Đây là buổi tọa đàm trong khuôn khổ “Tuần lễ Điện ảnh Việt Nam - Hành trình Ánh sáng” do Hiệp hội Xúc tiến Phát triển Điện ảnh Việt Nam (VFDA) và Tổ chức AVSE Global tổ chức, dưới sự bảo trợ của Đại sứ quán Việt Nam tại Pháp.
Tọa đàm hướng đến việc gắn kết văn hóa với sự phát triển của công nghiệp điện ảnh, thông qua các chương trình đào tạo và hợp tác nhằm giúp điện ảnh Việt Nam phát triển bền vững, đồng thời phong phú hơn về nội dung nghệ thuật.
Bên cạnh đó, sự kiện đóng vai trò mở rộng kết nối quốc tế khi tạo cầu nối giữa các tổ chức uy tín như CNC (Pháp), Trường Điện ảnh La Fémis, Viện Pháp (IF Paris) và các sáng kiến khu vực như DANAFF Talents, góp phần xây dựng mạng lưới hỗ trợ dành cho các tài năng điện ảnh trẻ Việt Nam, châu Âu, châu Á. Tọa đàm cũng khẳng định vị thế của Việt Nam như một nền điện ảnh trẻ, năng động và giàu tiềm năng, sẵn sàng đóng góp tiếng nói riêng vào dòng chảy điện ảnh thế giới.
Sự kiện có sự tham dự và chia sẻ của các đạo diễn trẻ, nhà sản xuất, đại diện trường đào tạo điện ảnh, cùng nhiều chuyên gia Việt-Pháp.
Trong vài năm trở lại đây, các nhà làm phim trẻ Việt Nam đã gây chú ý mạnh mẽ trên bản đồ điện ảnh thế giới khi giành được nhiều giải thưởng danh giá tại các Liên hoan phim quốc tế cũng như lọt vào các danh sách vòng loại của giải Oscar. Một “làn sóng trẻ trung” với cách tiếp cận độc đáo, nhân văn và giàu bản sắc, đang góp phần định hình diện mạo mới cho điện ảnh Việt Nam.
Theo Tiến sĩ Ngô Phương Lan, Chủ tịch Hiệp hội Xúc tiến Phát triển Điện ảnh Việt Nam: “Đây là thời điểm điện ảnh Việt Nam phát triển cực kỳ ấn tượng. Thị phần phim Việt có sự tăng trưởng mạnh mẽ năm 2024 đạt gần 50% so với 30% thời trước đại dịch Covid-19; năm 2025, dự kiến thị phần phim Việt lên 65-70%. Nhiều bộ phim độc lập, phim nghệ thuật đạt được thành công tại các liên hoan phim quốc tế. Một thế hệ làm phim mới đang hào hứng, đầy bản lĩnh trên con đường sáng tạo”.
Tuy nhiên, Tiến sĩ Ngô Phương Lan cũng cho rằng, để có thể đi xa hơn và đưa các tác phẩm Việt Nam đến gần hơn với khán giả quốc tế, thế hệ làm phim trẻ vẫn cần thêm cơ hội về đào tạo, phát triển dự án và hỗ trợ chuyên môn - đặc biệt trong những khâu then chốt như hậu kỳ, kỹ thuật sản xuất hay việc tham gia các nền tảng quốc tế.
Chia sẻ tại tọa đàm, nhà sản xuất Trần Thị Bích Ngọc nhấn mạnh rằng cốt lõi của hợp tác sản xuất nằm ở sự thấu hiểu lẫn nhau: hiểu con người, cá tính, tin tưởng nhau và chia sẻ cùng tình yêu, cùng thẩm mỹ đối với dự án. Theo bà, đó chính là nền tảng để các nhà làm phim quốc tế và Việt Nam có thể tìm thấy người đồng hành phù hợp. Trên cơ sở đó, DANAFF Talents, một hoạt động dành cho các nhà làm phim trẻ trong khuôn khổ Liên hoan phim Châu Á Đà Nẵng hằng năm hướng đến xây dựng định hướng chiến lược dài hạn cho việc hình thành mạng lưới hỗ trợ điện ảnh trẻ, kết nối chặt chẽ giữa cơ sở đào tạo, nhà sản xuất và các tổ chức quốc tế, tạo không gian kết nối để các nhà sản xuất châu Âu có thể gặp gỡ các nhà làm phim trẻ Việt Nam và tìm kiếm cơ hội hợp tác.
Trong phần thảo luận, nhiều vấn đề thực tế của các nhà làm phim trẻ được nêu ra. Đạo diễn Hà Lệ Diễm, người từng có bộ phim tài liệu “Những đứa trẻ trong sương” lọt vào vòng rút gọn 15 phim nước ngoài dự Oscar chia sẻ, một trong những khó khăn lớn nhất đối với phim tài liệu độc lập hiện nay là bài toán kinh phí trong giai đoạn hậu kỳ: “Kinh phí cho hậu kỳ luôn là vấn đề nan giải. Đây không chỉ là câu chuyện của tôi mà là thách thức chung của nhiều nhà làm phim tài liệu trẻ Việt Nam”.
