Níu giữ, hàn gắn và kiến tạo

Trong một thế giới ngày càng trở nên bất an, vẫn luôn hiện hữu các nỗ lực ngăn chặn những hiểm họa, xoa dịu những nỗi đau, hay kiến tạo tiến trình phát triển.

Tỷ phú Bill Gates lo ngại về nguồn lực y tế toàn cầu.
Tỷ phú Bill Gates lo ngại về nguồn lực y tế toàn cầu.

1 Như hãng RT đưa tin, ngày 22/9, phát biểu tại cuộc họp với các thành viên thường trực của Hội đồng An ninh Liên bang Nga, Tổng thống Nga Vladimir Putin nhận xét: Nền tảng của quan hệ xây dựng và hợp tác giữa các quốc gia sở hữu vũ khí hạt nhân đã bị suy yếu nghiêm trọng. Ông cũng nhấn mạnh: Hệ thống các hiệp định giữa Liên bang Nga và Mỹ - hai quốc gia sở hữu kho vũ khí hạt nhân lớn nhất thế giới - từ lâu đã đóng vai trò là yếu tố ổn định và góp phần duy trì ổn định toàn cầu cũng như an ninh quốc tế. Đồng thời, người đứng đầu nước Nga lưu ý: Hiệp ước New START, được Liên bang Nga và Mỹ ký năm 2010, là thỏa thuận song phương cuối cùng còn lại nhằm giới hạn số lượng vũ khí hạt nhân.

Nhà lãnh đạo Liên bang Nga cảnh báo: Việc để hiệp ước này hết hiệu lực và từ bỏ di sản của nó sẽ là “một bước đi sai lầm và thiển cận, theo quan điểm của chúng tôi, điều này cũng sẽ tác động tiêu cực đến các mục tiêu của Hiệp ước Không phổ biến vũ khí hạt nhân (NPT)”. Do đó, để tránh khơi mào một cuộc chạy đua vũ trang chiến lược và bảo đảm “một mức độ dự đoán và kiềm chế chấp nhận được”, Liên bang Nga sẵn sàng tiếp tục tuân thủ các giới hạn cốt lõi của Hiệp ước New START trong vòng một năm sau ngày 5/2/2026.

Dĩ nhiên, “Dựa trên phân tích tình hình, chúng tôi sẽ đưa ra quyết định về việc có duy trì những sự tự kiềm chế tự nguyện này hay không”, Tổng thống Vladimir Putin bổ sung.

2 Ngày 23/9, theo Reuters, tỷ phú Bill Gates cam kết sẽ tài trợ 912 triệu USD cho Quỹ Toàn cầu Phòng chống AIDS, lao và sốt rét, trong bối cảnh các khoản viện trợ y tế từ chính phủ nhiều nước đang bị cắt giảm nghiêm trọng.

Phát biểu tại sự kiện Reuters Newsmaker ở New York ngày 22/9, ông Gates cho biết thế giới đang đối mặt với nguy cơ thụt lùi nếu không duy trì nguồn lực cho y tế toàn cầu. Ông cảnh báo hàng triệu trẻ em có thể thiệt mạng vì các bệnh có thể phòng ngừa, nếu các nguồn tài trợ tiếp tục bị cắt giảm.

Theo Viện Đo lường và Đánh giá Sức khỏe (IHME) của Mỹ, viện trợ y tế toàn cầu đã giảm 21% từ năm 2024 đến 2025, xuống mức thấp nhất trong vòng 15 năm qua. Mỹ là nước cắt giảm mạnh nhất, theo sau là nhiều quốc gia châu Âu.

3Theo trang Oilprice.com, Đông Nam Á - khu vực phụ thuộc tương đối nặng nề vào các nhiên liệu truyền thống như than đá hay khí đốt - đang đứng trước nhu cầu gay gắt, nhằm tìm kiếm những lựa chọn khác để đồng thời bảo đảm hai mục tiêu: An ninh năng lượng và giảm phát thải. Năng lượng hạt nhân, từng bị coi là quá phức tạp và rủi ro, nay đang nổi lên như một giải pháp tiềm năng. Như báo cáo từ Wood Mackenzie, khu vực Đông Nam Á có thể chi hơn 200 tỷ USD để phát triển 25 GW công suất điện hạt nhân vào năm 2050, bất kể những thách thức.

