Những khoảng trống cần lấp đầy trong hoạt động hiến, lấy, ghép mô, tạng

Gần đây, những câu chuyện ghép tạng từ người cho chết não, giúp kéo dài sự sống cho nhiều người đã không còn là chuyện hiếm. Mới nhất, một ca hiến tạng tại Bệnh viện Chợ Rẫy đã mở ra trang mới cuộc đời cho bảy người bệnh ở Thành phố Hồ Chí Minh và Huế.
Các bác sĩ tiến hành lấy tạng từ người hiến. Ảnh: CHI MAI
Các bác sĩ tiến hành lấy tạng từ người hiến. Ảnh: CHI MAI

Số liệu thống kê của Trung tâm điều phối ghép tạng quốc gia cho thấy, năm 2022 và 2023 cả nước có khoảng 14 ca hiến tạng sau chết não/năm; năm 2024 tăng lên hơn 41 ca (một kỷ lục); 3 tháng đầu năm 2025 đã có 21 ca hiến tạng. Những người làm công tác ghép tạng cho rằng số lượng ca hiến tạng trong năm 2025 sẽ còn vượt xa so với năm trước.

Việt Nam có số ghép tạng cao nhất Đông Nam Á, nhưng tỷ lệ hiến tạng sau chết não lại thuộc nhóm thấp nhất. Nguồn tạng từ người chết, chết não vẫn khan hiếm, trong khi nhu cầu ghép tạng ngày càng tăng. Hàng nghìn người vẫn chờ đợi, trong khi 2/3 số người chết não xin về thuộc diện có tiềm năng hiến mô, tạng. Nguyên nhân chủ yếu do nhận thức cộng đồng còn hạn chế, trong khi công tác truyền thông, vận động chưa thật sự hiệu quả.

Những năm gần đây, các cơ chế, chính sách nhằm thúc đẩy hoạt động hiến, lấy ghép mô, tạng từng bước được hoàn thiện. Tuy nhiên, vẫn còn những khoảng trống cần lấp đầy. Cụ thể, đến nay vẫn chưa có cơ chế, chính sách rõ ràng cho hoạt động tư vấn hiến tặng mô, tạng từ người chết não, chết tim. Chỉ số ít bệnh viện thành lập được tổ tư vấn, vận động hiến tạng. Công tác truyền thông dù đã được đẩy mạnh nhưng chưa đủ rộng và hiệu quả, nhiều người dân vẫn e ngại, lo ngại về tâm linh, đạo đức.

Các chuyên gia lĩnh vực ghép tạng cho rằng, những người được đào tạo bài bản, làm công tác tư vấn tốt sẽ giúp gia đình người bệnh hiểu rõ ý nghĩa nhân văn của hiến tạng và đưa ra quyết định đúng đắn.

Bộ Y tế đã và đang chỉ đạo quyết liệt để từng bước hoàn thiện hệ thống cơ chế, chính sách nhằm thúc đẩy hoạt động hiến, lấy, ghép mô, tạng phát triển mạnh mẽ và bền vững. Nhiều ý kiến cho rằng, cần có chính sách hỗ trợ, tạo điều kiện cho các tổ chức, bệnh viện thành lập đội ngũ tư vấn hiến tặng mô, tạng; bảo đảm đội ngũ này có chế độ đãi ngộ phù hợp, giúp họ yên tâm công tác. Ở nhiều nước, tư vấn hiến tặng mô, tạng tại bệnh viện là một phần quan trọng trong hệ thống y tế. Đây là mô hình Việt Nam cần nghiên cứu, áp dụng phù hợp.

Tại hội thảo về vai trò của truyền thông, vận động hiến tặng mô, tạng từ người hiến sau khi chết/chết não được tổ chức mới đây, các chuyên gia quốc tế khuyến nghị, Việt Nam cần tiếp tục xây dựng khung pháp lý; tăng cường giáo dục về hiến tặng và phẫu thuật ghép mô tạng; nâng cao nhận thức cộng đồng; đào tạo chuyên môn cho nhân viên y tế; thiết lập hệ thống đăng ký hiến tạng.

Có thể bạn quan tâm

Sau gần một thập kỷ, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 đã triển khai thành công 8 loại hình ghép mô, tạng và thực hiện hơn 1.000 ca ghép tạng.

Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 đẩy mạnh kỹ thuật công nghệ cao, hướng tới chuẩn quốc tế

Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 đang từng bước chuẩn bị điều kiện triển khai ghép từ người hiến chết tim và ứng dụng phẫu thuật robot trong lấy-ghép tạng. Các lĩnh vực mũi nhọn như y học chính xác, điều trị cá thể hóa, phẫu thuật công nghệ cao và tạo hình-thẩm mỹ là mục tiêu trọng tâm phát triển của bệnh viện trong năm 2026.

Quang cảnh cuộc họp.

Tăng cường phúc lợi động vật đồng hành trong tiếp cận Một Sức khỏe

Ngày 27/1, tại Hà Nội, trong khuôn khổ Đối tác Một Sức khỏe về phòng, chống bệnh lây truyền từ động vật sang người tại Việt Nam, Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp Tổ chức Phúc lợi động vật toàn cầu - FOUR PAWS tổ chức Cuộc họp lần thứ ba của Nhóm công tác kỹ thuật về Động vật đồng hành.

Công nghệ phẫu thuật tật khúc xạ SMILE Pro Vision ID giúp dự báo xu hướng thay đổi thị lực.

Công nghệ phẫu thuật tật khúc xạ mới giúp dự báo xu hướng thay đổi thị lực

Bạn Trang Nhung (sinh năm 2016) vừa rời phòng mổ cận bằng công nghệ phẫu thuật tật khúc xạ SMILE Pro Vision ID lúc 11 giờ trưa nay, 26/1. Nhung tâm sự vốn là người sợ đau, nhưng bằng phương pháp này, Nhung không thấy đau gì, thời gian mổ nhanh, phục hồi nhanh và cô còn được dự báo sự thay đổi thị lực trong tương lai. 

Danone Anh thông báo thu hồi sản phẩm sữa Aptamil First Infant Formula 800g trên website hôm 24/1. (Ảnh: Aptamil)

Yêu cầu ngừng kinh doanh sữa Aptamil First Infant Formula do nghi nhiễm độc tố trên các sàn thương mại điện tử

Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) vừa có văn bản gửi Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số (Bộ Công thương) đề nghị phối hợp quản lý hoạt động kinh doanh thực phẩm trên các sàn thương mại điện tử, liên quan sản phẩm sữa công thức Aptamil First Infant Formula 800g có nguy cơ mất an toàn.