NASA phóng thành công tên lửa thuộc sứ mệnh Artemis 1

Vào lúc 13 giờ 47 phút ngày 16/11 (giờ Việt Nam), siêu tên lửa Hệ thống phóng không gian (SLS) của Cơ quan Hàng không và Vũ trụ Mỹ (NASA) đã chính thức rời bệ phóng tại Trung tâm Vũ trụ Kennedy ở Mũi Canaveral thuộc bang Florida, mang theo tàu vũ trụ Orion không có phi hành đoàn thực hiện chuyến bay quanh Mặt trăng và trở lại Trái đất trong vòng 3 tuần.
Hệ thống SLS-Orion của NASA rời bệ phóng tại Trung tâm Vũ trụ Kennedy ở Florida, Mỹ ngày 16/11. (Ảnh: Reuters)
Hệ thống SLS-Orion của NASA rời bệ phóng tại Trung tâm Vũ trụ Kennedy ở Florida, Mỹ ngày 16/11. (Ảnh: Reuters)

Sau khi kết thúc thời gian đếm ngược, 4 động cơ chính R-25 và 2 động cơ đẩy của SLS đã khai hỏa, tạo ra lực đẩy 8,8 triệu pound đưa tên lửa SLS-Orion bay vào vũ trụ, thắp sáng bầu trời đêm trên bờ biển không gian trung tâm Đại Tây Dương của Florida.

Tiếng gầm của động cơ tên lửa đẩy đã làm rung chuyển cả trung tâm vũ trụ, khiến đám đông người chứng kiến hò reo và hét lên đầy phấn khích.

“Thật tuyệt vời khi chứng kiến khoảnh khắc này. Bạn có thể cảm nhận rõ ánh sáng và âm thanh phát ra từ vụ phóng” - phi hành gia Jessica Meir, một trong những ứng viên cho phi hành đoàn Artemis của NASA trong tương lai, cho hay.

Theo thiết kế, khoảng 90 phút sau khi phóng, tầng trên của tên lửa sẽ đẩy phi thuyền Orion ra khỏi quỹ đạo Trái đất để bắt đầu hành trình kéo dài 25 ngày, bay đến vị trí cách bề mặt Mặt trăng 60 dặm (97km), sau đó di chuyển 40 nghìn dặm (64.374km) trên quỹ đạo quanh Mặt trăng và quay trở lại Trái đất.

Tàu Orion dự kiến sẽ rơi xuống biển vào ngày 11/12.

Vụ phóng diễn ra sau 2 lần bị trì hoãn do lỗi kỹ thuật (rò rỉ nhiên liệu) và thời tiết không thuận lợi (ngày 29/8 và 3/9), đánh dấu sứ mệnh đầu tiên (Artemis 1) trong chương trình Artemis đầy tham vọng của NASA nhằm đưa con người trở lại Mặt trăng sau gần 50 năm.

Sự kiện này cũng báo hiệu một thay đổi lớn về phương hướng đối với chương trình đưa con người vào vũ trụ thời kỳ hậu kỷ nguyên Apollo của NASA, sau nhiều thập kỷ tập trung vào quỹ đạo Trái đất tầm thấp với các tàu con thoi và Trạm vũ trụ quốc tế (ISS).

Mười hai phi hành gia đã đi bộ trên Mặt trăng trong 6 chuyến bay có phi hành đoàn thuộc chương trình Apollo được thực hiện trong giai đoạn 1969-1972.

Chương trình Artemis - được đặt theo tên nữ thần là chị em sinh đôi của Apollo trong thần thoại Hy Lạp cổ đại - nhằm đưa các phi hành gia trở lại bề mặt Mặt trăng sớm nhất vào năm 2025, từ đó làm bước đệm để thực hiện những chuyến đi tham vọng hơn đưa con người lên sao Hỏa trong tương lai.

Vụ phóng này là bài thử nghiệm nghiêm ngặt trên thực tế để đánh giá mức độ sẵn sàng của SLS trong việc đưa các phi hành gia lên Mặt trăng. Nếu thành công, sứ mệnh Artemis 1 sẽ mở đường cho chuyến bay có phi hành đoàn đầu tiên của SLS-Orion (hay còn gọi là sứ mệnh Artemis 2), đưa các phi hành gia bay quanh Mặt trăng nhưng không đáp xuống bề mặt - dự kiến được thực hiện vào năm 2024.

