Nắng nóng và cơ hội “kích hoạt” điện tái tạo: Từ chính sách đến động lực chuyển dịch năng lượng

Ngày 31/3, hệ thống điện quốc gia ghi nhận sản lượng điện tiêu thụ đạt 1.004,7 triệu kWh - lần đầu tiên vượt mốc 1 tỷ kWh/ngày ngay từ đầu năm. Con số này chưa từng được ghi nhận từ năm 2024 trở về trước.

Đường dây truyền tải 500kV tại tỉnh Khánh Hòa (Ninh Thuận cũ).
Đường dây truyền tải 500kV tại tỉnh Khánh Hòa (Ninh Thuận cũ).

Như vậy, mới bước vào mùa nắng nóng, nhu cầu sử dụng điện tại Việt Nam tăng mạnh, đặc biệt ở các đô thị lớn và khu vực sản xuất công nghiệp.

Đây cũng là thời điểm các nguồn năng lượng tái tạo như điện mặt trời và điện gió đạt điều kiện vận hành thuận lợi nhất trong năm. Tuy nhiên, bức tranh hiện tại cho thấy một thực tế đáng chú ý đó là trong khi nhu cầu điện tăng cao, một phần công suất năng lượng tái tạo vẫn chưa được khai thác tối đa. Điều này đặt ra yêu cầu nhìn nhận lại các yếu tố vận hành hệ thống và cơ chế chính sách theo hướng đồng bộ và hiệu quả hơn.

Nhu cầu tăng cao-dư địa tái tạo còn lớn

Theo các dự báo gần đây, nhu cầu điện của Việt Nam tiếp tục duy trì tốc độ tăng trưởng ở mức cao, khoảng 8-10% mỗi năm. Trong các đợt nắng nóng, phụ tải điện có thể tăng đột biến, tạo áp lực lớn lên hệ thống vận hành. Trong bối cảnh đó, điện mặt trời - đặc biệt là các dự án quy mô lớn tại khu vực miền trung và miền nam - đang bước vào giai đoạn phát điện cao điểm, với số giờ nắng và cường độ bức xạ thuận lợi.

Tương tự, điện gió, nhất là tại các khu vực ven biển, cũng ghi nhận điều kiện vận hành tích cực. Điều này cho thấy Việt Nam sở hữu nguồn tài nguyên tái tạo dồi dào, có khả năng đóng góp đáng kể vào việc bảo đảm an ninh năng lượng trong các giai đoạn cao điểm. Tuy nhiên, việc khai thác hiệu quả nguồn lực này không chỉ phụ thuộc vào điều kiện tự nhiên, mà còn gắn liền với cơ chế vận hành hệ thống và khung chính sách liên quan.

Bên cạnh cơ chế giá, hạ tầng truyền tải điện đóng vai trò then chốt trong việc hấp thụ và phân bổ nguồn năng lượng tái tạo. Trong giai đoạn phát triển nhanh vừa qua, nhiều dự án điện mặt trời và điện gió tập trung tại một số khu vực có tiềm năng cao, dẫn đến áp lực lên lưới điện truyền tải.

Hiện nay các dự án đầu tư nâng cấp và mở rộng lưới điện đang được đẩy mạnh, với mục tiêu nâng cao khả năng giải tỏa công suất và bảo đảm vận hành ổn định. Đồng thời, việc nghiên cứu các cơ chế cho phép đa dạng hóa nguồn lực đầu tư vào hạ tầng, bao gồm sự tham gia của khu vực tư nhân cũng đã được xem xét và đã có tham gia của khối tư nhân vào lĩnh vực này.

Về dài hạn, việc phát triển đồng bộ giữa nguồn và lưới sẽ là yếu tố quyết định để tối ưu hóa hiệu quả của hệ thống năng lượng tái tạo.

Vấn đề đang được quan tâm hiện nay là nhóm các dự án năng lượng tái tạo chuyển tiếp với khoảng 173 doanh nghiệp tham gia đầu tư. Đây là các dự án được triển khai trong giai đoạn chuyển đổi chính sách giá điện, từ cơ chế giá FIT (biểu giá hỗ trợ cố định) sang các hình thức xác định giá mới.

