Tuy nhiên, đi cùng với triển vọng phát triển là những diễn biến phức tạp của thị trường bất động sản nông nghiệp và tâm lý đón đầu quy hoạch.
Vùng quê “sốt đất”
Cách đây chỉ hơn một năm, xã Tây Yên, thuộc huyện An Biên, tỉnh Kiên Giang trước đây (nay là xã Tây Yên, tỉnh An Giang) vẫn là vùng quê thuần nông với nhịp sống bình lặng. Những thửa ruộng, mảnh vườn tại đây chủ yếu phục vụ canh tác lúa và cây ăn trái, việc giao dịch chuyển nhượng nếu có cũng chỉ diễn ra nhỏ lẻ giữa những người hàng xóm, láng giềng với mức giá ổn định. Thế nhưng, từ khi thông tin về cầu vượt vịnh Rạch Giá được công bố, thị trường đất đai đã thay đổi chóng mặt.
Ông Lê Quốc Triển, một người dân sống lâu năm tại ấp Rạch Cốc, không khỏi ngỡ ngàng trước sự thay đổi này. Chỉ tay về phía những cánh đồng đang nằm trong tầm ngắm của giới đầu tư, ông chia sẻ: “Trước đây, một miếng ruộng 1.000 m2 ở khu vực này chỉ có giá hơn 100 triệu đồng, có khi rao bán mãi chẳng ai mua. Vậy mà vài tháng trước, người ta từ đâu kéo về hỏi mua nườm nượp. Giá đất nhảy múa theo từng tuần, từ 500 lên 800 triệu đồng, và giờ có những vị trí người ta đã ra giá hơn 1 tỷ đồng”.
Giao dịch mua đi bán lại diễn ra liên tục theo hình thức “lướt sóng”, khiến giá trị thực của đất nông nghiệp bị đẩy lên quá cao so với thu nhập từ canh tác. Sự tăng giá đột biến này mang lại niềm vui ngắn hạn cho những người bán được đất, nhưng lại gieo nỗi lo cho những hộ dân còn trụ lại. Họ lo sợ về một tương lai xáo trộn, về việc bồi thường giải phóng mặt bằng sau này sẽ ra sao khi giá thị trường và giá quy định có sự chênh lệch lớn.
Đi cùng với những cơn “sốt đất” là sự nảy sinh của các hành vi trục lợi và tranh chấp phức tạp. Qua công tác kiểm tra thực tế, chính quyền địa phương đã phát hiện những dấu hiệu bất thường trong sử dụng đất của một bộ phận người dân. Không ít trường hợp đã âm thầm cất chòi tạm, xây dựng các công trình không phép hoặc vội vã trồng thêm các loại cây lâu năm, cây ăn trái có giá trị cao ngay trên phần diện tích thuộc phạm vi dự án, chờ bồi thường, hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất.
Bên cạnh đó, tình trạng tranh chấp cũng bắt đầu xuất hiện, gây ảnh hưởng đến an ninh trật tự địa phương.
Quyết liệt giữ vững kỷ cương
Xã Tây Yên đã xác định, quản lý đất đai trong vùng dự án là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, với phương châm “Chủ động- Nghiêm minh-Công khai-Minh bạch”. Ông Huỳnh Văn Dẫn, Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Tây Yên khẳng định: “Chúng tôi sẽ rà soát toàn bộ các trường hợp sử dụng đất trong phạm vi dự án. Xã kiên quyết ngăn chặn và xử lý nghiêm những trường hợp tự ý thay đổi hiện trạng đất, cất nhà hay trồng cây trái quy định để trục lợi. Bộ phận chuyên môn đang phối hợp chặt chẽ với các ấp để đối chiếu hồ sơ bồi thường, xác định rõ hiện trạng tại thời điểm công bố dự án. Tuyệt đối không để trục lợi chính sách”.
Tại ấp Rạch Cốc - điểm nóng của dự án, bà Phạm Thị Kim Thụy, Bí thư Chi bộ, Trưởng ấp, cho biết ấp đã triển khai chiến dịch tuyên truyền “đi từng ngõ, gõ từng nhà” đề nghị người dân giữ nguyên hiện trạng sử dụng đất; không tự ý xây dựng, không chặt phá cây rừng hay khai thác đất dòng sông trái phép. Bà Thụy nhấn mạnh: “Chúng tôi giải thích rõ để người dân hiểu rằng, mọi hành vi cố tình vi phạm, thay đổi hiện trạng sau khi đã công bố quy hoạch đều sẽ không được xem xét bồi thường, thậm chí còn bị xử lý theo pháp luật. Dự án này là vì lợi ích chung của chính người dân địa phương, vì thế mỗi người cần có trách nhiệm để công trình được hoàn thành đúng tiến độ”.
Cầu vượt vịnh Rạch Giá được khởi công ngày 30/9/2025, với tổng mức đầu tư gần 3.900 tỷ đồng, sử dụng ngân sách tỉnh, quy mô sáu làn xe và tổng chiều dài 3.500 m. Điểm nhấn của công trình là hệ thống cầu vượt qua hai cửa sông Cái Lớn và Cái Bé, kết nối tuyến đường bộ ven biển từ xã Tây Yên đến phường Rạch Giá.
Ý tưởng kiến trúc của cầu được lấy cảm hứng từ hình ảnh mái tóc của nữ Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Phan Thị Ràng (chị Sứ).
Khi hoàn thành vào năm 2029, công trình sẽ khép kín tuyến đường ven biển, tạo sự liên kết vùng chặt chẽ giữa các tỉnh khu vực Đồng bằng sông Cửu Long; mở rộng không gian phát triển, thúc đẩy kinh tế biển, du lịch và dịch vụ cho khu vực U Minh Thượng và các vùng lân cận.
