Những khoảng trống cần lấp đầy trong hoạt động hiến, lấy, ghép mô, tạng

Gần đây, những câu chuyện ghép tạng từ người cho chết não, giúp kéo dài sự sống cho nhiều người đã không còn là chuyện hiếm. Mới nhất, một ca hiến tạng tại Bệnh viện Chợ Rẫy đã mở ra trang mới cuộc đời cho bảy người bệnh ở Thành phố Hồ Chí Minh và Huế.
Các bác sĩ tiến hành lấy tạng từ người hiến. Ảnh: CHI MAI
Các bác sĩ tiến hành lấy tạng từ người hiến. Ảnh: CHI MAI

Số liệu thống kê của Trung tâm điều phối ghép tạng quốc gia cho thấy, năm 2022 và 2023 cả nước có khoảng 14 ca hiến tạng sau chết não/năm; năm 2024 tăng lên hơn 41 ca (một kỷ lục); 3 tháng đầu năm 2025 đã có 21 ca hiến tạng. Những người làm công tác ghép tạng cho rằng số lượng ca hiến tạng trong năm 2025 sẽ còn vượt xa so với năm trước.

Việt Nam có số ghép tạng cao nhất Đông Nam Á, nhưng tỷ lệ hiến tạng sau chết não lại thuộc nhóm thấp nhất. Nguồn tạng từ người chết, chết não vẫn khan hiếm, trong khi nhu cầu ghép tạng ngày càng tăng. Hàng nghìn người vẫn chờ đợi, trong khi 2/3 số người chết não xin về thuộc diện có tiềm năng hiến mô, tạng. Nguyên nhân chủ yếu do nhận thức cộng đồng còn hạn chế, trong khi công tác truyền thông, vận động chưa thật sự hiệu quả.

Những năm gần đây, các cơ chế, chính sách nhằm thúc đẩy hoạt động hiến, lấy ghép mô, tạng từng bước được hoàn thiện. Tuy nhiên, vẫn còn những khoảng trống cần lấp đầy. Cụ thể, đến nay vẫn chưa có cơ chế, chính sách rõ ràng cho hoạt động tư vấn hiến tặng mô, tạng từ người chết não, chết tim. Chỉ số ít bệnh viện thành lập được tổ tư vấn, vận động hiến tạng. Công tác truyền thông dù đã được đẩy mạnh nhưng chưa đủ rộng và hiệu quả, nhiều người dân vẫn e ngại, lo ngại về tâm linh, đạo đức.

Các chuyên gia lĩnh vực ghép tạng cho rằng, những người được đào tạo bài bản, làm công tác tư vấn tốt sẽ giúp gia đình người bệnh hiểu rõ ý nghĩa nhân văn của hiến tạng và đưa ra quyết định đúng đắn.

Bộ Y tế đã và đang chỉ đạo quyết liệt để từng bước hoàn thiện hệ thống cơ chế, chính sách nhằm thúc đẩy hoạt động hiến, lấy, ghép mô, tạng phát triển mạnh mẽ và bền vững. Nhiều ý kiến cho rằng, cần có chính sách hỗ trợ, tạo điều kiện cho các tổ chức, bệnh viện thành lập đội ngũ tư vấn hiến tặng mô, tạng; bảo đảm đội ngũ này có chế độ đãi ngộ phù hợp, giúp họ yên tâm công tác. Ở nhiều nước, tư vấn hiến tặng mô, tạng tại bệnh viện là một phần quan trọng trong hệ thống y tế. Đây là mô hình Việt Nam cần nghiên cứu, áp dụng phù hợp.

Tại hội thảo về vai trò của truyền thông, vận động hiến tặng mô, tạng từ người hiến sau khi chết/chết não được tổ chức mới đây, các chuyên gia quốc tế khuyến nghị, Việt Nam cần tiếp tục xây dựng khung pháp lý; tăng cường giáo dục về hiến tặng và phẫu thuật ghép mô tạng; nâng cao nhận thức cộng đồng; đào tạo chuyên môn cho nhân viên y tế; thiết lập hệ thống đăng ký hiến tạng.

Có thể bạn quan tâm

Hình ảnh bệnh nhân trước và sau điều trị.

Ung thư biểu mô tế bào đáy tái phát liên tiếp, lời cảnh báo từ bác sĩ

Ung thư biểu mô tế bào đáy (BCC) – loại ung thư da phổ biến nhất – thường có tiên lượng tốt nhưng không hề “vô hại” như nhiều người nghĩ. Trường hợp một bệnh nhân gần 60 tuổi phải phẫu thuật tới 3 lần do tái phát liên tiếp cho thấy tính chất xâm lấn âm thầm, ranh giới khó kiểm soát của bệnh, đặc biệt ở vùng mặt nguy cơ cao.

PlasmaMed - Dấu ấn sản phẩm Thương hiệu quốc gia từ khát vọng làm chủ công nghệ y sinh

PlasmaMed - Dấu ấn sản phẩm Thương hiệu quốc gia từ khát vọng làm chủ công nghệ y sinh

Trong bối cảnh ngành y tế Việt Nam đứng trước yêu cầu đổi mới về công nghệ và nâng cao chất lượng điều trị, việc xuất hiện những sản phẩm “Make in Vietnam” mang hàm lượng khoa học cao không chỉ góp phần cải thiện hiệu quả chăm sóc sức khỏe mà còn khẳng định năng lực nghiên cứu, làm chủ công nghệ của doanh nghiệp trong nước.

Tiến sĩ, bác sĩ Cao Việt Tùng thực hiện thay van động mạch phổi qua da cho bé L.V với sự tư vấn của chuyên gia Hàn Quốc.

Tránh “cưa xương ức” lần hai, bé 14 tuổi được thay van tim qua da chỉ trong 2 giờ

13 năm sau ca phẫu thuật điều trị tứ chứng Fallot, van động mạch phổi dần suy giảm theo quy luật tự nhiên của cơ thể, khiến bé gái đứng trước nguy cơ phải cưa xương ức để thay van lần hai. Tuy nhiên, nhờ kỹ thuật tiên tiến thay van động mạch phổi qua da, em đã có thể tránh được cuộc đại phẫu thêm một lần nữa.

Quang cảnh hội nghị chiều 28/4 nhằm tháo gỡ khó khăn cho "phòng tuyến" y tế cơ sở trên địa bàn tỉnh Cà Mau.

Cà Mau nhận diện để gỡ khó cho tuyến y tế cơ sở

Kể từ khi chính thức thu gọn từ 164 xuống còn 64 đơn vị (sau hợp nhất tỉnh), hệ thống y tế cơ sở tại Cà Mau đối mặt với không ít khó khăn, nhất là thiếu hụt lãnh đạo, biên chế chuyên môn, cùng hạ tầng chắp vá... Đây là những điểm nghẽn được lãnh đạo Cà Mau nhận diện để sớm khơi thông.

Dự phòng chủ động RSV góp phần ổn định sức khỏe, cải thiện chất lượng sống. Ảnh: Shutterstock

Nhiễm trùng do RSV dễ tiến triển nặng ở người lớn mắc phổi tắc nghẽn mạn tính: Giải pháp nào để kiểm soát?

Theo Bộ Y tế, gần 10% dân số Việt Nam “sống chung” với bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD) - nguyên nhân gây tử vong đứng thứ 4 trên toàn thế giới vào năm 2021. Nguy hiểm hơn, bệnh nhân COPD có nguy cơ cao mắc bệnh do virus hợp bào hô hấp (RSV) và có thể dẫn đến các đợt cấp, nhập viện, một số biến chứng khác.