Tuy nhiên, diện tích nuôi trồng cũng như sản lượng và chất lượng thủy sản hằng năm trong khu vực còn hạn chế, chưa xứng với tiềm năng và lợi thế sẵn có.
Theo thống kê của Cục Thủy sản và Kiểm ngư, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, diện tích nuôi trồng thủy sản của vùng Đồng bằng sông Hồng năm 2024 đạt 114.868 ha và 946.916 m3 lồng bè; sản lượng nuôi trồng thủy sản 823.871 tấn, đối tượng nuôi trồng đa dạng như ngao, hàu, tôm sú, cá song, chẽm... Trong đó, nuôi trồng thủy sản nước mặn, nước lợ với 20.531 ha và 45.000 m3 lồng bè, tập trung ở các địa phương như Hải Phòng, Thái Bình, Nam Định, Ninh Bình.
Nuôi cá nước ngọt với diện tích 94.336 ha và 901.916 m3 lồng bè. Các tỉnh dẫn đầu về diện tích nuôi là Hà Nội, Hải Dương, Ninh Bình, Bắc Ninh. Các đối tượng nuôi đa dạng, từ cá rô phi đơn tính, chép lai, trắm cỏ, đến các loài có giá trị kinh tế cao như lươn, tôm càng xanh, ốc nhồi, ba ba và cá quả. Hiện, toàn vùng có 493 cơ sở sản xuất, ươm dưỡng giống thủy sản cung ứng giống đáp ứng khoảng 80% nhu cầu nuôi của nhân dân. Phần lớn các cơ sở là sản xuất giống cá nước ngọt với chủng loại đa dạng, phong phú, từ các loài truyền thống đến những loài đặc sản có giá trị kinh tế cao.
Mặc dù có nhiều lợi thế, nhưng ngành nuôi trồng thủy sản vùng Đồng bằng sông Hồng đang đối mặt với hàng loạt thách thức, như: giá vật tư, nguyên liệu đầu vào liên tục tăng; vấn đề về môi trường trong nuôi trồng chưa được xử lý tốt; dịch bệnh trên cá nước ngọt xảy ra nhiều, gây thiệt hại cho người nuôi.
Theo ông Phạm Quang Phục, Chủ nhiệm Liên hiệp Hợp tác xã Thủy sản chất lượng cao huyện Tứ Kỳ (Hải Dương), người nuôi trồng thủy sản đang phải đối mặt với nhiều khó khăn như chất lượng con giống kém, ô nhiễm môi trường nước, thiên tai và dịch bệnh. Cơn bão số 3 vào tháng 9/2024 đã gây thiệt hại nặng nề, cuốn trôi hàng trăm tấn cá, khiến nhiều hộ nuôi rơi vào cảnh nợ nần, thậm chí phá sản. Nhiều hộ nuôi trồng thủy sản đến nay vẫn chưa khôi phục được sản xuất. Tổng thiệt hại của các thành viên Liên hiệp Hợp tác xã Tứ Kỳ ước tính lên đến hàng trăm tỷ đồng, nhưng đến nay, các hộ này vẫn chưa nhận được hỗ trợ do vướng mắc về quy định pháp lý.
Bên cạnh đó, theo đánh giá của các cơ quan chức năng, ô nhiễm môi trường nước là một vấn đề đáng báo động. Nhiều hộ chăn nuôi gia súc, gia cầm xả thải trực tiếp ra sông ngòi, trong khi nông dân lạm dụng thuốc bảo vệ thực vật mà không xử lý triệt để, dẫn đến nguồn nước nuôi thủy sản bị ô nhiễm nghiêm trọng. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến các loài thủy sản mà còn gây ra những hệ lụy lâu dài đối với sức khỏe cộng đồng. Ngoài ra, chất lượng con giống kém, do nhiều cơ sở sản xuất giống hoạt động không đăng ký và sử dụng công nghệ lạc hậu, cũng là một trong những nguyên nhân ảnh hưởng đến chất lượng thủy sản thương phẩm.
Theo ông Nhữ Văn Cẩn, Phó Cục trưởng Cục Thủy sản và Kiểm ngư, sản lượng thủy sản của vùng Đồng bằng sông Hồng năm 2024 đạt 850.000 tấn là một con số ấn tượng, nhưng vẫn còn thấp so với tiềm năng của khu vực. Do vậy, những địa phương trong vùng cần nỗ lực hơn nữa để khai thác tối đa lợi thế của mình nhằm tăng năng suất, chất lượng, tăng khả năng cạnh tranh của sản phẩm thủy sản trên thị trường trong nước và quốc tế.
Cục Thủy sản và Kiểm ngư ước tính diện tích tiềm năng có thể phát triển nuôi trồng thủy sản tại vùng Đồng bằng sông Hồng còn rất lớn với khoảng 163.237 ha, trong đó 82,9% diện tích nuôi nước ngọt, khoảng 17,1 % nuôi nước mặn, lợ. Ngoài ra, toàn vùng còn có hàng trăm nghìn héc-ta diện tích mặt nước hồ chứa, hồ thủy điện, hồ thủy lợi có thể phát triển nuôi cá lồng bè, nuôi cá hồ chứa, nuôi cá lồng bè trên sông. Năm 2025, vùng Đồng bằng sông Hồng đặt mục tiêu duy trì diện tích nuôi trồng thủy sản khoảng 115.000 ha, tăng 132 ha so với năm 2024 và 948.000 m3 lồng bè, tăng 1.084 m3 so với năm 2024. Sản lượng nuôi trồng thủy sản ước đạt 850.000 tấn.
Để đạt được mục tiêu phát triển của năm 2025 đồng thời hướng tới nền sản xuất nuôi trồng thủy sản bền vững, chất lượng, theo ông Hoàng Văn Hồng, Phó Giám đốc Trung tâm Khuyến nông Quốc gia, người dân cần nâng cao kỹ thuật, đồng thời tích cực tham gia sản xuất cộng đồng, hướng tới liên kết theo chuỗi giá trị. Thời gian tới, Trung tâm Khuyến nông Quốc gia sẽ tiếp tục xây dựng các mô hình trình diễn và tập huấn kỹ thuật, đồng hành với người nuôi trồng thủy sản.
Bên cạnh đó, các địa phương cần đẩy mạnh tái cơ cấu ngành theo hướng nâng cao giá trị và phát triển bền vững; gắn nuôi trồng thủy sản với bảo vệ môi trường sinh thái. Đối với các địa phương có nhiều tiềm năng để phát triển nuôi trồng thủy sản, cần khuyến khích thu hút doanh nghiệp đầu tư để hình thành vùng sản xuất hàng hóa tập trung, liên kết chuỗi từ cung cấp vật tư đầu vào đến bao tiêu sản phẩm. Các địa phương ven biển tiếp tục đẩy mạnh nuôi những đối tượng chủ lực, có giá trị kinh tế như: Tôm sú, tôm thẻ chân trắng, các loài nhuyễn thể...