Thời gian vừa qua, các cơ quan quản lý đã từng bước triển khai cơ chế giá tạm thời và đàm phán hợp đồng mua bán điện cho nhóm dự án này. Tuy vậy, quá trình chuyển tiếp đòi hỏi sự cân đối giữa nhiều yếu tố: bảo đảm hài hòa lợi ích giữa nhà đầu tư, hệ thống điện và người tiêu dùng; đồng thời phù hợp với mặt bằng chi phí và điều kiện vận hành thực tế.

Đối với doanh nghiệp, việc chưa hoàn tất cơ chế giá chính thức phần nào ảnh hưởng đến dòng tiền và kế hoạch tài chính. Tuy nhiên, đây cũng là giai đoạn để các bên cùng điều chỉnh, hoàn thiện khung chính sách theo hướng minh bạch và bền vững hơn trong dài hạn.

Hoàn thiện cơ chế-bước đi cần thiết trong quá trình chuyển đổi để chuyển dịch năng lượng

Cơ chế giá mua bán điện FIT (Feed-in-tariff) trước đây đã đóng vai trò quan trọng trong việc thu hút đầu tư vào năng lượng tái tạo, giúp Việt Nam nhanh chóng hình thành một thị trường với quy mô đáng kể trong thời gian ngắn. Tuy nhiên, khi quy mô hệ thống ngày càng mở rộng, yêu cầu đặt ra là cần chuyển sang các cơ chế linh hoạt và phù hợp hơn với thị trường.

Thực tế cho thấy, các cơ quan quản lý đang từng bước tháo gỡ các vướng mắc, đồng thời hoàn thiện hành lang pháp lý cho thị trường điện cạnh tranh. Đây là tín hiệu tích cực, cho thấy quyết tâm đồng hành với các doanh nghiệp trong quá trình chuyển đổi.

Dù còn những điểm cần tiếp tục hoàn thiện, triển vọng của ngành năng lượng tái tạo tại Việt Nam vẫn rất tích cực. Cam kết đạt phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050, cùng với nhu cầu điện ngày càng tăng, tạo ra không gian phát triển rộng lớn cho các nguồn năng lượng sạch.

Bên cạnh các dự án quy mô lớn về Nhiệt điện LNG, điện gió ngoài khơi, xu hướng phát triển điện mặt trời áp mái, hệ thống lưu trữ năng lượng và các mô hình tiêu thụ điện linh hoạt cũng đang dần hình thành. Những yếu tố này không chỉ góp phần giảm áp lực cho hệ thống điện, mà còn mở ra cơ hội cho các doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị năng lượng.

Trong bối cảnh hiện nay, việc giải quyết các vướng mắc liên quan đến cơ chế giá cho các dự án chuyển tiếp có thể được xem là một bước quan trọng trong quá trình hoàn thiện thị trường năng lượng. Những điều chỉnh này, nếu được thực hiện theo hướng minh bạch và nhất quán, sẽ góp phần củng cố niềm tin của nhà đầu tư và tạo nền tảng cho các giai đoạn phát triển tiếp theo.

Quan trọng hơn, đây cũng là cơ hội để Việt Nam tái cấu trúc hệ thống năng lượng theo hướng hiện đại, linh hoạt và bền vững hơn - nơi các nguồn năng lượng tái tạo không chỉ đóng vai trò bổ sung, mà trở thành một trong những trụ cột chính của hệ thống điện quốc gia.

Trong dài hạn, khi các yếu tố về chính sách, hạ tầng và thị trường được đồng bộ hóa, năng lượng tái tạo hoàn toàn có thể phát huy tối đa tiềm năng, góp phần bảo đảm an ninh năng lượng và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế xanh.

Theo chuyên gia kinh tế, Việt Nam không thiếu tiềm năng năng lượng tái tạo-điều còn thiếu là một cơ chế đủ ổn định để biến tiềm năng thành sản lượng thực tế và dòng tiền đủ để tạo nên một thị trường năng lượng bền vững.

Việt Nam đang ở giai đoạn chuyển tiếp quan trọng-nơi những điều chỉnh hôm nay sẽ định hình cấu trúc năng lượng của nhiều thập kỷ tới. Và trong bối cảnh đó, mùa nắng nóng không chỉ là thách thức về phụ tải, mà còn là cơ hội để kích hoạt hiệu quả hơn các nguồn năng lượng sạch sẵn có.

2.jpg
Một dự án điện gió trên biển tại Trà Vinh.

