Nhân bản ngựa hoang Mông Cổ đầu tiên trên thế giới

Các nhà khoa học lần đầu tiên nhân bản thành công một chú ngựa hoang Mông Cổ đã tuyệt chủng trong tự nhiên từ hơn 50 năm nay trong nỗ lực bảo tồn các loài động vật quý hiếm.

Ngựa con Przewalski được nhân bản tại cơ sở thú y Texas vào ngày 6-8.
Ngựa con Przewalski được nhân bản tại cơ sở thú y Texas vào ngày 6-8.

Chú ngựa con được đặt tên là Kurt, biểu tượng của niềm hy vọng mới cho sự tồn tại của loài ngựa này, được sinh ra vào ngày 6-8. Chú là con ngựa hoang Mông Cổ đầu tiên được nhân bản thành công.

Nhân bản ngựa từ DNA đông lạnh 40 năm trước

Ngựa hoang Mông Cổ, còn gọi là ngựa Przewalski, là một loài ngựa có nguy cơ tuyệt chủng có nguồn gốc từ thảo nguyên ở Trung Á. Chúng được coi là loài cuối cùng của “ngựa hoang thực sự” và là “anh em họ xa” của ngựa nhà ngày nay, có khả năng tách ra từ một tổ tiên chung khoảng 500.000 năm trước.

Điều thú vị hơn cả là chú ngựa Kurt đã được nhân bản từ DNA của một con ngựa đực Przewalski được bảo quản lạnh tại vườn thú cách đây 40 năm, hồi sinh sự đa dạng di truyền được cho là đã mất cách đây nhiều thập kỷ.

Nhà động vật học Bob Wiese, Giám đốc khoa học sự sống tại San Diego Zoo Global, Texas, Mỹ cho biết: “Chú ngựa con này được kỳ vọng là một trong những cá thể quan trọng nhất về mặt di truyền của loài ngựa hoang Mông Cổ”.

"Chúng tôi hy vọng rằng chú ngựa nhân bản sẽ mang lại sự biến đổi gen quan trọng cho tương lai của quần thể ngựa Przewalski."

Các quần thể ngựa bản địa Przewalski (Equus ferus przewalskii) lang thang trên thảo nguyên đã giảm sút nghiêm trọng sau Thế chiến thứ hai, do sự kết hợp của các yếu tố như săn bắn, cạnh tranh với gia súc khi con người di chuyển vào lãnh thổ của chúng và mùa đông khắc nghiệt.

Lần cuối cùng được xác nhận nhìn thấy ngựa Przewalski trong tự nhiên là vào năm 1969.

Ngựa hoang Mông Cổ nhân bản đầu tiên trên thế giới -0
 Chú ngựa nhân bản đầu tiên trên thế giới được đặt tên là Kurt.

May mắn thay, một số con ngựa vẫn còn trong vườn thú, nhưng không nhiều. Người ta đã nhân giống ngựa hoang Mông Cổ từ 12 con ngựa, trong đó có 11 con ngựa Przewalski bị bắt từ tự nhiên từ năm 1899 đến năm 1902, và một con khác bị bắt vào năm 1947. Nhờ chương trình nhân giống này, ngày nay có khoảng 2.000 cá thể ngựa Przewalski.

Tuy nhiên, việc đàn ngựa được nhân giống từ 12 cá thể tổ tiên khiến sự đa dạng di truyền thấp hơn. Trên hết, các quần thể nhỏ giống nhau về mặt di truyền khiến tỷ lệ ngựa Przewalski giao phối cận huyết cao hơn nhiều, và một lần nữa làm giảm khả năng sống sót lâu dài của loài này.

Một vấn đề khác là một số ngựa Przewalski lai với ngựa nhà, làm trầm trọng thêm sự thất lạc di truyền.

Sẽ nhân bản cả voi ma mút tuyệt chủng 4.000 năm

Bố của chú ngựa Kurt tên là Kuporovic, sống từ năm 1975 đến 1998. Một phân tích về phả hệ cho thấy bộ gen của Kuporovic có tổ tiên duy nhất từ ​​hai con ngựa Przewalski hoang dã. Vì thế, ngựa bố Kuporovic cung cấp nhiều biến thể di truyền hơn bất kỳ con ngựa Przewalski nào còn sống. Vào năm 1980, các nhà khoa học đã lấy mẫu DNA của Kuporovic và bảo quản nó trong Vườn thú Frozen của Sở thú San Diego.

