Nghiên cứu xây dựng Luật Thủ tục ban hành quyết định hành chính

Mới đây, Bộ Tư pháp phối hợp Cơ quan hợp tác quốc tế Nhật Bản (JICA) tổ chức Hội thảo “Trao đổi kinh nghiệm của Nhật Bản trong việc nghiên cứu xây dựng và ban hành Luật Thủ tục ban hành quyết định hành chính”.

Quang cảnh hội thảo.
Quang cảnh hội thảo.

Phát biểu khai mạc, bà Nguyễn Thị Hạnh, Vụ trưởng Vụ Pháp luật hình sự-hành chính, Bộ Tư pháp nêu rõ, trong hệ thống quản lý hành chính Nhà nước, quyết định hành chính đóng vai trò như một công cụ quan trọng, thể hiện quyền lực công thông qua các văn bản cá biệt do cơ quan nhà nước có thẩm quyền ban hành.

Đây là loại văn bản được áp dụng một lần, hướng đến một hoặc một số đối tượng cụ thể, nhằm giải quyết các vấn đề riêng biệt trong hoạt động quản lý. Với đặc thù này, quyết định hành chính không chỉ làm phát sinh, thay đổi hay chấm dứt các quyền, nghĩa vụ, lợi ích của cá nhân, tổ chức, mà còn có tác động trực tiếp đến lợi ích công cộng, đời sống nhân dân và hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp.

Theo Vụ trưởng Nguyễn Thị Hạnh, hệ thống pháp luật Việt Nam đã đạt được những bước tiến đáng kể trong việc xây dựng và ban hành các văn bản quy phạm pháp luật, tuy nhiên, lĩnh vực ban hành quyết định hành chính vẫn còn những khoảng trống cần được lấp đầy.

hanh-4758.jpg
Bà Nguyễn Thị Hạnh, Vụ trưởng Vụ Pháp luật hình sự-hành chính, Bộ Tư pháp phát biểu tại hội thảo.

Luật Thủ tục ban hành quyết định hành chính được xây dựng theo hướng quy định những quy tắc chung nhất về thủ tục ban hành quyết định hành chính, do đó sẽ không thay thế, sửa đổi toàn bộ các quy định đã có trong hệ thống pháp luật mà cơ bản sẽ đóng vai trò “bổ khuyết”, “lấp chỗ trống” đối với những vấn đề chưa được hệ thống pháp luật hiện hành quy định hoặc quy định chưa đầy đủ.

Đồng thời luật vẫn “thừa nhận” các quy trình, thủ tục ban hành quyết định hành chính đang được quy định tại các văn bản quy phạm pháp luật chuyên ngành nhằm bảo đảm tối đa tính thống nhất, đồng bộ, tính ổn định của hệ thống pháp luật, tránh xáo trộn không cần thiết, ngoại trừ một số quy định cụ thể tại Luật này.

Về mục tiêu cụ thể, bà Hạnh cho biết, Luật sẽ khắc phục các khoảng trống pháp lý trong việc ban hành quyết định hành chính như: chưa xác định khái niệm quyết định hành chính, chưa xác định rõ ràng chủ thể ban hành quyết định hành chính; thiếu nguyên tắc ban hành quyết định hành chính; xác định khi nào quyết định hành chính là trái pháp luật; bảo đảm các nguyên tắc ban hành quyết định hành chính để thực hiện thống nhất trong quá trình ban hành quyết định hành chính; tạo ra cơ chế để cơ quan, tổ chức, cá nhân kiểm soát tính hợp pháp, hợp lý, khả thi của quyết định hành chính và bảo đảm các quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân trong quá trình ban hành quyết định hành chính.

minh-2466.jpg
Tiến sĩ Đinh Văn Minh, nguyên Vụ trưởng Vụ Pháp chế, Thanh tra Chính phủ

Theo Tiến sĩ Đinh Văn Minh, nguyên Vụ trưởng Vụ Pháp chế, Thanh tra Chính phủ, văn bản hành chính là một trong những hình thức quan trọng trong hoạt động quản lý nhà nước, nhằm truyền đạt, tổ chức thi hành chủ trương, chính sách, pháp luật từ cơ quan hành chính nhà nước tới đối tượng chấp hành.

