Phóng viên: Xin chào Đại sứ! Xin Đại sứ cho biết ý nghĩa chuyến thăm Liên bang Nga lần này của Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính?
Đại sứ Đặng Minh Khôi: Nhận lời mời của Thủ tướng Chính phủ Liên bang Nga Mikhail Mishustin, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính sẽ dẫn đầu Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam thăm chính thức Liên bang Nga từ ngày 22-25/3. Chuyến thăm có ý nghĩa đặc biệt.
Trước hết, đây là chuyến thăm đầu tiên của Lãnh đạo cấp cao Việt Nam đến Nga sau Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng. Ở cấp cao nhất, Tổng Bí thư Tô Lâm đã điện đàm với Tổng thống Nga Vladimir Putin và cử Đặc phái viên đi Nga ngay sau Đại hội, khẳng định Việt Nam luôn coi Nga là một trong những ưu tiên đối ngoại hàng đầu, lãnh đạo và nhân dân Việt Nam mong muốn và quyết tâm tiếp tục tăng cường quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện với Liên bang Nga trong kỷ nguyên phát triển mới của dân tộc.
Сhuyến thăm cho thấy hai nước coi trọng quan hệ hữu nghị truyền thống, tiếp tục củng cố quan hệ chính trị tin cậy trên cơ sở nền tảng vững chắc được xây dựng và vun đắp trong suốt hơn 75 năm qua, đồng thời làm mới và nâng cao hiệu quả hợp tác trên tất cả các lĩnh vực.
Thứ hai, chuyến thăm mở đầu cho trao đổi đoàn cấp cao giữa Việt Nam và Nga trong năm nay nhằm tiếp tục thúc đẩy triển khai các định hướng lớn làm sâu sắc hơn quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện đã được lãnh đạo cấp cao hai nước trao đổi, thống nhất trong chuyến thăm cấp Nhà nước đến Việt Nam của Tổng thống Vladimir Putin (19-20/6/2024) và chuyến thăm chính thức Nga của Tổng Bí thư Tô Lâm (8-11/5/2025).
Năm 2026 là dấu mốc quan trọng mở đầu cho kỷ nguyên phát triển mới của đất nước, với những mục tiêu đặt ra cao hơn: bảo đảm tăng trưởng kinh tế không dưới 10% trong giai đoạn 2026-2030; đến năm 2030 trở thành nước phát triển, có công nghiệp hiện đại và thu nhập trung bình cao, năm 2045 trở thành nước phát triển có thu nhập cao. Để thực hiện các mục tiêu trên, bên cạnh phát huy tối đa nội lực, việc tăng cường hợp tác hiệu quả với các đối tác hàng đầu, trong đó có Liên bang Nga, có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.
Thứ ba, chuyến thăm cũng là dịp để lãnh đạo hai bên rà soát, trao đổi và tìm giải pháp cho những tồn tại, vướng mắc trong hợp tác song phương, xem xét việc triển khai các dự án hợp tác lớn trên các lĩnh vực từ kinh tế-thương mại, năng lượng, khoa học-công nghệ đến quốc phòng-an ninh, giáo dục đào tạo, văn hóa, du lịch…, trong đó tập trung vào các lĩnh vực trọng điểm như năng lượng, đặc biệt năng lượng hạt nhân, dầu khí, đồng thời đề ra các biện pháp mở rộng hợp tác trong các lĩnh vực tiềm năng, tạo động lực cho hợp tác song phương bước vào giai đoạn phát triển mới. Trên cơ sở đó, Ủy ban liên Chính phủ về hợp tác kinh tế-thương mại và khoa học-kỹ thuật sẽ cụ thể hóa các nội dung hợp tác.
Tôi tin tưởng rằng, chuyến thăm của Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính sẽ thành công tốt đẹp, hứa hẹn một năm mới trong quan hệ Việt Nam-Liên bang Nga với nhiều kết quả hợp tác thực chất, đáp ứng kỳ vọng của cả hai bên.
Phóng viên: Đại sứ có thể chia sẻ những thế mạnh và tiềm năng hợp tác mà Việt Nam và Liên bang Nga cần đẩy mạnh trong thời gian tới để củng cố và làm sâu sắc hơn quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện giữa hai nước?
Đại sứ Đặng Minh Khôi: Hợp tác Việt Nam-Liên bang Nga thời gian qua đã có những bước phát triển mạnh mẽ. Quan hệ chính trị tin cậy tiếp tục được tăng cường với trao đổi đoàn, tiếp xúc các cấp, đặc biệt cấp cao diễn ra thường xuyên. Các chuyến thăm của lãnh đạo cấp cao hai nước được duy trì liên tục trong 2 năm gần đây.
