Ngày 26/1/2026, Chính phủ ban hành Nghị định 46/2026/NĐ-CP quy định chi tiết thi hành một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật An toàn thực phẩm, có hiệu lực thi hành kể từ ngày ký ban hành.
Nghị định được Chính phủ ban hành sau quá trình nghiên cứu, tổng kết thực tiễn, đánh giá chính sách kỹ lưỡng, có sự đồng thuận rất cao của các bộ, ngành với phương châm nâng cao hiệu quả hoạt động quản lý an toàn thực phẩm, bảo đảm tốt nhất sức khỏe người dân, đặc biệt trong bối cảnh thời gian qua xảy ra nhiều vụ việc liên quan an toàn thực phẩm, gây hậu quả nghiêm trọng.
Nghị định đã thay đổi phương thức kiểm tra thực phẩm nhập khẩu, theo đó ngoài kiểm tra hồ sơ, lấy mẫu đánh giá sinh vật gây hại và thông quan ngay khi đạt yêu cầu, còn phải kiểm tra thực tế hàng hóa và lấy mẫu kiểm nghiệm. Việc lấy mẫu kiểm nghiệm theo quy định có thể kéo dài khoảng 7 ngày làm việc, chỉ khi đạt yêu cầu hàng hóa mới đủ điều kiện thông quan. Do chưa có hướng dẫn chi tiết ngay khi Nghị định có hiệu lực, việc triển khai tại một số cửa khẩu bước đầu phát sinh vướng mắc, gây ảnh hưởng đến tiến độ thông quan hàng hóa.
Cục trưởng Pháp luật hình sự-hành chính và Quản lý xử lý vi phạm hành chính (Bộ Tư pháp) Nguyễn Thị Hạnh cho biết, trước tình hình trên, Bộ Tư pháp đã ban hành Công văn số 665/BTP-KSTT ngày 31/1/2026 gửi Bộ Y tế, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Công thương, Bộ Tài chính, đề nghị các bộ chủ động tháo gỡ khó khăn, ách tắc cho doanh nghiệp khi thực hiện thủ tục hành chính liên quan nhập khẩu hàng hóa.
Đối với những vấn đề vượt thẩm quyền, các bộ cần báo cáo Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ để xem xét, xử lý theo quy định. Song song với đó, Bộ Tư pháp cũng đã cử đại diện tham gia kịp thời các cuộc họp liên ngành để cùng tìm kiếm giải pháp tháo gỡ khó khăn, vướng mắc.
Kết quả bước đầu cho thấy, những khó khăn, vướng mắc phát sinh từ Nghị định số 46/2026/NĐ-CP chủ yếu thuộc về quá trình tổ chức thực hiện các quy định về kiểm tra nhà nước đối với thực phẩm nhập khẩu, đúng như nội dung đã được Lãnh đạo Chính phủ kết luận tại Thông báo số 58/TB-VPCP.
Bên cạnh việc triển khai Thông báo số 58/TB-VPCP và Công điện số 08/CĐ-TTg ngày 3/2/2026 của Thủ tướng Chính phủ về tập trung tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong thực hiện Nghị định số 46/2026/NĐ-CP, Bộ Tư pháp đề xuất như sau: Căn cứ quy định tại điểm b khoản 2 Điều 14 và Điều 56 Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật, Bộ Y tế cần chủ trì, phối hợp Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Công thương khẩn trương rà soát những nội dung bất cập của Nghị định 46/2026/NĐ-CP.
Trên cơ sở đó, tham mưu Chính phủ ban hành Nghị quyết để tạm ngưng hoặc điều chỉnh hiệu lực một phần Nghị định này. Đồng thời, cần xác định những nội dung cần tiếp tục thực thi theo quy định của Nghị định số 15/2018/NĐ-CP và các văn bản hướng dẫn thi hành liên quan để thiết kế, quy phạm hóa trong Nghị quyết của Chính phủ, nhằm bảo đảm cơ sở triển khai các giải pháp thay thế.
Tại buổi họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 1, chiều 4/2, trả lời câu hỏi của phóng viên về việc tháo gỡ vướng mắc trong triển khai thực hiện Nghị định 46 về kiểm tra nhà nước với một số nông sản, thực phẩm tươi sống nhập khẩu, Thứ trưởng Thường trực Y tế Vũ Mạnh Hà cho hay, các bộ đang họp, báo cáo và xin ý kiến đề xuất Chính phủ ban hành nghị quyết hướng dẫn thực hiện Nghị định này.
Trước đó, ngày 3/2, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã ký Công điện số 08/CĐ-TTg về việc tập trung tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong tổ chức triển khai thực hiện Nghị định số 46/2026/NĐ-CP của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật an toàn thực phẩm.
Theo đó, Thủ tướng yêu cầu Bộ Y tế, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Công thương và các bộ, cơ quan liên quan khẩn trương chỉ đạo, ban hành ngay các văn bản hướng dẫn thực hiện Nghị định số 46/2026/NĐ-CP về kiểm tra thực phẩm, hàng hóa xuất, nhập khẩu theo chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền, lĩnh vực được phân công quản lý.
Các Bộ: Y tế, Nông nghiệp và Môi trường, Công thương thiết lập ngay đường dây nóng 24/7 và thông báo ngay trên các phương tiện truyền thông đại chúng về thông tin đường dây nóng; bố trí nhân lực trực thường xuyên để kịp thời giải đáp, làm rõ các vấn đề nổi lên, nhất là việc triển khai các quy định mới trong Nghị định số 46/2026/NĐ-CP và sẵn sàng tiếp nhận và xử lý các vướng mắc phát sinh…
