Nghiên cứu xây dựng Luật Thủ tục ban hành quyết định hành chính

Mới đây, Bộ Tư pháp phối hợp Cơ quan hợp tác quốc tế Nhật Bản (JICA) tổ chức Hội thảo “Trao đổi kinh nghiệm của Nhật Bản trong việc nghiên cứu xây dựng và ban hành Luật Thủ tục ban hành quyết định hành chính”.

Quang cảnh hội thảo.
Quang cảnh hội thảo.

Phát biểu khai mạc, bà Nguyễn Thị Hạnh, Vụ trưởng Vụ Pháp luật hình sự-hành chính, Bộ Tư pháp nêu rõ, trong hệ thống quản lý hành chính Nhà nước, quyết định hành chính đóng vai trò như một công cụ quan trọng, thể hiện quyền lực công thông qua các văn bản cá biệt do cơ quan nhà nước có thẩm quyền ban hành.

Đây là loại văn bản được áp dụng một lần, hướng đến một hoặc một số đối tượng cụ thể, nhằm giải quyết các vấn đề riêng biệt trong hoạt động quản lý. Với đặc thù này, quyết định hành chính không chỉ làm phát sinh, thay đổi hay chấm dứt các quyền, nghĩa vụ, lợi ích của cá nhân, tổ chức, mà còn có tác động trực tiếp đến lợi ích công cộng, đời sống nhân dân và hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp.

Theo Vụ trưởng Nguyễn Thị Hạnh, hệ thống pháp luật Việt Nam đã đạt được những bước tiến đáng kể trong việc xây dựng và ban hành các văn bản quy phạm pháp luật, tuy nhiên, lĩnh vực ban hành quyết định hành chính vẫn còn những khoảng trống cần được lấp đầy.

hanh-4758.jpg
Bà Nguyễn Thị Hạnh, Vụ trưởng Vụ Pháp luật hình sự-hành chính, Bộ Tư pháp phát biểu tại hội thảo.

Luật Thủ tục ban hành quyết định hành chính được xây dựng theo hướng quy định những quy tắc chung nhất về thủ tục ban hành quyết định hành chính, do đó sẽ không thay thế, sửa đổi toàn bộ các quy định đã có trong hệ thống pháp luật mà cơ bản sẽ đóng vai trò “bổ khuyết”, “lấp chỗ trống” đối với những vấn đề chưa được hệ thống pháp luật hiện hành quy định hoặc quy định chưa đầy đủ.

Đồng thời luật vẫn “thừa nhận” các quy trình, thủ tục ban hành quyết định hành chính đang được quy định tại các văn bản quy phạm pháp luật chuyên ngành nhằm bảo đảm tối đa tính thống nhất, đồng bộ, tính ổn định của hệ thống pháp luật, tránh xáo trộn không cần thiết, ngoại trừ một số quy định cụ thể tại Luật này.

Về mục tiêu cụ thể, bà Hạnh cho biết, Luật sẽ khắc phục các khoảng trống pháp lý trong việc ban hành quyết định hành chính như: chưa xác định khái niệm quyết định hành chính, chưa xác định rõ ràng chủ thể ban hành quyết định hành chính; thiếu nguyên tắc ban hành quyết định hành chính; xác định khi nào quyết định hành chính là trái pháp luật; bảo đảm các nguyên tắc ban hành quyết định hành chính để thực hiện thống nhất trong quá trình ban hành quyết định hành chính; tạo ra cơ chế để cơ quan, tổ chức, cá nhân kiểm soát tính hợp pháp, hợp lý, khả thi của quyết định hành chính và bảo đảm các quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân trong quá trình ban hành quyết định hành chính.

minh-2466.jpg
Tiến sĩ Đinh Văn Minh, nguyên Vụ trưởng Vụ Pháp chế, Thanh tra Chính phủ

Theo Tiến sĩ Đinh Văn Minh, nguyên Vụ trưởng Vụ Pháp chế, Thanh tra Chính phủ, văn bản hành chính là một trong những hình thức quan trọng trong hoạt động quản lý nhà nước, nhằm truyền đạt, tổ chức thi hành chủ trương, chính sách, pháp luật từ cơ quan hành chính nhà nước tới đối tượng chấp hành.

Việc ban hành, tổ chức thi hành và kiểm soát văn bản hành chính có vai trò quyết định trong việc bảo đảm tính hợp hiến, minh bạch, hiệu quả trong quản lý nhà nước. Tuy nhiên, thực tiễn tổ chức thi hành văn bản hành chính ở Việt Nam vẫn còn nhiều hạn chế, đặc biệt về quy trình, thủ tục ban hành các văn bản này.

