Ngành khoa học và công nghệ là một trong những động lực then chốt của tăng trưởng kinh tế

Thông tin được Thứ trưởng Khoa học và Công nghệ Bùi Hoàng Phương nhấn mạnh tại buổi họp báo thường kỳ tháng 10/2025, tổ chức sáng nay (31/10) tại Hà Nội, với sự tham dự của đại diện lãnh đạo nhiều đơn vị thuộc Bộ Khoa học và Công nghệ.

Tạo hành lang pháp lý cho đổi mới sáng tạo

Tháng 10 là tháng có nhiều dấu mốc quan trọng của ngành khoa học và công nghệ, thể hiện qua việc Bộ Khoa học và Công nghệ đã trình Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ ban hành 1 nghị quyết, 7 nghị định và 7 quyết định quan trọng, bao quát hầu hết các lĩnh vực trọng tâm của ngành.

Thứ trưởng Bùi Hoàng Phương cho biết: “Đây là kết quả nổi bật trong công tác hoàn thiện thể chế, tạo hành lang pháp lý đồng bộ cho các hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo trong giai đoạn tới”.

Đáng chú ý, Nghị quyết số 307/NQ-CP ngày 6/10 vừa qua đã chính thức bổ sung dự án Luật Trí tuệ nhân tạo trong chương trình Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV, đánh dấu bước tiến quan trọng trong việc xây dựng hành lang pháp lý cho lĩnh vực này.

Buổi họp báo còn cung cấp nhiều thông tin liên quan việc triển khai các nhiệm vụ xây dựng, hoàn thiện văn bản quy phạm pháp luật hướng dẫn thi hành Luật Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo, một trong những trọng tâm lớn của bộ trong năm 2025. 7 nghị định được ban hành, tập trung hướng dẫn chi tiết các nội dung của Luật Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo, từ cơ chế tự chủ, tài chính, quỹ đầu tư mạo hiểm, nhân lực, giải thưởng khoa học, đến chương trình, nhiệm vụ khoa học và công nghệ và hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo.

Trong đó, Nghị định số 271/2025/NĐ-CP quy định việc thành lập và góp vốn doanh nghiệp để thương mại hóa kết quả nghiên cứu khoa học và công nghệ trên địa bàn Hà Nội, mở ra cơ chế mới, đưa tri thức khoa học vào thực tiễn sản xuất.

Cùng với đó, cũng trong tháng 10, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành nhiều quyết định quan trọng nhằm thúc đẩy phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo như: Kiện toàn Ban Chỉ đạo quốc gia về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và Đề án 06; ban hành kế hoạch triển khai thi hành các luật sửa đổi trong lĩnh vực tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật và khoa học và công nghệ; phê duyệt chương trình khuyến khích doanh nghiệp tư nhân đầu tư hạ tầng viễn thông và hạ tầng số quốc gia đến năm 2030; ban hành quy hoạch phổ tần số vô tuyến điện quốc gia; bộ tiêu chí đánh giá hiệu quả khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số đối với phát triển kinh tế-xã hội; cùng quy trình xét chọn sáng kiến đột phá và kế hoạch triển khai thi hành Luật Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo.

Đây là những văn bản có ý nghĩa định hướng, giúp lượng hóa đóng góp của khoa học và công nghệ trong từng ngành, từng địa phương, đồng thời thúc đẩy hiệu quả đầu tư công cho nghiên cứu và đổi mới sáng tạo.

Bộ Khoa học và Công nghệ đã ban hành 5 thông tư hướng dẫn chuyên ngành, như: Quy định về kiểm toán kỹ thuật đối với chữ ký điện tử và dịch vụ tin cậy; hướng dẫn đánh giá sơ bộ an toàn hạt nhân cho địa điểm nhà máy điện hạt nhân trong giai đoạn quyết định chủ trương đầu tư; quy định trình tự phê duyệt quy hoạch kho số viễn thông và tài nguyên internet; quy định về quản lý, kết nối và chia sẻ dữ liệu trên Hệ thống thông tin quốc gia về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; và hướng dẫn xác định vị trí việc làm chuyên trách về chuyển đổi số.

Các văn bản này góp phần hoàn thiện khung pháp lý, chuẩn hóa quy trình kỹ thuật và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Nhiều hoạt động, sự kiện trọng điểm

Với những định hướng chiến lược giúp xây dựng nền tảng dữ liệu thống nhất, thúc đẩy phát triển hạ tầng số và hỗ trợ công tác điều hành chính phủ điện tử, Bộ Khoa học và Công nghệ đã ban hành Chiến lược dữ liệu đến năm 2030, Khung kiến trúc tổng thể quốc gia số và Kế hoạch phát triển hạ tầng viễn thông, hạ tầng số phục vụ Trung tâm tài chính quốc tế Việt Nam.

Bộ cũng ban hành 5 công điện chỉ đạo các Sở Khoa học và Công nghệ, doanh nghiệp viễn thông chủ động ứng phó với bão số 10, 11 và khắc phục hậu quả mưa lũ, bảo đảm thông tin liên lạc thông suốt phục vụ chỉ đạo, điều hành.

Đồng thời, Công văn 5511/BKHCN-CĐSQG hướng dẫn các bộ, ngành, địa phương xây dựng kế hoạch chuyển đổi số năm 2026, thể hiện vai trò điều phối, dẫn dắt của bộ trong lộ trình chuyển đổi số quốc gia.