Sở thú San Diego hợp tác với nhóm bảo tồn động vật hoang dã Revive & Restore và Công ty nhân bản động vật ViaGen Equine để tạo ra một phôi thai sử dụng vật liệu di truyền của Kuporovic.

Ngựa hoang Mông Cổ nhân bản đầu tiên trên thế giới -0
Ngựa Kurt và ngựa mẹ mang thai hộ. Ảnh: Revive & Restore.

Phôi thai này được cấy vào một con ngựa nhà và chú ngựa Przewalski thuần chủng được sinh ra khỏe mạnh sau khi mang thai bình thường. Nó được đặt theo tên của người sáng lập Sở thú Frozen, ông Kurt Benirschke. Ông chính là người tạo ra Vườn thú Đông lạnh toàn cầu của Sở thú San Diego, nơi đã thu thập và bảo tồn vật liệu di truyền của các loài động vật có nguy cơ tuyệt chủng từ năm 1975.

Các nhà khoa học cho biết chú ngựa nhân bản Kurt cuối cùng sẽ được chuyển đến Vườn thú San Diego Safari Park và hòa nhập vào một đàn ngựa Przewalski khác để sinh sản.

"Chúng tôi hy vọng rằng trong 5 đến 10 năm tới, khi Kurt trưởng thành thành con ngựa giống Przewalski nhân bản đầu tiên trên thế giới, nó sẽ giao phối thành công và đóng góp vào sự đa dạng di truyền của loài mình và cho tương lai của sự đổi mới bảo tồn."

Chủ tịch của San Diego Zoo Global, ông Paul A. Baribault nói trong một tuyên bố: “Công việc cứu các loài nguy cấp đòi hỏi các đối tác hợp tác và tận tâm với các mục tiêu”.

Ngựa hoang Mông Cổ nhân bản đầu tiên trên thế giới -0
"Vườn thú đông lạnh toàn cầu" tại Sở thú San Diego thu thập và bảo tồn vật liệu di truyền của các loài động vật có nguy cơ tuyệt chủng.

“Chúng tôi chia sẻ thành tựu đáng kể này bởi vì chúng tôi đã áp dụng phương pháp tiếp cận đa ngành để tận dụng kiến thức khoa học tốt nhất và sử dụng vật liệu di truyền quý giá được thu thập và lưu trữ trong ngân hàng sinh học DNA động vật hoang dã của chúng tôi”, ông nói.

Bà Ryan Phelan, Giám đốc điều hành của Revive & Restore cho biết: “Sự ra đời của chú ngựa theo phương pháp nhân bản này mở rộng cơ hội cứu các loài hoang dã có nguy cơ tuyệt chủng”.

“Các công nghệ sinh sản tiên tiến, bao gồm nhân bản, có thể cứu các loài bằng cách cho phép chúng ta khôi phục sự đa dạng di truyền mà lẽ ra đã bị mất theo thời gian”, bà khẳng định.

Ngựa Przewalski không phải là loài duy nhất mà Revive & Restore đang cố gắng phục hồi thông qua công nghệ sinh học. Nhóm đang cố gắng hồi sinh ít nhất sáu loài có nguy cơ tuyệt chủng hoặc đã tuyệt chủng, trong đó có cả voi ma mút Wooly, loài đã tuyệt chủng khoảng 4.000 năm trước.

Các tổ chức và cơ sở nghiên cứu khác cũng đang cố gắng hồi sinh các loài đã tuyệt chủng hoặc có nguy cơ tuyệt chủng bằng công nghệ sinh học, chẳng hạn Đại học Hồi giáo Quốc tế Malaysia đang lên kế hoạch hồi sinh loài tê giác Sumatra vừa tuyệt chủng.

Trước đó, bò đực đã được các nhà khoa học nhân bản từ vật liệu đông lạnh trước đó 13 năm. Và những con chồn chân đen có nguy cơ tuyệt chủng đã được lai tạo bằng cách sử dụng tinh trùng đã được đông lạnh trong 20 năm.