Hệ thống tên lửa SLS-Orion bay vào vũ trụ, thắp sáng bầu trời đêm trên bờ biển không gian trung tâm Đại Tây Dương của Florida. (Ảnh: Reuters)

Hệ thống tên lửa SLS-Orion bay vào vũ trụ, thắp sáng bầu trời đêm trên bờ biển không gian trung tâm Đại Tây Dương của Florida. (Ảnh: Reuters)

Sứ mệnh Artemis 3 sẽ chứng kiến các phi hành gia (trong đó có một phụ nữ) hạ cánh xuống cực nam của Mặt trăng, với mục tiêu thiết lập một căn cứ lâu dài ở đó.

Với chiều cao 98m, SLS được coi là hệ thống phóng thẳng đứng mới và lớn nhất mà NASA phát triển kể từ sau tên lửa đẩy Saturn V - được sử dụng trong các sứ mệnh thám hiểm Mặt trăng Apollo của cơ quan này vào giai đoạn 1969-1972.

Mặc dù không có con người trên tàu, Orion đã mang theo một phi hành đoàn mô phỏng gồm 3 ma-nơ-canh (1 nam và 2 nữ) - được trang bị các cảm biến để đo mức bức xạ và những căng thẳng khác mà các phi hành gia sẽ phải trải qua trên thực tế.

Mục tiêu chính của sứ mệnh Artemis 1 là kiểm tra độ bền tấm chắn nhiệt của tàu Orion trong quá trình quay trở lại từ quỹ đạo Mặt trăng, khi nó thâm nhập bầu khí quyển Trái đất với tốc độ 24.500 dặm (39.429km) mỗi giờ - nhanh gấp 32 lần tốc độ âm thanh.

Tấm chắn nhiệt của Orion được thiết kế để có thể chịu được lực ma sát dự kiến sẽ làm tăng nhiệt độ ngoài thân tàu lên gần 5.000 độ F (khoảng 2.760 độ C).

Theo lập trình, sau khi tiến vào không gian, tàu Orion sẽ phóng ra 10 vệ tinh khoa học cỡ nhỏ dạng CubeSat, một trong số đó có nhiệm vụ thiết lập bản đồ lượng băng dồi dào trên cực nam của Mặt trăng - vị trí hạ cánh trong tương lai của các phi hành gia thuộc chương trình Artemis.

Sau hơn một thập kỷ phát triển với nhiều năm trì hoãn và ngân sách vượt dự kiến hàng tỷ USD, cho đến nay hệ thống SLS-Orion (gồm tên lửa SLS và tàu vũ trụ Orion) đã tiêu tốn của NASA ít nhất 37 tỷ USD, bao gồm việc thiết kế, xây dựng, thử nghiệm và các cơ sở trên mặt đất.

Văn phòng Tổng thanh tra của NASA dự báo, tổng chi phí cho chương trình Artemis có thể lên tới 93 tỷ USD vào năm 2025.

Giám đốc NASA Bill Nelson đã ví chương trình khám phá Mặt trăng Artemis là “một động lực kinh tế”, đồng thời cho biết chỉ riêng trong năm 2019, chương trình này đã giúp gặt hái 14 tỷ USD trong lĩnh vực thương mại và tạo việc làm cho 70 nghìn người tại Mỹ.

Reuters

Có thể bạn quan tâm

Hoạt động nghiên cứu tại Phòng Thí nghiệm trọng điểm Công nghệ Lọc, Hóa dầu (Viện Hóa học công nghiệp Việt Nam).

Đầu tư hạ tầng nghiên cứu cho công nghệ chiến lược

Phát triển hệ thống phòng thí nghiệm trọng điểm quốc gia là một trong những giải pháp để hiện thực hóa mục tiêu đột phá về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo theo Nghị quyết 57-NQ/TW. Thực trạng lạc hậu về công nghệ đặt ra yêu cầu cấp thiết phải tổ chức lại hạ tầng nghiên cứu theo hướng tập trung, đồng bộ và hiệu quả.

Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao Công an thành phố Đà Nẵng đấu tranh tội phạm trên không gian mạng. (Ảnh: Công Vinh)

Nâng cao ý thức làm chủ, bảo vệ không gian mạng

Tại Hội nghị Trung ương 2 khóa XIV, Tổng Bí thư Tô Lâm tiếp tục khẳng định chủ trương của Đảng về bảo đảm quốc phòng, an ninh, đối ngoại, hội nhập quốc tế trong giai đoạn mới, khi nhấn mạnh yêu cầu: Tự chủ chiến lược, có năng lực kiểm soát rủi ro, có thể chế vững, có trật tự xã hội ổn định, có sự hội nhập quốc tế sâu rộng...

UAV được thử nghiệm phun thuốc cho cây cà-phê tại xã Mường Ảng, tỉnh Điện Biên.

Cơ chế sandbox đã sang giai đoạn triển khai thực tế

Bộ Khoa học và Công nghệ cho biết, bên cạnh chuẩn bị cấp phép mô hình thử nghiệm có kiểm soát đầu tiên về phát triển kinh tế tầm thấp, ứng dụng phương tiện bay không người lái (UAV) tại tỉnh Điện Biên, một số địa phương, doanh nghiệp cũng bày tỏ quan tâm đến việc triển khai thử nghiệm mô hình sandbox.

Định vị vị thế Việt Nam trên bản đồ sở hữu trí tuệ toàn cầu

Định vị vị thế Việt Nam trên bản đồ sở hữu trí tuệ toàn cầu

Trong tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế, sở hữu trí tuệ ngày càng khẳng định vai trò là một trụ cột quan trọng của nền kinh tế tri thức. Những năm qua, Việt Nam đã chủ động hoàn thiện thể chế, từng bước xây dựng hệ thống sở hữu trí tuệ tương thích với chuẩn mực quốc tế và đạt được nhiều kết quả tích cực.

Bảo đảm pháp lý khi chuyển chất xám trí tuệ thành dòng vốn trên thị trường

Bảo đảm pháp lý khi chuyển chất xám trí tuệ thành dòng vốn trên thị trường

Luật Sở hữu trí tuệ sửa đổi 2025 được thông qua cho thấy những vấn đề pháp lý sở hữu trí tuệ đã được điều chỉnh gần và sát thực tiễn hiện nay. Trong đó, việc định giá tài sản sở hữu trí tuệ làm tài sản bảo đảm đang là nội dung thu hút sự quan tâm của đông đảo dư luận, nhất là với giới khởi nghiệp liên quan đổi mới sáng tạo.

Các sản phẩm của Hợp tác xã sản xuất và tiêu thụ dược liệu Yên Sơn (thành phố Tam Điệp, tỉnh Ninh Bình) tăng mạnh về số lượng bán ra thị trường nhờ thực hiện truy xuất nguồn gốc. (Ảnh: Hà An)

Hạ tầng số nông nghiệp và môi trường

Việc nhanh chóng xây dựng hạ tầng số cho ngành nông nghiệp và môi trường không chỉ để đáp ứng các điều kiện cần của thị trường mà còn là cơ sở cho quá trình chuẩn hóa kỹ thuật, quản lý tài nguyên, bảo vệ môi trường, ứng phó với biến đổi khí hậu và nâng cao chất lượng cuộc sống của con người.

Thị trường dữ liệu: Từ kiến trúc đến hệ sinh thái

Thị trường dữ liệu: Từ kiến trúc đến hệ sinh thái

Kiến trúc và hạ tầng dữ liệu quốc gia dần hoàn thiện, dữ liệu tại Việt Nam cũng bắt đầu được vận hành theo cơ chế thị trường. Tuy nhiên, để trở thành nguồn lực kinh tế thực sự, thị trường dữ liệu vẫn phải vượt qua nhiều rào cản về pháp lý, chuẩn hóa, định giá và bảo vệ dữ liệu.

Mặt hàng gạo sinh thái chất lượng cao tại Cuộc thi gạo ngon khu vực Đồng bằng sông Cửu Long đang diễn ra tại Cà Mau.

Bài 2: Nâng tầm “hương vị phù sa”

Có được quy trình canh tác chuẩn chỉnh và những cánh đồng trĩu hạt mới chỉ là một nửa chặng đường. Để nâng cao sức cạnh tranh, Cà Mau đang quyết liệt ứng dụng công nghệ, thúc đẩy các mô hình sinh thái và triển khai chiến lược xây dựng thương hiệu bài bản nhằm định vị trọn vẹn “hương vị phù sa” trên thị trường quốc tế.