“Dự án Đầu tư, khôi phục, bảo vệ và phát triển VQG U Minh Thượng” (Dự án khôi phục) và “Dự án Bảo tồn và phát triển VQG U Minh Thượng đến năm 2020” (Dự án bảo tồn) được VQG U Minh Thượng làm chủ đầu tư, có tổng nguồn vốn gần 227 tỷ đồng, qua thanh tra đã phát hiện nhiều sai phạm, thất thoát hàng tỷ đồng ngân sách.
Hồ sơ quyết toán “mù mờ”
Đáng chú ý, tại Dự án bảo tồn, ở gói thầu số 01 (nâng cấp tuyến đường tuần tra quản lý bảo vệ rừng đoạn, từ cầu KT2 đến Kênh 17) và gói thầu số 05 (công trình nâng cấp tuyến đường tuần tra quản lý bảo vệ rừng từ Khu căn cứ Tỉnh ủy Kiên Giang đến Kênh K10) có giá trị hơn 26 tỷ đồng. Qua thanh tra phát hiện thi công không đúng hồ sơ thiết kế, dự toán được duyệt; sử dụng mác bê-tông không đạt như không đủ chiều dày, thay đổi vật tư nilon lót, không thi công cát đệm…
Tại gói thầu số 06, xây dựng ba cống điều tiết nước, năm đập ngăn nước, sửa chữa bảy trạm kiểm lâm; trạm bơm số 1, số 2 và cống Kênh 18 phát hiện không thi công sân thượng lưu, hạ lưu, đường dẫn vào cống, thay đổi từ cừ bạch đàn sang cừ tràm và tính lại đơn giá nhổ cừ tràm trong quá trình thi công công trình, gây thiệt hại hơn 535 triệu đồng.
Ở gói thầu số 24 công trình xây dựng hai cống điều tiết nước kênh KT2 bờ phải, bờ trái, nâng cấp tuyến đường từ hạt kiểm lâm đến VQG, đơn vị thi công thực hiện không đúng hồ sơ thiết kế, dự toán được duyệt. Đơn vị thi công không thi công bù phụ bằng bê-tông, không thi công gia cố đê quay bằng cừ Larsen mà gia cố bằng cừ dừa và cừ tràm, thay đổi giấy dầu sang nilon, chênh lệch với số tiền hơn 1,9 tỷ đồng.
Công trình điều tiết nước trong VQG U Minh Thượng.
Tại gói thầu xây dựng công trình cáp điện hạ thế 0,4kV và chiếu sáng công cộng khu hành chính thuộc Dự án khôi phục có tổng giá trị gói thầu hơn 1,8 tỷ đồng. Thanh tra phát hiện đơn vị thi công thực hiện không đúng hồ sơ thiết kế, thay đổi mã hiệu dây, thay đổi dây cáp đồng sang dây cáp nhôm. Đến nay, công trình này đã hư hỏng hoàn toàn. Trong hồ sơ công trình còn thiếu hàng loạt thủ tục, như: biên bản bàn giao mặt bằng, biên bản nghiệm thu hoàn thành công trình đưa vào sử dụng, nhật ký công trình, bản vẽ hoàn công, đơn vị thi công… nhưng vẫn cho quyết toán.
Tại Dự án bảo tồn, KLTT chỉ rõ, việc lập dự toán thẩm định, phê duyệt chi phí áp dụng định mức chưa phù hợp làm tăng giá trị dự toán và giá gói thầu với số tiền hơn 1,153 tỷ đồng, là chưa phù hợp theo Quyết định số 79/QĐ-BXD ngày 15-2-2017 của Bộ Xây dựng cũng như Thông tư số 18/2016/TT-BXD ngày 30-3-2016 của Bộ Xây dựng về quy định chi tiết và hướng dẫn một số nội dung về thẩm định, phê duyệt dự án và thiết kế, dự toán xây dựng công trình.
Trong thi công một số hạng mục công trình không bảo đảm đúng theo hồ sơ thiết kế được duyệt, khai tăng, khai khống khối lượng để thanh toán với tổng số tiền hơn 2,593 tỷ đồng là vi phạm khoản 4, Điều 33 Nghị định số 59/2015/NĐ-CP ngày 18-6-2015 của Chính phủ về quản lý dự án đầu tư xây dựng. Lập chứng từ khống để thanh toán các gói thầu lâm sinh (số 14, 16, 18, 20) số tiền hơn 236 triệu đồng là vi phạm khoản 3, Điều 18 Luật Ngân sách nhà nước 2015. Thanh toán nhưng không thực hiện việc giám sát thi công với tổng số tiền hơn 197 triệu đồng là vi phạm khoảng 3, Điều 18 Luật Ngân sách nhà nước 2015; khoản 6, Điều 21 Quyết định số 73/2010/QĐ-TTg ngày 16-1-2010 của Thủ tướng Chính phủ và khoản 1 Điều 5 Luật Đấu thầu 2013. Cung cấp thiết bị chưa đúng quy định về đăng ký tiêu chuẩn chất lượng số tiền 470 triệu đồng vi phạm Điều 28 Mục 2 Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa năm 2018.
