thời tiết nắng nóng cực đoan và hạn hán gây thiệt hại hàng trăm tỷ euro cho nền kinh tế khu vực.

Châu Phi ứng phó với “siêu El Nino”. Ảnh: REUTERS

Châu Phi ứng phó với “siêu El Nino”

Theo Reuters, một đợt “siêu El Nino” sắp diễn ra với các hình thái thời tiết cực đoan, dự báo có thể khiến nền kinh tế các nước châu Phi thiệt hại từ 10 đến 20 tỷ USD, đồng thời gia tăng nguy cơ di cư quy mô lớn khỏi những khu vực chịu ảnh hưởng nặng nề.

Giám định ADN xác định danh tính hài cốt liệt sĩ tại Trung tâm giám định ADN (Viện Sinh học). Ảnh: LÊ MINH

Phát huy thành tựu hợp tác quốc tế về khoa học

Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam (VAST) đã từng bước làm chủ thành công quy trình giám định ADN thế hệ mới (NGS-SNP), mang lại bước tiến đột phá nhằm xác định danh tính hài cốt liệt sĩ tại Việt Nam. Thành tựu khẳng định vị thế khoa học của đất nước và mở rộng cánh cửa cho các dự án hợp tác quốc tế quan trọng.

Biếm họa: DAVE GRANDLUND

Những con số ám ảnh

Ít nhất 300 trẻ em thiệt mạng tại Dải Gaza trong 300 ngày, kể từ khi thỏa thuận ngừng bắn giữa phong trào Hamas và quân đội Israel chính thức có hiệu lực vào tháng 10/2025. Những con số gây ám ảnh đã được Quỹ Nhi đồng LHQ (UNICEF) đưa ra trong báo cáo cuối tuần trước.

Hàng loạt chiến dịch truy quét các đối tượng liên quan IS đã được thực hiện thời gian qua. Ảnh: REUTERS

Thổ Nhĩ Kỳ siết chặt vòng vây IS

Thổ Nhĩ Kỳ tiếp tục đẩy mạnh chiến dịch chống tổ chức tự xưng Nhà nước Hồi giáo (IS), với hàng loạt cuộc truy quét quy mô lớn trên phạm vi toàn quốc thời gian gần đây. Các động thái này phản ánh quyết tâm của Ankara trong việc ngăn chặn nguy cơ khủng bố và triệt phá mạng lưới tài chính của tổ chức khủng bố khét tiếng.

Học sinh Thái Lan động viên lẫn nhau sau biến cố. Ảnh: THE NATIONE

Thái Lan bảo vệ trẻ em trước bạo lực súng đạn

Sau vụ xả súng tại Trường Debsirin Nonthaburi khiến nhiều người thiệt mạng và bị thương, Chính phủ Thái Lan đang thúc đẩy xây dựng “Tiêu chuẩn an toàn trường học quốc gia” trong vòng 90 ngày. Kế hoạch tập trung vào tăng cường sàng lọc sức khỏe tâm thần, phòng chống tình trạng bắt nạt, kiểm soát vũ khí và các vật dụng bị cấm trong trường học.

Tây Ban Nha cũng cam kết đưa trẻ em Maroc về nước an toàn. Ảnh: REUTERS

Maroc cam kết hồi hương trẻ vị thành niên

Trước sức ép của chính quyền Tây Ban Nha, Chính phủ Maroc mới đây đã tái khẳng định sự sẵn sàng hợp tác với Tây Ban Nha và các đối tác châu Âu để tạo điều kiện hồi hương các trẻ vị thành niên Maroc không có người đi kèm đồng thời cho rằng, những rào cản pháp lý và thủ tục hành chính tại châu Âu, chứ không phải sự thiếu hợp tác của Rabat, mới là nguyên nhân chính cản trở quá trình này.

 Cảnh sát Tây Ban Nha sẵn sàng hành động nếu tình hình chuyển biến xấu. Ảnh: GETTY

Tây Ban Nha và Italy căng thẳng về kiểm soát biên giới

Tây Ban Nha tuyên bố khôi phục kiểm soát biên giới nội địa đối với du khách từ Italy để đáp trả việc Italia trước đó thực hiện biện pháp tương tự. Căng thẳng gia tăng sau khi hàng chục nghìn người di cư vượt biên từ Maroc vào vùng lãnh thổ Ceuta của Tây Ban Nha ở Bắc Phi. Vụ việc cũng đẩy Liên minh châu Âu (EU) vào cuộc tranh luận gay gắt về người nhập cư.

Tàu Iran trúng đòn tấn công của Ukraine trên biển Caspi. Ảnh: RUSPHOTOBANK

Nguy cơ xuất hiện “mặt trận” mới trên biển Caspi

Cuộc tấn công của Ukraine vào tàu Iran trên biển Caspi không chỉ làm gia tăng căng thẳng giữa hai quốc gia này mà còn là bước leo thang mới của cuộc xung đột quân sự Ukraine - Nga, đồng thời dấy lên lo ngại vùng biển chiến lược này trở thành điểm nóng mới tại khu vực cũng như trên thế giới.

Bên ngoài trụ sở UBS ở Mỹ. Ảnh: REUTERS

“Tuýt còi” tội phạm tài chính

Nhiều cơ quan quản lý của Mỹ đã công bố các khoản phạt đối với chi nhánh tại Mỹ của Tập đoàn tài chính đa quốc gia UBS, do không tuân thủ các quy định về phòng, chống rửa tiền. Động thái được xem là “hồi chuông cảnh cáo” đối với tội phạm tài chính khi hoạt động này có tính chất ngày càng tinh vi, phức tạp.