Đáng chú ý, các lò phản ứng mô-đun nhỏ (SMR) đang được coi là công nghệ ưu tiên. Tuy nhiên, để hiện thực hóa tham vọng tạo nên bước ngoặt năng lượng, các quốc gia Đông Nam Á (như Indonesia, Thái Lan, Philippines và cả Việt Nam) cũng vẫn cần vượt qua những rào cản về chính sách, kỹ thuật, cũng như đạt được sự đồng thuận của công chúng.

nvidia-openai.jpg
Một sự hợp tác đầy tham vọng.

4Theo Bloomberg, Tập đoàn Nvidia sẽ đầu tư tới 100 tỷ USD vào công ty OpenAI, để hỗ trợ các trung tâm dữ liệu mới cùng những hạ tầng trí tuệ nhân tạo (AI) khác. Đây là một thỏa thuận lớn, phản ánh nhu cầu bùng nổ đối với các công cụ AI như ChatGPT, cũng như tiềm lực cần thiết để vận hành chúng.

Số tiền này sẽ được giải ngân theo giai đoạn, trong đó 10 tỷ USD đầu tiên sẽ được rót ngay khi thỏa thuận được ký kết. Nvidia sẽ đầu tư bằng tiền mặt và nhận cổ phần của OpenAI. Các đợt giải ngân tiếp theo sẽ được thực hiện sau khi mỗi gigawatt công suất tính toán được triển khai.

Có thể bạn quan tâm

Một góc tan hoang trên đảo Mindanao

Thảm kịch và hành động

Ít nhất đã có 37 người thiệt mạng và khoảng 500 người bị thương, sau trận động đất mạnh tới 7,8 độ richter xảy ra ở miền nam Philippines vào buổi sáng ngày 8/6. Theo Văn phòng Phòng vệ Dân sự Philippines, nguyên nhân các trường hợp tử vong là do sạt lở đất, đuối nước và thương tích do mảnh vỡ rơi. Đây là trận động đất mạnh nhất ở quốc gia này kể từ năm 1976.

Cải tạo đất - yếu tố sống còn đối với môi trường sinh thái Iraq.

Phát triển nông nghiệp để giải cứu hành tinh

Dưới sự phối hợp giữa Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên hợp quốc (FAO) với Quỹ Môi trường Toàn cầu (GEF), không ít quốc gia đang chứng minh một mệnh đề giản dị nhưng lại thường bị bỏ qua: Những lựa chọn giúp mang lại lương thực cũng có thể xây dựng khả năng phục hồi, giảm phát thải, ngăn chặn sự suy giảm đa dạng sinh học và hồi sinh những vùng đất bị thoái hóa.

Các tổ chức quốc tế đã vào cuộc, nhưng tình hình vẫn đặc biệt khó khăn.

Mối nguy hiện hữu

Phát biểu tại cuộc họp trực tuyến cấp cao của các bộ trưởng ngày 25/5, Tổng Giám đốc Trung tâm Kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh châu Phi (Africa CDC) Jean Kaseya cho biết: Kể từ khi CHDC Congo tuyên bố bùng phát dịch Ebola lần thứ 17 vào ngày 15/5, tổng cộng đã có 906 ca nghi nhiễm và 204 ca tử vong được ghi nhận.

Nỗi lo âu về hệ lụy của những cuộc “thương chiến Mỹ - Trung” đã tạm được đẩy lùi.

Phác thảo một thế cục

Tâm điểm chú ý của giới quan sát quốc tế những ngày qua, không gì khác, chính là chuyến công du đến Trung Quốc của Đương kim Tổng thống Mỹ Donald Trump.

Ðông đảo phụ nữ vẫn đang phải làm việc nhiều hơn, với mức thu nhập ít hơn.