Có thể bạn quan tâm

Công nhân kỹ thuật xử lý sự cố bể đường ống cấp nước tại tuyến đường Phạm Văn Đồng.

Thành phố Hồ Chí Minh nỗ lực kiểm soát thất thoát nước

Với đô thị 14 triệu dân, công tác giảm tỷ lệ thất thoát nước sạch bên cạnh nguồn cung luôn là mục tiêu ưu tiên hàng đầu đối với ngành cấp nước Thành phố Hồ Chí Minh. Tổng Công ty Cấp nước Sài Gòn ứng dụng nhiều giải pháp kỹ thuật, tiên tiến và bám sát mục tiêu kế hoạch đề ra tiến tới kiểm soát tốt tỷ lệ thất thoát nước.

Quầy giao dịch của HDBank

Fitch Ratings lần đầu xếp hạng HDBank, ghi nhận nền tảng tài chính vững mạnh top đầu Việt Nam

Tổ chức xếp hạng quốc tế Fitch Ratings vừa công bố kết quả xếp hạng tín nhiệm lần đầu đối với Ngân hàng thương mại cổ phần Phát triển Thành phố Hồ Chí Minh (HDBank - HoSE: HDB). Các mức đánh giá dành cho HDBank thuộc nhóm cao nhất, phản ánh nền tảng tài chính vững mạnh, hiệu quả cao và bền vững.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Xuân Phương, Hiệu trưởng Trường đại học Giao thông Vận tải Thành phố Hồ Chí Minh và lãnh đạo Ủy ban nhân dân tỉnh Hưng Yên trồng cây nhãn lồng tại khuôn viên nhà trường.

UTH và cộng đồng doanh nhân Phố Hiến hợp tác, phát triển nguồn lực trong kỷ nguyên mới

Câu lạc bộ Doanh nhân Phố Hiến phía nam vừa tổ chức thành công Đại hội lần thứ 1, nhiệm kỳ 2026-2030 đánh dấu bước phát triển mới trong tập hợp, kết nối cộng đồng doanh nhân Hưng Yên tại khu vực phía nam, hướng tới mục tiêu phát huy nguồn lực xã hội cho phát triển kinh tế, đổi mới sáng tạo và phụng sự quê hương, đất nước.

Văn hóa học tập được ROX Group xây dựng như một phần trong chiến lược phát triển con người, từ mỗi cán bộ nhân viên đến đội ngũ lãnh đạo.

Văn hóa học tập - Nền móng cho hành trình vươn xa của ROX Group

Một doanh nghiệp chỉ có thể đi xa khi mỗi cá nhân không ngừng lớn lên. Tại ROX Group, việc học không dừng ở lớp đào tạo hay chứng chỉ, mà được nuôi dưỡng qua những dự án thực tế, sự trao quyền và một hệ sinh thái phát triển con người xuyên suốt từ chuyên viên đến lãnh đạo.

Đại diện Tổng công ty Tân Cảng Sài Gòn tại lễ vinh danh.

Tân Cảng Sài Gòn được vinh danh “Nơi làm việc tốt nhất châu Á 2026”

Tối 9/7, Tổng công ty Tân Cảng Sài Gòn được vinh danh tại lễ trao giải Best Companies to Work for in Asia 2026 do Tạp chí HR Asia tổ chức. Đây là một trong những giải thưởng uy tín hàng đầu khu vực trong lĩnh vực quản trị nguồn nhân lực, ghi nhận những doanh nghiệp có môi trường làm việc xuất sắc và mức độ gắn kết nhân viên cao.

SHB ra mắt tính năng “Sinh lời nhàn tênh”, giúp khách hàng tối ưu dòng tiền nhàn rỗi, gia tăng hiệu quả sinh lời.

SHB SAHA ra mắt tính năng “Sinh lời nhàn tênh”: Tự động sinh lời tới 6%/năm

Ngân hàng TMCP Sài Gòn-Hà Nội (SHB) chính thức ra mắt tính năng “Sinh lời nhàn tênh” trên ứng dụng ngân hàng số thế hệ mới SHB SAHA, mang đến giải pháp tài chính thông minh giúp khách hàng tối ưu dòng tiền nhàn rỗi, gia tăng hiệu quả sinh lời, đồng thời vẫn bảo đảm tính linh hoạt trong chi tiêu và quản lý tài chính hằng ngày.