Đại sứ Nhật Bản tại Việt Nam Ito Naoki trao Huân chương Mặt trời mọc có tia sáng vàng và nơ thắt hoa hồng cho PGS, TS Nguyễn Thị Bích Hà.

Một đời đi cùng tiếng Nhật

Mỗi chặng đường phát triển của quan hệ Việt Nam - Nhật Bản đều có dấu ấn thầm lặng của những người đưa hai dân tộc đến gần nhau hơn. PGS, TS Nguyễn Thị Bích Hà, nguyên Trưởng khoa Tiếng Nhật, Trường đại học Ngoại thương, là một trong số đó.

Người dân Italy giải nhiệt tại vòi phun nước công cộng. Ảnh: GETTYIMAGES

Nắng nóng, cháy rừng hoành hành ở Mỹ, châu Âu

Nắng nóng gay gắt tại nhiều quốc gia châu Âu gây thiệt hại nặng nề về kinh tế, hạ tầng năng lượng đồng thời đe dọa trực tiếp đến sức khỏe người dân. Trong khi đó, Mỹ đang căng mình ứng phó các đám cháy rừng bùng phát.

Lễ thượng cờ ASEAN diễn ra tại Thủ đô Hà Nội. Ảnh: TRẦN THÀNH

Duy trì môi trường hòa bình, ổn định

Trong những năm qua, các kênh đối ngoại đa phương đã gặt hái nhiều dấu ấn. Việt Nam đã tham gia hơn 70 tổ chức và diễn đàn đa phương quan trọng, đảm nhiệm thành công nhiều trọng trách tại LHQ, Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN), Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC) và nhiều cơ chế hợp tác khu vực, liên khu vực khác.

Biếm họa: PIET

Lộ trình lịch sử cho hòa bình

“Giờ là lúc thực hiện những gì đã đạt thỏa thuận, chứ không phải hoài nghi, hay hành động phá hoại”, Tổng Thư ký LHQ Antonio Guterres phát biểu ý kiến như vậy ngay sau khi Hội đồng Hòa bình công bố lộ trình 15 điểm nhằm triển khai thỏa thuận hòa bình tại Dải Gaza.

Cảnh sát Mỹ bảo vệ an ninh tại một địa điểm diễn ra World Cup. Ảnh: GETTY

Cuộc chiến chống buôn người tại Mỹ

Ngày 29/7, Bộ An ninh Nội địa Mỹ (DHS) cho hay, các cơ quan thực thi pháp luật nước này đã bắt giữ gần 1.000 nghi phạm liên quan hoạt động buôn người trong thời gian diễn ra World Cup 2026. Đây được xem là một trong những chiến dịch chống buôn người lớn nhất từng được triển khai tại Mỹ trong khuôn khổ một sự kiện thể thao quốc tế.

Biếm họa: VASCO GARGALO

Phép thử với EU

Vấn đề người di cư tiếp tục gây sức ép với Liên minh châu Âu (EU) sau cuộc vượt biển của hàng nghìn người Morocco sang thành phố tự trị Ceuta của Tây Ban Nha. Hiện tượng này đã bộc lộ những bất đồng của EU, đồng thời được xem là phép thử đối với sự đoàn kết của khối.

Một phiên giao dịch trên thị trường chứng khoán Mỹ. Ảnh: CNN

Chứng khoán Mỹ giảm mạnh

Chứng khoán Mỹ lao dốc khi lợi suất trái phiếu tăng vọt sau quyết định giữ nguyên lãi suất của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED), trong khi giá dầu tăng mạnh càng làm dấy lên lo ngại về lạm phát.

Trụ sở chính của FED tại Washington D.C. Ảnh: THE STRAITS TIMES

FED giữ nguyên lãi suất giữa áp lực lạm phát

Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) quyết định giữ nguyên lãi suất cơ bản tháng thứ 7 liên tiếp, bất chấp những lo ngại về lạm phát kéo dài. Quyết định được FED đưa ra trong bối cảnh nền kinh tế Mỹ tăng trưởng chậm lại trong quý II.

Cảnh sát Thái Lan triệt phá một ổ nhóm lừa đảo trực tuyến. Ảnh: GETTY IMAGES

Cảnh báo đỏ về nạn lừa đảo trực tuyến

Một mẩu tin tuyển dụng có thể che giấu cả một mạng lưới tội phạm. Một cú nhấp chuột có thể dẫn đến một cơn ác mộng. Mỗi năm, hàng trăm nghìn người bị buôn bán với lời hứa về công việc ở nước ngoài, để rồi bị giam giữ, ép buộc tham gia hoạt động lừa đảo trực tuyến. Đây là “cảnh báo đỏ” của Tổ chức Di cư Quốc tế (IOM) về “ngành công nghiệp tội phạm” trị giá hàng tỷ USD đang nổi lên nhanh chóng, biến người tìm việc thành tội phạm mạng.

Tổng Thư ký LHQ sắp mãn nhiệm Antonio Guterres. Ảnh: CNBC

Cuộc đua vào “ghế nóng” Liên hợp quốc

Tiến trình bầu chọn Tổng Thư ký Liên hợp quốc (LHQ) nhiệm kỳ 2027-2032 đang nóng dần lên khi Hội đồng Bảo an (HĐBA) bắt đầu các cuộc bỏ phiếu đầu tiên vào ngày 30/7 nhằm lựa chọn người kế nhiệm ông Antonio Guterres từ đầu năm tới.