Phụ nữ đang phải trả giá cho ai?

Mới đây, Chương trình Phát triển Liên hợp quốc (UNDP) vừa công bố một báo cáo mang tiêu đề “Ai phải trả giá? Bất bình đẳng giới và nợ công (Who Pays the Price? Gender Inequality and Sovereign Debt)”

Triển lãm đặc biệt về hậu quả của các vụ ném bom nguyên tử xuống Hiroshima và Nagasaki (Nhật Bản) năm 1945, tại trụ sở Liên hợp quốc.

Từ ký ức tới hiện tại

Trong dòng chảy sự kiện quốc tế vẫn đang dồn dập ập tới, đôi khi, ngoảnh nhìn lại và chiêm nghiệm những bài học đáng giá từ quá khứ vẫn là cách hiệu quả, để phán đoán và thích ứng với tương lai.

Khẩu hiệu dẫn đầu một cuộc tuần hành tại thủ đô London của nước Anh, tháng 6/2025.

Lý tưởng ấy vẫn luôn là bất diệt!

Lại quét ngang nước Mỹ kể từ cuối tháng 3/2026, những cuộc tuần hành được gắn chung hashtag #NoKings (Không có vua) không chỉ là lời kêu gọi phản đối chiến tranh, mà còn biểu thị ý thức phản kháng đối với những bất công trong cơ cấu xã hội.

Đến lượt phía Mỹ tuyên bố phong tỏa Eo biển Hormuz.

Vòng xoáy đa chiều

Bất chấp thỏa thuận ngừng bắn, những diễn biến xoay quanh vấn đề Eo biển Hormuz vẫn đang là tâm điểm chú ý của dư luận thế giới - một thế giới lạc lối trong mê cung các động thái ngược chiều.

“Bức tường sống” của người dân Iran trước một nhà máy điện.

Cuối cùng, thế giới cũng có thể tạm thở phào

Tối ngày 7/4 giờ Washington (tức sáng ngày 8/4 giờ Việt Nam), chỉ vài giờ sau khi nước trung gian Pakistan kêu gọi Tổng thống Mỹ Donald Trump lùi hạn chót tấn công toàn diện Iran (20 giờ ngày 7/4), Iran và Mỹ đã chính thức xác nhận một thỏa thuận ngừng bắn kéo dài hai tuần, theo tờ The New York Times.

Giá xăng trung bình tại Mỹ đã vượt qua thời điểm năm 2022.

Kịch bản không ai mong đợi

Nếu xung đột ở Trung Đông tiếp tục làm gián đoạn lượng dầu, khí đốt và phân bón rời khỏi vùng Vịnh, thì “mọi con đường đều dẫn đến kịch bản giá cả cao hơn và tăng trưởng chậm lại trên toàn thế giới” trong năm nay, thậm chí có thể để lại những hệ lụy lâu dài đối với nền kinh tế toàn cầu.

Cải tổ - đòi hỏi có thật dành cho WTO.

Vòng quay hối hả

Dưới cái bóng của xung đột quân sự, những nỗ lực vãn hồi ổn định hoặc thích ứng với tình trạng khẩn cấp vẫn đang gấp gáp diễn ra, ở khắp nơi trên thế giới.

Tình hình căng thẳng tại eo biển Hormuz đang tác động toàn diện tới các vấn đề quan trọng toàn cầu.

Tìm lối thoát trong mịt mù

Dòng sự kiện quốc tế vẫn hằn lên những vòng xoáy đầy cạm bẫy. Và bởi vậy, những nỗ lực vãn hồi và kiến thiết sự ổn định vẫn đang liên tục được triển khai.

Những gương mặt trẻ tham dự Diễn đàn Tương lai ASEAN 2026 bàn thảo về tương lai khu vực.

Hành động vì tương lai

Cho dù bức tranh toàn cảnh các sự kiện quốc tế đang bị bao phủ bởi một gam màu u tối, thì vẫn có những nỗ lực nhằm thắp lên ánh sáng hy vọng.