Từ những chia sẻ này, các diễn giả quốc tế tiếp tục mở rộng góc nhìn về cơ chế hỗ trợ. Đại diện Trung tâm Điện ảnh Quốc gia Pháp CNC, ông Michel Plazanet, đưa ra số liệu cho thấy nỗ lực của các quỹ điện ảnh và sự tiến bộ rõ nét của các dự án Việt Nam: “Trong tổng số 24 dự án nhận hỗ trợ tài chính từ CNC, có 7 dự án của Việt Nam. Nếu thông thường mỗi quốc gia chỉ chiếm khoảng 13% số dự án, năm nay Việt Nam đạt 29% - một con số thực sự ấn tượng. Điều này chứng tỏ các dự án Việt Nam đang chất lượng và cạnh tranh rất tốt”.
Tiếp nối số liệu và đánh giá từ CNC, nhà sản xuất Christophe Bruncher (người sáng lập chương trình Ties That Bind, giảng viên thỉnh giảng tại La Fémis, chia sẻ mô hình kết nối và đào tạo tài năng Á-Âu) đi sâu vào điều kiện để một dự án có thể bước ra hợp tác quốc tế.
Ông nhấn mạnh rằng trước khi tìm kiếm đối tác nước ngoài, dự án phải được nuôi dưỡng vững vàng tại chính quốc gia sở tại: “Muốn có đồng sản xuất quốc tế, dự án trước hết phải phát triển đủ mạnh tại quốc gia gốc. Không cần hoàn chỉnh 100%, nhưng phải đủ rõ ràng để đối tác quốc tế thấy được sức sống và tiềm năng của nó. Cấu trúc của hợp đồng đồng sản xuất là mở, linh hoạt, và hai bên hoàn toàn có thể thiết kế mô hình hợp tác phù hợp nhất cho dự án”.
Từ góc độ bảo đảm tính khả thi của sản xuất quốc tế, ông Bruncher cũng chia sẻ thêm về bối cảnh đầy cơ hội hiện nay của thị trường Việt Nam: “Tôi cho rằng hiện nay là một thời điểm rất thuận lợi để đồng sản xuất với Việt Nam. Các bộ phim độc lập của Việt Nam thời gian gần đây đã đạt được nhiều thành công tại các liên hoan phim quốc tế. Đồng thời, điện ảnh Việt Nam đang phát triển mạnh mẽ: doanh thu phòng vé tăng trưởng, và thật vui khi thấy người dân đi xem phim ngày càng nhiều, điều mà chúng tôi cũng mong muốn xảy ra ở mọi nơi”.
Song song với các góc nhìn về sản xuất, đạo diễn Flavyen Dupont, giảng viên Sản xuất và Hậu kỳ Điện ảnh tại ISCOM Paris góp thêm một nhận định thú vị về tiềm năng sáng tạo giữa hai nền điện ảnh, đặc biệt sau khi ông xem bộ phim khai mạc “Tử chiến trên không”: “Điện ảnh Việt Nam thực sự mang đến nhiều bất ngờ. Một dự án đồng sản xuất Pháp-Việt Nam có thể mở ra vô số hướng đi: từ kinh dị, giật gân cho tới phim nghệ thuật hoặc thương mại… bất cứ điều gì cũng có thể trở thành chất liệu sáng tạo”.
Từ góc độ đào tạo, Giáo sư Anna Lê Văn Ra - người từng làm việc với nhiều nhà làm phim trẻ Việt Nam - dành sự trân trọng đặc biệt cho thế hệ sáng tạo mới: “Tôi đã có cơ hội làm việc cùng một số đạo diễn trẻ, biên kịch và cả quay phim Việt Nam. Điều tôi rất trân trọng ở họ là sự sáng tạo, năng động, thực tế và một tinh thần hợp tác rất tốt trong công việc. Tôi nghĩ rằng từ bây giờ chúng ta có thể tiếp tục đi xa hơn trong những trao đổi về hợp tác điện ảnh giữa Pháp và Việt Nam, đặc biệt là tập trung vào các tài năng trẻ”.
Kết thúc tọa đàm, ông Christophe Bruncher một lần nữa khẳng định thời điểm hiện tại là cơ hội vàng cho sự kết nối hai chiều: “Điện ảnh Việt Nam đang phát triển mạnh mẽ: doanh thu phòng vé tăng trưởng, và thật vui khi thấy người dân đi xem phim ngày càng nhiều. Đây là thời cơ tốt để hợp tác làm việc với Việt Nam, một quốc gia đang chứng kiến sự bùng nổ điện ảnh, nhiều công ty sản xuất mới phát triển nhanh chóng, điều vốn chưa từng xảy ra cách đây 10 năm”.
Với sự quan tâm mạnh mẽ của khán giả và cộng đồng làm phim tại Pháp, sự kiện kỳ vọng trở thành bước đệm cho những hợp tác mang tính dài hạn, góp phần đưa điện ảnh Việt vươn ra thế giới bằng những tác phẩm chất lượng, đa dạng và giàu bản sắc.