Để hoàn thiện pháp luật và nâng cao hiệu quả thi hành văn bản hành chính, Tiến sĩ Đinh Văn Minh cho rằng cần xây dựng Luật Ban hành và thực thi quyết định hành chính; hoàn thiện các quy định về quy trình ban hành văn bản hành chính; tăng cường tham vấn, tiếp thu ý kiến nhân dân, doanh nghiệp; tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong xây dựng, theo dõi, ban hành văn bản; hoàn thiện cơ chế phối hợp giữa các cơ quan trong việc ban hành và thực hiện văn bản hành chính...

Tại Hội thảo, các đại biểu cũng đã được giới thiệu thực trạng quy định của pháp luật về ban hành quyết định hành chính ở Việt Nam; nghiên cứu kinh nghiệm của một số quốc gia về thủ tục ban hành quyết định hành chính; đánh giá tác động của chính sách trong dự án Luật Thủ tục ban hành quyết định hành chính; tổng quan về các quy chế chính liên quan đến xử lý hành chính và chỉ đạo hành chính trong Luật Thủ tục hành chính tại Nhật Bản.

Có thể bạn quan tâm

Các bị cáo tại phiên xét xử.

Vụ án trục lợi bảo hiểm tại Công ty LanQ: Không nhận tiền "hoa hồng" nhưng chỉ đạo nhân viên nhận

Chiều 28/1, phiên tòa xét xử sơ thẩm bị cáo Phạm Văn Cách (cựu Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty cổ phần Dược phẩm Sơn Lâm) cùng bị cáo Nguyễn Mạnh Quyền (cựu Chủ tịch Hội đồng quản trị, Tổng Giám đốc Công ty LanQ) trong vụ án trục lợi bảo hiểm xã hội tiếp tục với phần xét hỏi.

Phó Cục trưởng Cục Bổ trợ tư pháp (Bộ Tư pháp) Nguyễn Tấn Cường phát biểu tại tọa đàm. (Ảnh: TL)

Bảo đảm cơ sở pháp lý đầy đủ, thống nhất về quản tài viên

Việc ban hành Nghị định nhằm bảo đảm cơ sở pháp lý đầy đủ, thống nhất để triển khai thực hiện hiệu quả, đồng bộ các quy định của Luật Phục hồi, phá sản năm 2025 trong bối cảnh đẩy mạnh chuyển đổi số, phát triển hoạt động hành nghề quản lý, thanh lý tài sản ổn định, bền vững.

Công an xã Văn Lãng tặng quà và thư khen cho người dân giao nộp vũ khí tại trụ sở.

Cách làm sáng tạo của Công an xã Văn Lãng

Để tăng hiệu quả trong công tác an ninh trật tự trên địa bàn, Công an xã Văn Lãng, tỉnh Lạng Sơn đã triển khai việc thực hiện mô hình, cách làm khi người dân giao nộp, đổi vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ sẽ được lực lượng công an tặng quà và trao thư khen.

Bộ đội Biên phòng Hải Phòng thu giữ container chứa than cục không có giấy tờ chứng minh nguồn gốc hợp pháp.

Quyết liệt trấn áp tội phạm trên tuyến biên giới biển, cửa khẩu cảng trong đợt cao điểm

Sắp đến Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, lợi dụng nhu cầu vận chuyển hàng hóa tăng cao, tình hình tội phạm trên tuyến biên giới biển, cửa khẩu cảng Hải Phòng tiềm ẩn nhiều diễn biến khó lường, các hoạt động vi phạm pháp luật gia tăng, nhất là buôn lậu, gian lận thương mại và vận chuyển trái phép chất ma túy.

Tấn (bìa trái), Quý và Thật (bìa phải) tại phiên tòa. (Ảnh: VĂN VŨ)

An Giang: Giết người do mâu thuẫn từ việc kêu mở cửa không được

Ngày 27/1, Tòa án nhân dân tỉnh An Giang tuyên phạt Danh Quý (24 tuổi) 24 năm tù về tội “Giết người” và tội “Sử dụng trái phép vũ khí quân dụng”; Danh Tấn (30 tuổi) 16 năm tù về tội “Giết người”; Đoàn Văn Thật (24 tuổi) 7 tháng 5 ngày tù về tội “Che giấu tội phạm” (bằng thời gian tạm giam và được trả tự do ngay tại phiên tòa).

Quang cảnh phiên họp. (Ảnh: TL)

Tạo cơ chế đặc thù phát triển ngành dầu khí trở thành ngành mũi nhọn

Luật Dầu khí được đề xuất sửa đổi tập trung vào năm nhóm chính sách lớn, nhằm nâng cao hiệu quả khai thác tài nguyên gắn với bảo vệ môi trường, ứng phó biến đổi khí hậu; tạo động lực tăng trưởng mới, khơi thông nguồn lực, góp phần bảo đảm chủ quyền trên biển và an ninh năng lượng quốc gia.