Đối với công tác đẩy mạnh hoạt động hợp tác quốc tế, bộ đã chủ trì và phối hợp tổ chức hơn 15 hội nghị, hội thảo và sự kiện khoa học lớn. Nổi bật là Hội thảo “Đột phá phát triển khoa học, công nghệ thúc đẩy chuyển đổi xanh và phát triển bền vững” tại Quảng Trị; Hội thảo quốc tế “100 năm vật lý lượng tử” tại Gia Lai với sự tham dự của các nhà khoa học đến từ 14 quốc gia; Hội nghị khoa học kỹ thuật đo lường toàn quốc lần thứ VIII và Hội nghị khoa học và công nghệ hạt nhân toàn quốc lần thứ XVI (VINANST-16) tại Đà Nẵng…

Một trong những điểm nhấn đáng chú ý trong tháng 10/2025 là sự kiện “Đổi mới sáng tạo toàn dân - Động lực phát triển quốc gia” được tổ chức tại Hà Nội, đã thu hút hơn 800 đại biểu, kết nối trực tuyến tới 34 tỉnh, thành phố do Bộ Khoa học và Công nghệ phối hợp với Bộ Tài chính tổ chức.

Trong khuôn khổ chương trình, Diễn đàn chính sách và Triển lãm quốc tế về đổi mới sáng tạo đã được tổ chức, giới thiệu hàng trăm sản phẩm, giải pháp công nghệ mới của Việt Nam.

Cũng trong tháng, sự kiện VNIX-NOG 2025 diễn ra tại Nha Trang (16-17/10) đã quy tụ các chuyên gia, doanh nghiệp viễn thông trong và ngoài nước, hướng tới mục tiêu phát triển internet thế hệ mới IPv6-Only, tự động hóa hạ tầng mạng và nâng cao chất lượng dịch vụ internet quốc gia.

Đặc biệt, Chương trình chào mừng Ngày Chuyển đổi số quốc gia 2025 với chủ đề “Chuyển đổi số: Nhanh hơn-hiệu quả hơn-gần dân hơn” đã tổng kết giai đoạn 2020-2025, công bố Chỉ số Chuyển đổi số (DTI) năm 2024 của các tỉnh, thành phố và tôn vinh các tập thể, cá nhân có thành tích xuất sắc trong triển khai chuyển đổi số.

Đây là dịp nhìn lại chặng đường 5 năm thực hiện chương trình chuyển đổi số quốc gia, đồng thời định hướng cho giai đoạn tiếp theo với mục tiêu lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm.

Ngoài ra, còn phải kể đến chương trình Tuần lễ Số quốc tế Việt Nam với chủ đề “Quản trị trí tuệ nhân tạo - AI Governance” được tổ chức thành công trong tuần qua.

Việc hoàn thiện thể chế là một trong những ưu tiên hàng đầu

Tại buổi họp báo, Thứ trưởng Bùi Hoàng Phương khẳng định, việc hoàn thiện thể chế là một trong những ưu tiên hàng đầu, theo đúng tinh thần chỉ đạo của Đảng và Nhà nước trong Nghị quyết 57.

Tháng 11/2025, Bộ Khoa học và Công nghệ tập trung hoàn thiện 5 dự án luật trình Quốc hội xem xét thông qua tại Kỳ họp thứ 10, gồm: Luật Chuyển đổi số, Luật Công nghệ cao (sửa đổi), Luật sửa đổi Luật Sở hữu trí tuệ, Luật sửa đổi Luật Chuyển giao công nghệ và Luật Trí tuệ nhân tạo.

Đồng thời, bộ tiếp tục đẩy nhanh tiến độ xây dựng các nghị định và thông tư hướng dẫn thi hành những luật đã được Quốc hội thông qua tại Kỳ họp thứ 9. Hoàn thiện các dự thảo Nghị định về xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực năng lượng nguyên tử; quản lý chất lượng sản phẩm, hàng hóa; phát triển công nghiệp công nghệ số và khu công nghệ số tập trung; quản lý chất lượng sản phẩm, dịch vụ Halal; cùng các quy định sửa đổi điều kiện hoạt động của tổ chức kiểm định, hiệu chuẩn, thử nghiệm phương tiện đo.

Cũng trong thời gian tới, Bộ Khoa học và Công nghệ triển khai các đề án trọng điểm như: Đề án đẩy mạnh công tác sở hữu trí tuệ phục vụ phát triển kinh tế-xã hội; Đề án thống kê, đánh giá tỷ trọng đóng góp của công nghệ sinh học; Chiến lược phát triển, ứng dụng năng lượng nguyên tử vì mục đích hòa bình đến năm 2035, tầm nhìn 2050 và Đề án đào tạo, phát triển nguồn nhân lực năng lượng nguyên tử.

Thứ trưởng Bùi Hoàng Phương nhấn mạnh, những nhiệm vụ trọng tâm trong công tác xây dựng, hoàn thiện các văn bản quy phạm pháp luật, tạo khung pháp lý hoàn chỉnh, nền tảng cho việc triển khai, phát triển mạnh mẽ các hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo trong giai đoạn 2025-2030, hướng tới đưa khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số thực sự trở thành động lực trung tâm của tăng trưởng kinh tế và phát triển bền vững, góp phần thúc đẩy sự phát triển kinh tế-xã hội của đất nước.