Đây là nhận định của Giáo sư Roberto Rabel, làm việc tại Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược, Đại học Victoria Wellington (New Zealand) trong cuộc trả lời phỏng vấn nhân chuyến thăm của Thủ tướng Luxon tới Việt Nam và tham dự Diễn đàn Tương lai ASEAN tại Hà Nội.
Giáo sư Roberto Rabel cho biết, đây sẽ là chuyến thăm Việt Nam đầu tiên của ông Luxon trên cương vị Thủ tướng New Zealand, nhằm đáp lễ chuyến thăm New Zealand vào tháng 3/2024 của Thủ tướng Việt Nam Phạm Minh Chính.
Chuyến thăm có ý nghĩa quan trọng khi giúp Thủ tướng Luxon gặp các đại diện Chính phủ và khu vực tư nhân của Việt Nam để thảo luận về mối quan hệ song phương cũng như triển vọng tăng cường quan hệ thương mại, đầu tư, đồng thời trao đổi quan điểm về một loạt thách thức mà cả hai nước đang phải đối mặt trong việc điều hướng môi trường địa chính trị đang thay đổi ở khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương.
Đánh giá về mối quan hệ song phương Việt Nam-New Zealand, Giáo sư Roberto Rabel cho biết, kể từ khi chính thức thiết lập Quan hệ Đối tác Chiến lược năm 2020, quan hệ New Zealand-Việt Nam đã tiếp tục phát triển và ổn định. Trong đó, thương mại song phương đã tăng hơn 40% trong 5 năm qua; các mối quan hệ và tương tác chính trị trong môi trường đa phương, như Hiệp định đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP), cũng có những chuyển biến tích cực.
Tuy nhiên, vẫn còn dư địa để đưa mối quan hệ đối tác chiến lược lên tầm cao mới bằng cách đưa ra các dự án cụ thể nhằm thu hút các chủ thể Chính phủ, khu vực tư nhân và xã hội dân sự ở cả hai nước.
Giáo sư Roberto Rabel cho rằng, mối quan hệ song phương đang ở trạng thái tốt, nhưng còn nhiều tiềm năng hợp tác sâu rộng hơn. Trong lĩnh vực giáo dục quốc tế, New Zealand mang đến những lựa chọn học tập tuyệt vời và cơ hội đào tạo đa dạng, có thể được nhiều sinh viên và công chức trẻ Việt Nam tiếp cận hơn. Đồng thời, ông cho rằng, cần có nhiều chương trình hỗ trợ thanh niên New Zealand đi du lịch, làm việc và nghiên cứu tại Việt Nam.
Trong những năm gần đây, các nhà lãnh đạo New Zealand và Việt Nam đã thảo luận về việc mở rộng hợp tác ngoài các lĩnh vực truyền thống như thương mại, nông nghiệp và du lịch sang các lĩnh vực mới như quản lý hàng hải, thực tiễn kinh tế bền vững và công nghệ kỹ thuật số. Một cách rõ ràng để tạo điều kiện hợp tác chặt chẽ hơn trong cả lĩnh vực truyền thống và lĩnh vực mới là khôi phục các đường bay thẳng thường xuyên giữa New Zealand và Việt Nam.
Trong bối cảnh năm 2025 là tròn 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao giữa New Zealand và Việt Nam, Giáo sư Roberto Rabel cho rằng, mối quan hệ song phương tích cực hiện nay mang lại nền tảng vững chắc để hai nước hướng tới Quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện.
Tuy nhiên, các nhà lãnh đạo ở cả hai quốc gia phải nhất trí và theo đuổi một loạt bước đi cụ thể nhằm cung cấp đủ nguồn lực giúp Quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện phát triển ở mọi cấp độ, từ chính trị, kinh tế đến công nghệ và văn hóa xã hội, dựa trên các mối liên kết được tăng cường giữa chính phủ, khu vực tư nhân và xã hội dân sự ở cả hai quốc gia.
Theo ông, việc soạn thảo và triển khai một kế hoạch thiết thực nhằm đạt được các mục tiêu này trong khuôn khổ Quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện sẽ là cách lý tưởng để kỷ niệm 50 năm quan hệ ngoại giao giữa New Zealand và Việt Nam.
Bình luận về việc Thủ tướng Luxon tham dự Diễn đàn Tương lai ASEAN tại Hà Nội, Giáo sư Roberto Rabel cho rằng, New Zealand từ lâu đã là nước tích cực ủng hộ và tham gia vào cấu trúc khu vực do ASEAN dẫn dắt, đánh giá cao giá trị của “vai trò trung tâm của ASEAN".
Theo ông, trong một môi trường địa chính trị khu vực được đặc trưng bởi sự cạnh tranh giữa các cường quốc ngày càng tăng, New Zealand cần hợp tác với ASEAN nói chung và với các quốc gia thành viên của khối này để giúp duy trì sự hòa hợp và ổn định nhằm tạo ra sự thịnh vượng chung cho khu vực.