Có thể bạn quan tâm

Một sản phẩm công nghệ mới trưng bày tại triển lãm công nghệ năng lượng mặt trời và hệ thống lưu trữ Solar & Storage Live 2024 tại thành phố Johannesburg, Nam Phi. (Ảnh: TTXVN)

Thúc đẩy tự chủ chiến lược về hạ tầng công nghệ

Bốn nền kinh tế công nghệ lớn nhất châu Phi đã soạn thảo các chiến lược về trí tuệ nhân tạo (AI) trong bối cảnh họ thừa nhận phụ thuộc quá nhiều vào các công ty công nghệ Mỹ về cơ sở hạ tầng. Với sự hỗ trợ của công nghệ phương Tây, các công ty châu Phi đang bắt đầu xây dựng cơ sở hạ tầng AI. 

Nghiên cứu phát triển khoa học và công nghệ là một trong những nhiệm vụ trọng tâm trong giai đoạn hiện nay.

Nâng cao năng lực khoa học và công nghệ quốc gia, góp phần làm chủ công nghệ chiến lược

Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 229/2026/NĐ-CP ngày 25/6/2026 quy định về tổ chức và hoạt động của Quỹ Phát triển khoa học và công nghệ quốc gia. Nghị định gồm 8 chương và 39 điều, tập trung tháo gỡ những vướng mắc về tổ chức, cơ chế hoạt động; đồng thời để Quỹ thực hiện chức năng, nhiệm vụ phù hợp các quy định mới. 

Sự kiện thu hút hơn 300 đối tác chiến lược và đại diện các doanh nghiệp công nghệ trong khu vực.

Khai mạc Hội nghị thượng đỉnh Đối tác Đông Nam Á 2026

Ngày 26/6, tại Thành phố Hồ Chí Minh, Hội nghị thượng đỉnh Đối tác Đông Nam Á 2026 (Huawei SEA Partner Summit 2026) đã chính thức khai mạc với chủ đề “Hợp tác để khai phóng tương lai xanh và thông minh” (Partnering To Ignite The Intelligent và Green Future).

Bí thư Tỉnh ủy Đắk Lắk Lương Nguyễn Minh Triết phát biểu tại hội thảo.

Đắk Lắk đẩy mạnh chuyển đổi số và phát triển hệ sinh thái doanh nghiệp bền vững

Trong khuôn khổ chuỗi sự kiện công bố điều chỉnh quy hoạch tỉnh Đắk Lắk thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 và xúc tiến đầu tư năm 2026, sáng 26/6, Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Đắk Lắk phối hợp các cơ quan, đơn vị tổ chức Hội thảo chuyên đề “Chuyển đổi số và phát triển hệ sinh thái doanh nghiệp bền vững”.

Hội thảo Việt Nam-Lào về phát triển hạ tầng tin cậy số và ứng dụng chữ ký số trong các lĩnh vực.

Việt Nam-Lào hợp tác về phát triển hạ tầng tin cậy số và ứng dụng chữ ký số

Chiều 25/6, tại thủ đô Vientiane (Lào), Trung tâm Chứng thực điện tử quốc gia Việt Nam (NEAC), Bộ Khoa học và Công nghệ Việt Nam phối hợp Trung tâm Internet quốc gia Lào (LANIC), Bộ Công nghệ và Truyền thông Lào tổ chức Hội thảo Việt Nam-Lào về phát triển hạ tầng tin cậy số và ứng dụng chữ ký số trong các lĩnh vực.

Nhóm nghiên cứu của Viettel AI xây dựng mới bộ dữ liệu các khuôn mặt bị che khuất để huấn luyện mô hình AI. (Ảnh: Quỳnh Trang)

Giải pháp Viettel AI được bảo hộ tại Hoa Kỳ nhờ bài toán nhận diện khuôn mặt bị che khuất

Ngày 26/6, Tập đoàn Công nghiệp-Viễn thông Quân đội Viettel cho biết, năng lực nghiên cứu công nghệ lõi của Viettel AI được khẳng định khi Văn phòng Sáng chế và Nhãn hiệu Hoa Kỳ (USPTO) vừa cấp bằng sáng chế hữu ích cho phương pháp “Nhận diện khuôn mặt có đeo khẩu trang qua hình ảnh sử dụng công nghệ trí tuệ nhân tạo”.