Thương mại song phương đang lấy lại đà tăng trưởng tích cực, kim ngạch năm 2025 đạt 4,77 tỷ USD. Hợp tác dầu khí, năng lượng tiếp tục được đẩy mạnh, đặc biệt dự án Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận đã được khởi động lại và thỏa thuận liên Chính phủ làm cơ sở pháp lý để triển khai dự án sẽ sớm được ký kết.
Hợp tác du lịch phục hồi mạnh mẽ nhờ mở rộng mạng lưới đường bay thẳng, lượng khách du lịch Nga vào Việt Nam năm 2025 đạt trên 690 nghìn lượt (tăng 196% so với năm 2024), vượt mức trước đại dịch Covid-19; chỉ riêng hai tháng đầu năm 2026 đã đạt trên 247 nghìn lượt khách, tăng 212% so với cùng kỳ năm 2025.
Hợp tác văn hóa có bước đột phá, trong đó phải kể đến Lễ hội Văn hóa Việt Nam lần đầu tiên được tổ chức tại Quảng trường Đỏ ở thủ đô Moskva tháng 7/2025.
Hợp tác giáo dục-đào tạo đang “chuyển mình”. Năm học 2026, số lượng hồ sơ dự tuyển học bổng du học Nga lên tới 3.500 (dự tuyển 1.000 suất học bổng), khác biệt rõ rệt so với các năm trước đây chỉ sử dụng được khoảng một nửa số suất học bổng bạn cấp.
Những kết quả trên đáng phấn khởi nhưng vẫn chưa thật sự tương xứng với tiềm năng hợp tác to lớn của hai nước. Ngay cả trong những lĩnh vực đã và đang hợp tác hiệu quả vẫn còn nhiều dư địa để mở rộng hợp tác.
Đó là các lĩnh vực truyền thống-trụ cột quan trọng của hợp tác song phương, bao gồm quốc phòng, an ninh, dầu khí, năng lượng. Năng lượng hạt nhân sẽ mở ra những chân trời mới trong hợp tác năng lượng.
Đó không chỉ là điện hạt nhân mà còn là cả ngành công nghiệp hạt nhân mà Nga sẵn sàng hỗ trợ phát triển, triển vọng sử dụng năng lượng hạt nhân vào mục đích phi năng lượng trong y học, nông nghiệp.
Bên cạnh đó là những lĩnh vực giàu tiềm năng Nga có thế mạnh và ta có nhu cầu, cần được khai thác để tạo đột phá trong hợp tác, trước hết là khoa học-công nghệ, giáo dục-đào tạo, phù hợp với các định hướng phát triển của Việt Nam trong giai đoạn mới.
Nga dù đang khó khăn vẫn tiếp tục duy trì vị thế cường quốc về khoa học-công nghệ. Ta cần tranh thủ thế mạnh của Nga về hạt nhân, vật liệu mới, công nghệ hàng không-vũ trụ, trí tuệ nhân tạo, an ninh mạng, công nghệ sinh học…
Về giáo dục-đào tạo, cần nghiên cứu sử dụng hiệu quả tối đa số lượng học bổng Nga cấp cho ta (hiện là 1.000 suất/năm) để đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ cho mục tiêu phát triển đất nước, trong đó ưu tiên các lĩnh vực nghiên cứu cơ bản, công nghệ, đào tạo văn hóa nghệ thuật.
Năm 2026 đã được hai nước chọn làm Năm khoa học và giáo dục Việt Nam-Liên bang Nga. Việc tổ chức thành công hoạt động này sẽ tạo động lực mới thúc đẩy hợp tác khoa học-giáo dục, làm đà cho những năm tiếp theo.
Đó còn là các lĩnh vực như nông nghiệp, du lịch, lao động. Làm sao để nhân rộng được cả ở hai nước mô hình đầu tư sản xuất như Tập đoàn TH đang thực hiện ở Nga. Việt Nam và Nga đều có tiềm năng du lịch rất lớn; lượng khách du lịch hai nước qua lại lẫn nhau đang có xu hướng tăng mạnh.
Nga đang thiếu lao động trầm trọng, trong khi Việt Nam có nguồn lao động dồi dào. Tiềm năng lớn nhưng cần đầu tư phù hợp thì mới khai thác được hiệu quả: Đầu tư vào hạ tầng du lịch, quảng bá du lịch; vào nguồn lao động chất lượng cao mà Nga ngày càng có nhu cầu; đồng thời thúc đẩy xây dựng cơ sở pháp lý để đưa lao động sang Nga làm việc có tổ chức. Hay như lĩnh vực vận tải-logistics cũng rất có triển vọng mở rộng hợp tác.
Cần kết hợp tất cả những hướng trên để nâng tầm hợp tác song phương, không chỉ đạt hiệu quả cao mà hợp tác còn phải bền vững, lâu dài. Có như vậy mới thật sự làm sâu sắc hơn quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện giữa Việt Nam và Liên bang Nga.
Phóng viên: Xin cảm ơn Đại sứ!
