Tập truyện gồm 23 truyện ngắn, mỗi câu chuyện là một tấm gương chân thực, sống động và sâu sắc về thầy cô, để lại trong lòng người đọc nhiều cảm xúc và ấn tượng. Thầy cô không chỉ đem ánh sáng tri thức đến với học trò mà còn khơi dậy ngọn lửa trong tâm hồn các em. Thầy cô chính là những “người thắp đèn cho núi”.
Hình tượng người thầy được các tác giả khắc họa chân thật và mộc mạc, ấn tượng mạnh với người đọc là người thầy vừa dạy học vừa dạy lẽ sống cho dân bản (Thầy Đạm - Bùi Việt Phương); người thầy dạy học trò tình yêu thương, sự đồng cảm và chung tay giúp đỡ những mảnh đời nghèo khổ, bất hạnh (Vòm trời cổ tích - Điểm Lê). Hay hình ảnh những cô giáo dạy học sinh những bài học quý giá về thực tế cuộc sống như cô Hoài (Giọt nước mắt thầu đâu - Mạc Ly), cô Phượng (Bài học ở rừng - Lê Trâm). Người thầy coi học trò như con (Em gọi cô là mẹ - Du An). Người thầy đã cống hiến tuổi thanh xuân, hy sinh bản thân, vượt những khó khăn, gian khổ, thiếu thốn để bám lớp, bám trường (Người thắp đèn cho núi - Lê Quang Trạng). Người thầy nâng cánh những ước mơ (Ước mơ trong bão - Chu Thanh Hương). Người thầy không bao giờ mất đi niềm tin với học trò và mục đích của giáo dục (Vì cô đã tin - Võ Thu Hương, Bụi phấn thôi bay - Lê Thanh Nga, Cô giáo vỡ lòng của tôi - Vũ Tuyết Mây…). Đó là những người thầy dù cuộc sống nhiều bươn trải, thiếu thốn nhưng yêu nghề bằng cả trái tim (Ở cạnh nhà thầy - Vũ Thị Huyền Trang). Đó là cô giáo với những trăn trở về sự nghiệp trồng người (Bông hoa phấn trắng - Lê Phương Liên).
Với mỗi người, ký ức đẹp nhất là thời đi học, tình cảm trân trọng nhất là tình cảm dành cho thầy cô trong trái tim, để lại những kỷ niệm trong sáng, chân thành, tươi đẹp (Nghề giáo - Lục Mạnh Cường, Đường hoa - Nguyễn Thu Hằng…).
Mỗi thầy cô sẽ tìm thấy trong “Người thắp đèn cho núi” sự đồng cảm qua lòng yêu nghề, yêu trẻ, sẽ được tiếp thêm sức mạnh và nhiệt huyết. Mỗi học trò sẽ có những giờ phút được sống trong tình cảm thầy trò, thêm trân trọng và biết ơn công ơn thầy cô và tràn đầy hy vọng vào những điều đẹp đẽ trong mỗi con người.