Riêng trong lập hồ sơ mời thầu có sai phạm các nội dung: Về năng lực và kinh nghiệm đơn vị tư vấn lập hồ sơ mời thầu; yêu cầu lịch sử hợp đồng, kết quả hoạt động tài chính, doanh thu bình quân hằng năm, kinh nghiệm quản lý không đúng quy định; xét hồ sơ dự thầu một số nội dung không đúng quy định của hồ sơ mời thầu…
Ngoài ra, kết quả kiểm định công trình xây dựng ba cống điều tiết nước, năm đập ngăn mặn; hai công trình gói thầu số 1 và số 5: Thi công thiếu cừ gia cố, chiều dày bê-tông, khối lượng cát đệm, không đạt mác bê-tông theo thiết kế hơn 200 triệu đồng.
Còn tại Dự án khôi phục, KLTT chỉ ra việc thi công không đúng hồ sơ thiết kế được duyệt số tiền hơn 439 triệu đồng là vi phạm khoản 4 Điều 33 Nghị định số 59/2015/NĐ-CP ngày 18-6-2015 của Chính phủ về quản lý dự án đầu tư xây dựng; không có các thủ tục biên bản bàn giao mặt bằng, biên bản nghiệm thu bàn giao công trình đưa vào sử dụng, nhật ký công trình, bản vẽ hoàn công là vi phạm khoản 1, Điều 72 Luật Xây dựng năm 2003; khoản d, khoản 3 Điều 19 Nghị định 209/2004/NĐ-CP ngày 16-12-2004 của Chính phủ về quản lý chất lượng công trình xây dựng.
Quyết toán nhưng không chứng từ số tiền hơn 64 triệu đồng là vi phạm khoản 5, Điều 72 Luật Ngân sách nhà nước năm 2002. Ngoài ra, kết quả kiểm định đã xác định sai phạm số tiền hơn 710 triệu đồng.
Có dấu hiệu “móc ngoặc”
KLTT đã chỉ ra hàng loạt sai phạm, Chủ tịch UBND tỉnh Kiên Giang Lâm Minh Thành đánh giá là nghiêm trọng, nhất là sai phạm tại ba gói thầu: Nâng cấp tuyến đường tuần tra quản lý bảo vệ rừng đoạn từ cầu KT2 đến kênh 17; Công trình nâng cấp tuyến đường tuần tra quản lý bảo vệ rừng từ Khu căn cứ Tỉnh ủy đến Kênh K10 và gói xây dựng công trình cáp điện hạ thế 0,4kV, điện chiếu sáng công cộng khu hành chính.
Một tuyến kênh trong VQG U Minh Thượng.
Từ KLTT đã xác định ba gói thầu này có dấu hiệu “móc ngoặc” giữa lãnh đạo VQG U Minh Thượng và đơn vị thi công; cơ quan thẩm định, giám sát đã không tuân thủ quy định khi chất lượng công trình không bảo đảm mà vẫn ký nghiệm thu, quyết toán. Thậm chí, công trình đã bị “rút ruột” bằng cách thay thế vật liệu xây dựng không bảo đảm…
Tuy nhiên, khi kết luận, Chủ tịch UBND tỉnh Kiên Giang Lâm Minh Thành chỉ giao chủ đầu tư yêu cầu các đơn vị thi công khắc phục lại cho đúng hồ sơ thiết kế được duyệt. “Nếu trong thời hạn 30 ngày không thực hiện thì mới chuyển hồ sơ sang Cơ quan điều tra Công an tỉnh Kiên Giang điều tra, xử lý theo quy định”.
Sáng 8-3, trao đổi với phóng viên, một lãnh đạo của Cơ quan Cảnh sát điều tra, Công an tỉnh Kiên Giang cho biết, cơ quan này chưa nhận được hồ sơ liên quan đến sai phạm tại hai dự án mà VQG U Minh Thượng làm chủ đầu tư. Còn Chánh Thanh tra tỉnh Kiên Giang, Nguyễn Văn Đức cho biết, do các sai phạm tại hai dự án mà VQG U Minh Thượng làm chủ đầu tư đã được khắc phục hơn 80%, nên Thanh tra tỉnh Kiên Giang không chuyển hồ sơ sang Cơ quan điều tra, Công an tỉnh Kiên Giang.
Theo KLTT của Chủ tịch UBND tỉnh Kiên Giang, sai phạm ở hai dự án do VQG U Minh Thượng làm chủ đầu tư tập trung chủ yếu ở việc lập dự toán, thẩm định phê duyệt chi phí định mức không phù hợp làm tăng giá trị dự toán; việc thi công không bảo đảm theo hồ sơ thiết kế đã được duyệt; cung cấp thiết bị không đúng chất lượng, quyết toán không cần chứng từ, lập chứng từ khống để rút ruột ngân sách nhà nước… Từ những sai phạm này đã làm thất thoát hơn 6,13 tỷ đồng, trong đó Dự án bảo tồn thất thoát hơn 4,931 tỷ đồng và Dự án khôi phục thất thoát hơn 1,2 tỷ đồng.
