Người Mảng giữ gìn bản sắc văn hóa

Là một trong những dân tộc thuộc nhóm rất ít người (dưới 10.000 người), đồng bào Mảng cùng với các dân tộc khác như: Brâu, Rơ Măm, Ơ Đu, Pu Péo, Cống, Chứt, Lự, Ngái, Cờ Lao, Lô Lô, Bố Y, La Ha và Pà Thẻn đã được hỗ trợ từ các chính sách đặc thù của Đảng, Nhà nước trong nhiều năm qua. 

Nghệ nhân Lò Thị Chướng hướng dẫn Đội văn nghệ bản Nậm Sảo 1 tập luyện điệu múa truyền thống.
Nghệ nhân Lò Thị Chướng hướng dẫn Đội văn nghệ bản Nậm Sảo 1 tập luyện điệu múa truyền thống.

Dự án 6 “Bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của các dân tộc thiểu số gắn với phát triển du lịch” và dự án 9 “Đầu tư phát triển nhóm dân tộc thiểu số rất ít người và nhóm dân tộc còn nhiều khó khăn” giúp đồng bào thụ hưởng các dịch vụ xã hội, phát triển kinh tế, và khôi phục, bảo tồn nhiều phong tục, lễ hội, văn hóa truyền thống.

Con đường dẫn vào bản Nậm Sảo 1 (xã Pa Tần, tỉnh Lai Châu) - nơi tập trung đông đồng bào Mảng sinh sống - nay đã có thêm nhiều nếp nhà sàn khang trang. Từ đầu bản, tiếng sáo, tiếng hát của đội văn nghệ tập luyện chào mừng ngày Tết Độc lập (2/9) khiến không khí thêm rộn ràng. Đội văn nghệ hiện có 15 thành viên. Cứ xong việc nương rẫy, chị em lại cùng nhau tập luyện, dưới sự hướng dẫn của nghệ nhân Lò Thị Chướng. Đội tích cực tham gia biểu diễn trong dịp lễ hội, ngày hội giao lưu văn hóa-thể thao truyền thống của địa phương.

Trước đây cuộc sống vất vả cho nên chỉ lo cơm ăn áo mặc. Bây giờ, bản làng đã thay đổi, địa phương mở các lớp truyền dạy văn hóa, thành lập đội văn nghệ, chúng tôi mới biết dân tộc Mảng có nhiều bài hát, điệu múa hay và ý nghĩa. Mỗi lần đi biểu diễn, giao lưu đều cảm thấy tự hào hơn về truyền thống dân tộc mình.

Chị Lùng Thị Lan - thành viên Đội văn nghệ bản Nậm Sảo 1

Chị Lùng Thị Lan - thành viên Đội văn nghệ bản Nậm Sảo 1 cho biết: “Trước đây cuộc sống vất vả cho nên chỉ lo cơm ăn áo mặc. Bây giờ, bản làng đã thay đổi, địa phương mở các lớp truyền dạy văn hóa, thành lập đội văn nghệ, chúng tôi mới biết dân tộc Mảng có nhiều bài hát, điệu múa hay và ý nghĩa. Mỗi lần đi biểu diễn, giao lưu đều cảm thấy tự hào hơn về truyền thống dân tộc mình”.

Chia sẻ về các lớp truyền dạy văn hóa, anh Lý A Lậu - Trưởng bản Nậm Ô, người có uy tín trong cộng đồng người Mảng cho biết: “Các lớp này thu hút nhiều bạn trẻ, là tín hiệu vui. Nhiều em còn có ý tưởng khởi nghiệp từ sản phẩm thổ cẩm, đan lát truyền thống gắn với phát triển du lịch”.

Mỗi lớp học có khoảng 30 học viên và chủ yếu do các nghệ nhân trong các bản làng người Mảng, người Cống giảng dạy. Riêng lớp học tiếng dân tộc thường có thêm cán bộ thuộc Viện Văn hóa, Nghệ thuật, Thể thao và Du lịch Việt Nam tham dự.

Nghệ nhân Lò Thị Chướng (bản Nậm Sảo 1, xã Pa Tần) luôn đau đáu với việc gìn giữ văn hóa dân tộc Mảng. Lo lắng những giá trị truyền thống bị lãng quên, bà dành nhiều thời gian, tâm huyết sưu tầm các loại nhạc cụ, ghi chép lại những bài hát, điệu múa, nghi thức trong Lễ hội mừng lúa mới. Khi được giao trọng trách giảng dạy các lớp học về nghệ thuật trình diễn dân gian và nghề làm trang phục truyền thống, bằng kinh nghiệm và vốn kiến thức, bà tận tâm truyền dạy các kỹ năng, đồng thời gửi gắm tình yêu, niềm tự hào về bản sắc văn hóa tới các học viên trẻ.

Bên cạnh các lớp truyền dạy văn hóa nghệ thuật truyền thống, nhờ Dự án 9, lễ hội mừng lúa mới của người Mảng đã được khôi phục từ năm 2023 và duy trì đều đặn đến nay. Đây là lễ hội mang tính chất tâm linh, cầu được mùa, cầu bình an cho dân làng.