Diễn đàn đối thoại chiến lược 2026 tại Hà Nội bàn cách xác lập mô hình tăng trưởng mới dựa trên công nghệ chiến lược, đổi mới sáng tạo và nguồn nhân lực chất lượng cao.

Phát huy công nghệ chiến lược, xác lập mô hình tăng trưởng mới

Ngày 25/6, tại Hà Nội, Bộ Ngoại giao phối hợp Phòng Thương mại Hoa Kỳ tại ASEAN, Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế (OECD) cùng các đối tác tổ chức Diễn đàn đối thoại chiến lược với chủ đề “Xác lập mô hình tăng trưởng mới: Phát huy các công nghệ chiến lược để nâng cao năng lực cạnh tranh và tăng trưởng bền vững”. 

Triển lãm Quốc tế Vietnam ICTCOMM 2026 diễn ra từ 24-26/6 tại Thành phố Hồ Chí Minh.

Doanh nghiệp vận hành trên nền tảng AI – Tương lai của chuyển đổi số

Diễn ra từ ngày 24-26/6/2026 tại Thành phố Hồ Chí Minh, Vietnam ICTCOMM 2026 quy tụ hàng trăm doanh nghiệp công nghệ trong các lĩnh vực ICT, AI, IoT, Cloud, Data Center và Cybersecurity. Theo Ban tổ chức, ngày khai mạc đã thu hút hơn 2.000 lượt khách tham quan cùng nhiều hội thảo chuyên đề về chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo.

Báo chí thế giới tái định vị giữa "gọng kìm" của AI và người sáng tạo nội dung

Báo chí thế giới tái định vị giữa "gọng kìm" của AI và người sáng tạo nội dung

Sự trỗi dậy của các “bộ máy trả lời bằng AI” làm bốc hơi lưu lượng truy cập truyền thống. Làn sóng người sáng tạo nội dung đang cướp đi sự chú ý cũng như nhân tài của báo chí chính thống. Phản ứng chiến lược được nhiều cơ quan báo chí lựa chọn là tập trung vào những thứ máy móc không thể sao chép.

Tăng cường bảo mật ngân hàng. (Đồ họa: HỒNG ANH)

Chống lừa đảo AI trong ngành ngân hàng

Sự phát triển của trí tuệ nhân tạo (AI) đang mở ra nhiều cơ hội cho ngành ngân hàng trong việc nâng cao hiệu quả vận hành, quản trị rủi ro và cải thiện trải nghiệm khách hàng. Tuy nhiên, chính công nghệ này cũng đang bị tội phạm mạng lợi dụng để tạo ra các hình thức lừa đảo ngày càng tinh vi.

Hội nghị sơ kết công tác quản lý lĩnh vực thông tin điện tử 6 tháng đầu năm 2026.

Tăng cường xử lý vi phạm trên không gian mạng

Chiều 24/6, tại Hà Nội, Cục Phát thanh, Truyền hình và Thông tin điện tử (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) tổ chức Hội nghị sơ kết công tác quản lý lĩnh vực thông tin điện tử 6 tháng đầu năm 2026.

Hoạt động nghiên cứu, thí nghiệm thực hành của sinh viên Trường đại học Việt Nhật. (Ảnh: DIỆP NGỌC)

Chuyển đổi số trong quản trị đại học: Đột phá đào tạo song hành và lực lượng lao động kỷ nguyên mới

Giáo dục nước ta đang đứng trước bước ngoặt mang tính cách mạng về cấu trúc thể chế, triết lý vận hành thích ứng kỷ nguyên số. Áp lực toàn cầu hóa và cách mạng công nghiệp lần thứ tư đã định hình hệ thống giáo dục đại học và nghề nghiệp theo hướng song hành thực học, thực nghiệp thay thế mô hình hàn lâm truyền thống.

Các đồng chí Thường trực Tỉnh ủy Cà Mau chủ trì hội nghị.

Cà Mau đẩy mạnh chuyển đổi số, đột phá công nghệ để định hình tương lai

Tỉnh Cà Mau vừa tổ chức hội nghị sơ kết 1 năm 6 tháng thực hiện Nghị quyết số 57 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Những kết quả bước đầu cho thấy tư duy và hành động mạnh mẽ của địa phương trong việc đi tắt đón đầu để định hình tương lai.