Liên hợp quốc và các cơ quan trực thuộc đã sẵn sàng ứng phó khủng hoảng nhân đạo ở Trung Đông.

Tàn phá và kiến tạo

Trong bối cảnh thế giới đang chấn động bởi những hậu quả của các biến cố địa chính trị - kinh tế, dù sao, nỗ lực xây đắp những điều tích cực vẫn luôn tồn tại, trong dòng chảy sự kiện quốc tế.

Tranh chấp thương mại giữa Trung Quốc và Ấn Độ đang trở thành một vấn đề nóng bỏng.

Tiếng vọng của lời cam kết

Trong dòng chảy các sự kiện quốc tế, những mâu thuẫn, bất đồng vẫn luôn được tích tụ, và đòi hỏi ngày càng nhiều nỗ lực khai thông.

Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EU) Von der Leyen và Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi.

Mở hướng tìm bình an

Thế giới vẫn không hề yên ổn. Nhưng dù sao, những nỗ lực cải thiện tình hình cũng đã và đang được tiến hành.

Đại sứ Palestine tại Anh Husam Zomlot trong “thời khắc lịch sử”.

Một thế giới không ngủ yên

Mới chỉ là những ngày đầu năm mới 2026, nhưng thế giới đã kịp chứng kiến không ít những dấu ấn, cả đáng nhớ lẫn đáng quên.

Một cuộc không kích trút xuống Dải Gaza.

Thắp ánh nến trong đêm tối mịt mùng

Một trong những tin tức “tươi tắn” nhất được công bố vào hạ tuần tháng 12/2025 là việc Liên hợp quốc thông báo: Nạn đói trên Dải Gaza đã chính thức chấm dứt, nhờ những nỗ lực không mệt mỏi của các phái đoàn cứu trợ nhân đạo quốc tế.

Tình trạng an ninh nguồn nước trên toàn cầu ngày một trở nên đáng báo động.

Sát cánh trong những nỗi lo

Thế giới vẫn đang vận hành dưới cái bóng của không ít nỗi ám ảnh. Mặc dù vậy, trong mỗi vòng xoay, những nỗ lực hàn gắn cũng vẫn luôn hiện hữu.

Những nguồn lực tài chính dành cho các hoạt động hỗ trợ nhân đạo quốc tế đang cạn kiệt.

Định hình những khởi đầu mới

Năm 2025 đã bước đến chặng đường cuối cùng, và ngay từ lúc này, dòng chảy sự kiện quốc tế toàn cầu đã bắt đầu hướng tới các vòng quay mới, thông qua một số vận động đáng chú ý ở nhiều lĩnh vực.

Liên hợp quốc và thế giới đang nỗ lực hồi sinh Dải Gaza.

Đi qua thử thách

Những nỗ lực hàn gắn và tái thiết vẫn đang được triển khai mạnh mẽ, ở nhiều điểm nóng trong dòng chảy sự kiện quốc tế. Cho dù, hiệu quả đích thực của nhiều hành động trong đó vẫn phải đợi thời gian trả lời.

Cao ủy Volker Turk.

Rào cản trước mặt

Có không ít những lộ trình hứa hẹn có thể được khai thông, song vẫn cần thêm thời gian để vượt qua mọi rào cản.

Bộ trưởng Ngoại giao Nga Sergey Lavrov.

Đợi chờ những hành động cụ thể

Đối với các vấn đề nóng bỏng ở phạm vi quốc tế và toàn cầu, điều thật sự quan trọng có lẽ không phải là những tuyên bố hay cam kết, mà chuyện các phát ngôn đó được hiện thực hóa như thế nào.

Thủ tướng Nga Mikhail Mishustin (trái) và Thủ tướng Trung Quốc Lý Cường.

Mở rộng thêm những cánh cửa

Đã xuất hiện thêm những nỗ lực đáng chú ý nhằm tăng cường cũng như mở rộng các cơ hội hợp tác và phát triển, củng cố hòa bình cũng như bảo đảm ổn định xã hội, ở không ít khu vực trên thế giới.