Từ năm 2024 đến tháng 6/2025, tại các xã Lê Lợi, Pa Tần, Nậm Hàng, Mường Mô (tỉnh Lai Châu) thêm nhiều đội văn nghệ được thành lập, hàng chục lớp học đã được địa phương tổ chức như: Truyền dạy nghệ thuật trình diễn dân gian truyền thống; dạy tiếng dân tộc theo hình thức truyền khẩu; dạy nghề làm trang phục truyền thống; truyền dạy và sản xuất nghề truyền thống dành cho dân tộc Mảng và Cống.

Có thể bạn quan tâm

Cảnh trong vở kịch ngắn “Chuyện nhà chị Tín” của Nhà hát Kịch Việt Nam biểu diễn tại Bảo tàng Hồ Chí Minh. (Ảnh: THƯƠNG NGUYỄN)

Mở lối để sân khấu tiếp cận công chúng

Không thiếu những cuộc thi, liên hoan được tổ chức rầm rộ, những vở diễn mới liên tục ra mắt mỗi năm, nhưng sân khấu nước ta vẫn đang loay hoay đi tìm khán giả. Lý do tình trạng này là bởi các đơn vị chức năng chưa xây được nhịp cầu đủ mạnh để kết nối với công chúng trong môi trường truyền thông đang thay đổi từng ngày.

Các văn nghệ sĩ trong chuyến đi thực tế tại mỏ than ở Quảng Ninh vào dịp Ngày Thơ Việt Nam năm 2026. (Ảnh: THIÊN AN)

Chuyển động mới của văn học viết về công nhân

Trong dòng chảy của văn học đương đại, đề tài công nhân từng là mạch nguồn quan trọng, được khai thác nhiều, nhưng cũng có giai đoạn gần như vắng bóng. Vài năm trở lại đây, mảng đề tài này được quan tâm hơn, không còn bó hẹp trong khuôn mẫu cũ mà thể hiện góc nhìn đa chiều, gắn với nhịp vận động của xã hội hiện đại. 

Hơn 50.000 khán giả có mặt tại Sân vận động quốc gia Mỹ Đình thưởng thức chương trình “Tổ quốc trong tim”. (Ảnh THÀNH ĐẠT)

Hoàn thiện thể chế, tạo đà cho văn hóa bứt phá

Ngày 24/4, Quốc hội chính thức thông qua Nghị quyết về phát triển văn hóa Việt Nam với tỷ lệ tán thành cao (477/489 đại biểu). Nghị quyết đánh dấu bước chuyển quan trọng trong hoàn thiện thể chế, tạo đà cho văn hóa thật sự bứt phá, trở thành nguồn lực nội sinh và động lực đưa đất nước phát triển mạnh mẽ trong giai đoạn mới.

Nguyễn Bảo Yến (áo vàng) và các thành viên Hội đồng đánh giá luận án và các giảng viên hướng dẫn của Nhạc viện Quốc gia S.V.Rachmaninov.

Nguyễn Bảo Yến: Từ Quán quân Sao Mai đến Tiến sĩ âm nhạc đầu tiên của Việt Nam ở nước ngoài

Tại Nhạc viện Quốc gia S.V.Rachmaninov bên dòng sông Đông của nước Nga vừa diễn ra một sự kiện đáng nhớ khi Quán quân Sao Mai năm 2015 Nguyễn Bảo Yến bảo vệ thành công luận án Tiến sĩ chuyên ngành âm nhạc. Cô cũng là nữ ca sĩ Việt Nam đầu tiên được nhận học vị Tiến sĩ âm nhạc ở nước ngoài.

Các đại biểu cắt băng khai trương Tuần văn hóa Thanh Hóa-Hội An.

Tuần văn hóa kỷ niệm 65 năm kết nghĩa Thanh Hóa-Hội An

Kỷ niệm 65 năm ngày kết nghĩa giữa đô thị tỉnh lỵ Thanh Hóa và Hội An, thành phố Đà Nẵng (1961-2026), tại Công viên Hội An ở phường Hạc Thành, tỉnh Thanh Hóa diễn ra chuỗi hoạt động, sự kiện trong khuôn khổ Tuần lễ văn hóa tôn vinh nghĩa tình Thanh Hóa-Hội An.

Khuôn viên di tích Giồng Bốm là toàn bộ khu vực của Thánh thất Ngọc Minh gồm 3 ngôi nhà: Hiệp thiên đài, Cửu trùng đài và Bát quái đài. (Ảnh: Mộng Thường)

Giồng Bốm 80 năm: Hào khí “đạo không rời đời”

Tám mươi năm là một quãng lùi đủ dài để khói lửa chiến tranh tan vào hư không, nhường chỗ cho màu xanh trù phú phủ lên mảnh đất Phong Thạnh kiên cường. Thế nhưng, thời gian dẫu có bào mòn vạn vật cũng chẳng thể xóa nhòa ký ức bi tráng về rực lửa năm 1946 tại vùng đất cực nam Tổ quốc.

Sinh viên tái hiện đám cưới Nam Kỳ xưa.

Vĩnh Long khơi dậy dòng chảy văn hóa dân tộc trong lòng thế hệ trẻ

Trường đại học Sư phạm kỹ thuật Vĩnh Long vừa tổ chức Chương trình  “Khoa thi Minh kinh bác học” lần thứ I năm 2026. Việc tái hiện không gian khoa bảng xưa và những nghi lễ truyền thống của vùng đất Nam Bộ ngay tại giảng đường không chỉ là sân chơi văn hóa, mà còn là hành trình bồi đắp lòng tự hào dân tộc cho thế hệ trẻ.