Triển lãm Y Tế quốc tế Pharmedi & Healthcare 2026 diễn ra từ 22-24/9/2026 tại Trung tâm Hội chợ và Triển lãm Sài Gòn SECC.

Pharmedi Vietnam 2026: Hội tụ giải pháp định hình tương lai ngành y tế và chăm sóc sức khỏe

Từ dược phẩm, thiết bị y tế đến y tế số, phục hồi chức năng và chăm sóc người cao tuổi, Pharmedi & Healthcare Vietnam 2026 là không gian kết nối toàn diện dành cho doanh nghiệp, chuyên gia và các đơn vị trong lĩnh vực y tế, dược phẩm, chăm sóc sức khỏe, diễn ra từ 22-24/9/2026 tại SECC, Thành phố Hồ Chí Minh.

Chiến dịch mới của Huda cổ vũ thế hệ người tiêu dùng mới tự tin “xả vai” để đón nhận những kết nối thực sự.

Huda chuyển mình với tinh thần “Chân thành gắn kết”: Chương mới của vị bia di sản

Cùng với việc ra mắt diện mạo lon cao 330ml để chào hè, Huda khởi động chiến dịch tái định vị thương hiệu mang tên “Chân thành gắn kết”. Bước chuyển mình hứa hẹn sẽ đưa vị bia “di sản” miền trung trở thành chất xúc tác lý tưởng, giúp người trẻ gắn kết với nhau bằng những cảm xúc chân thành nhất.

Đại diện Ban lãnh đạo Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, đại diện lãnh đạo 3 đơn vị đồng tổ chức gồm VietinBank, NAPAS, Liquid Group.

Từ Thái Lan, Lào đến Singapore: VietinBank từng bước mở rộng “Bản đồ QR” xuyên biên giới

Nếu trước đây, chuẩn bị cho một chuyến đi nước ngoài thường đồng nghĩa với nỗi lo đổi đủ ngoại tệ, mang theo nhiều loại thẻ hay tìm hiểu cách thanh toán ở xứ người. Nay, chỉ với một chiếc điện thoại và ứng dụng tài khoản ngân hàng đang dùng, chiếc ví truyền thống đang dần được thay thế trong nhiều chuyến đi quốc tế.

PVFCCo triển khai chương trình khách hàng thân thiết "Phú Mỹ Tích Lộc"

PVFCCo triển khai chương trình khách hàng thân thiết "Phú Mỹ Tích Lộc"

Tổng công ty Phân bón và Hóa chất Dầu khí triển khai chương trình khách hàng thường xuyên "Phú Mỹ Tích Lộc" trên nền tảng Ứng dụng Phú Mỹ từ ngày 3/7/2026 đến hết ngày 30/6/2027 trên phạm vi toàn quốc nhằm tri ân các khách hàng sử dụng sản phẩm Phú Mỹ, thúc đẩy chuyển đổi số trong chuỗi kết nối từ nhà máy đến người dùng cuối.

Việt Nam nằm trong nhóm 10 điểm đến dẫn đầu khu vực về mức độ ưu tiên ẩm thực địa phương.

Khi ẩm thực Việt Nam dần khẳng định chất lượng và vị thế, hương vị bia Việt Nam cũng sẵn sàng cho vai trò mới

Ẩm thực Việt Nam được hình thành bởi sự đa dạng vùng miền, hương vị độc đáo và văn hóa đặc trưng của mâm cơm gia đình. Kể từ khi Michelin Guide chính thức đặt chân tới Việt Nam năm 2023, ẩm thực Việt ngày càng được nhìn nhận dựa trên những chuẩn mực cao hơn, vai trò của thức uống đi kèm cũng được đặt ở vị thế mới.

Chiến dịch “150 năm Di sản vươn cao” là đại diện duy nhất từ Việt Nam được vinh danh tại hạng mục Xây dựng thương hiệu doanh nghiệp.

Chiến dịch “150 năm Di sản vươn cao” của SABECO giành giải Bạc tại PR Awards Asia Pacific 2026

Là đại diện duy nhất từ Việt Nam được vinh danh trong hạng mục Xây dựng thương hiệu doanh nghiệp tại PR Awards Asia Pacific 2026, chiến dịch “150 năm Di sản vươn cao” của SABECO cho thấy câu chuyện di sản trăm năm được làm mới bằng cách kể gần gũi, giàu tính kết nối, truyền cảm hứng tới cộng đồng trên khắp cả nước.