Việc ban hành, tổ chức thi hành và kiểm soát văn bản hành chính có vai trò quyết định trong việc bảo đảm tính hợp hiến, minh bạch, hiệu quả trong quản lý nhà nước. Tuy nhiên, thực tiễn tổ chức thi hành văn bản hành chính ở Việt Nam vẫn còn nhiều hạn chế, đặc biệt về quy trình, thủ tục ban hành các văn bản này.

Để hoàn thiện pháp luật và nâng cao hiệu quả thi hành văn bản hành chính, Tiến sĩ Đinh Văn Minh cho rằng cần xây dựng Luật Ban hành và thực thi quyết định hành chính; hoàn thiện các quy định về quy trình ban hành văn bản hành chính; tăng cường tham vấn, tiếp thu ý kiến nhân dân, doanh nghiệp; tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong xây dựng, theo dõi, ban hành văn bản; hoàn thiện cơ chế phối hợp giữa các cơ quan trong việc ban hành và thực hiện văn bản hành chính...

Tại Hội thảo, các đại biểu cũng đã được giới thiệu thực trạng quy định của pháp luật về ban hành quyết định hành chính ở Việt Nam; nghiên cứu kinh nghiệm của một số quốc gia về thủ tục ban hành quyết định hành chính; đánh giá tác động của chính sách trong dự án Luật Thủ tục ban hành quyết định hành chính; tổng quan về các quy chế chính liên quan đến xử lý hành chính và chỉ đạo hành chính trong Luật Thủ tục hành chính tại Nhật Bản.

Có thể bạn quan tâm

Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 70/2026/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật Quy hoạch. (Ảnh: Thành Đạt)

Hoàn thiện hành lang pháp lý, tháo gỡ "nút thắt" trong công tác quy hoạch

Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 70/2026/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật Quy hoạch. Với nhiều điểm mới, Nghị định được kỳ vọng sẽ hoàn thiện cơ sở pháp lý, tháo gỡ các bất cập thực tiễn trong quy hoạch, nhằm thúc đẩy triển khai các dự án, góp phần phát triển kinh tế-xã hội của đất nước trong giai đoạn mới.

Một vụ tai nạn giao thông trên cao tốc Trung Lương-Mỹ Thuận.

Phương tiện dừng, đỗ trái phép trên cao tốc sẽ rất nguy hiểm

Thời gian qua, nhiều phương tiện khi tham gia giao thông trên tuyến cao tốc Trung Lương-Mỹ Thuận-Cần Thơ đã dừng, đỗ trái quy định. Mặc dù, lực lượng Cảnh sát giao thông liên tục xử lý và có nhiều hình thức tuyên truyền. Tuy nhiên, một số người điều khiển phương tiện vẫn cố tình dừng, đỗ và gây ra những vụ tai nạn nghiêm trọng.

[Video] Cảnh giác với tin giả trước thềm bầu cử

[Video] Cảnh giác với tin giả trước thềm bầu cử

Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu HĐND các cấp là sự kiện chính trị quan trọng, thể hiện quyền làm chủ của Nhân dân. Tuy nhiên, trên không gian mạng, các thế lực thù địch và phần tử cơ hội chính trị đang gia tăng hoạt động tung tin giả, xuyên tạc nhằm phá hoại cuộc bầu cử.

Ngày 12/3, Bộ Tư pháp tổ chức hội nghị tham vấn hồ sơ chính sách dự án Luật Luật sư (sửa đổi). Trong ảnh: Thứ trưởng Tư pháp Mai Lương Khôi phát biểu khai mạc hội nghị. (Ảnh: TL)

Thiết kế chính sách cần phù hợp thực tiễn

Đổi mới quản lý nhà nước với đội ngũ luật sư, các tổ chức hành nghề luật sư theo hướng hiệu lực, hiệu quả, phát triển thị trường dịch vụ pháp lý minh bạch, xây dựng đội ngũ luật sư có bản lĩnh chính trị đáp ứng yêu cầu cải cách tư pháp, hội nhập quốc tế và phát triển kinh tế-xã hội… là những yêu cầu đang được đặt ra... 

Hiện trường tàu tông vào cầu Ghềnh.

Khởi tố vụ án điều tra tàu tông cầu Ghềnh

Liên quan vụ tàu tông vào cầu Ghềnh, khiến cầu hư hỏng, tuyến đường sắt bắc-nam gián đoạn những ngày qua, tối 10/3, Công an tỉnh Đồng Nai thông tin, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh đã ra quyết định khởi tố vụ án để điều tra về hành vi vi phạm quy định về tham gia giao thông đường thủy.