Nâng cao hiệu quả thông tin, cảnh báo, bảo đảm vận hành an toàn đập, hồ chứa nước

Sáng 19/11, tại Hà Nội, Báo Nông nghiệp Việt Nam phối hợp Cục Thủy lợi, Viện Quy hoạch Thủy lợi, Hội Đập lớn và Phát triển nguồn nước Việt Nam tổ chức diễn đàn nâng cao hiệu quả thông tin, cảnh báo, bảo đảm vận hành an toàn đập, hồ chứa nước trong tình hình mới.
Quang cảnh diễn đàn.
Quang cảnh diễn đàn.

Tổng Biên tập Báo Nông nghiệp Việt Nam Nguyễn Ngọc Thạch cho biết: “Trong suốt chiều dài phát triển của đất nước, vấn đề an toàn đập, hồ chứa nước luôn được Đảng, Nhà nước quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo cho nên đạt được nhiều kết quả tích cực, cơ bản đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế-xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh, đời sống, sinh hoạt của người dân. Tuy nhiên, công tác bảo đảm an toàn đập, hồ chứa nước còn bộc lộ nhiều hạn chế. Điều này thể hiện rõ sau cơn bão số 3 vừa qua. Do đó, bảo đảm vận hành an toàn đập, hồ chứa nước trong tình hình mới là nhiệm vụ quan trọng, cấp thiết”.

Theo Phó Cục trưởng Thủy lợi (Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn) Lương Văn Anh, hiện cả nước có 7.315 đập, hồ chứa thủy lợi với tổng dung tích trữ khoảng 15,2 tỷ m3. Các hồ chứa thủy lợi cung cấp nước tưới cho khoảng 1,1 triệu ha đất nông nghiệp và khoảng 1,5 tỷ m3 nước cho sinh hoạt, công nghiệp. Đồng thời các hồ chứa thủy lợi đóng vai trò quan trọng trong việc cắt, giảm lũ cho hạ du.

Tuy nhiên, việc vận quản lý, vận hành hồ chứa thủy lợi hiện nay cũng gặp nhiều khó khăn, trong đó bộ máy tổ chức quản lý, khai thác công trình chưa hoàn thiện; còn sáu địa phương chưa thành lập được hội đồng tư vấn đánh giá an toàn đập, hồ chứa thủy lợi thuộc phạm vi quản lý; các đập, hồ chứa thủy lợi nhỏ và vừa được giao cho huyện, xã quản lý còn nhiều nơi chưa thành lập được các tổ chức thủy lợi cơ sở quản lý, khai thác theo quy định; lực lượng cán bộ, công nhân quản lý, vận hành còn thiếu và năng lực còn hạn chế.

Hiện cả nước có 7.315 đập, hồ chứa thủy lợi với tổng dung tích trữ khoảng 15,2 tỷ m3. Các hồ chứa thủy lợi cung cấp nước tưới cho khoảng 1,1 triệu ha đất nông nghiệp và khoảng 1,5 tỷ m3 nước cho sinh hoạt, công nghiệp.

Phó Cục trưởng Thủy lợi Lương Văn Anh

Ngoài ra, nguồn thu từ cung cấp sản phẩm, dịch vụ thủy lợi chỉ đủ chi cho một số hoạt động khai thác công trình thủy lợi, không đủ để chi cho các nội dung cần kinh phí lớn như: Lập quy trình vận hành, phương án ứng phó với tình huống khẩn cấp, kiểm định an toàn...

Viện trưởng Viện Quy hoạch Thủy lợi Đỗ Văn Thành cho rằng, nhiều đập, hồ chứa của nước ta đã xây dựng hơn 30 năm cho nên xảy ra hư hỏng, xuống cấp, bồi lắng lòng hồ. Nhiều hồ chứa được chuyển sang phục vụ đa mục tiêu, đặt ra yêu cầu tính toán lại nhiệm vụ và thông số thiết kế.

Hơn nữa, một số hồ lớn đã được xây dựng bản đồ ngập lụt nhưng chưa được đánh giá năng lực thoát lũ hạ du; nhiều hồ chứa nhỏ chưa có phương án bảo đảm an toàn hồ đập và phòng lũ hạ du. Hành lang thoát lũ ở hạ du của một số hồ chứa lớn bị xâm lấn, dòng chảy co hẹp, không bảo đảm thoát lũ thiết kế, gây ra úng ngập hạ du khi vận hành xả lũ.

Tại diễn đàn, các đại biểu cho rằng thời gian tới cần rà soát, hoàn thiện hệ thống các quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật, định mức kinh tế kỹ thuật phục vụ khảo sát, thiết kế, thi công, quản lý vận hành đập, hồ chứa nước phù hợp với tình hình mới. Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ mới như hệ thống quan trắc tự động và các công cụ hỗ trợ ra quyết định vận hành.

Đặc biệt, một trong những nhiệm vụ trọng tâm cần ưu tiên là nâng cao năng lực thông tin, cảnh báo, dự báo, xây dựng các hệ thống quan trắc ở vùng thượng lưu và các hồ chứa để hỗ trợ phân tích thủy văn. Bên cạnh đó, cần áp dụng công cụ hỗ trợ, tiến bộ kỹ thuật trong việc ra quyết định vận hành an toàn đập, hồ chứa để chủ động dự báo, cảnh báo nguồn nước và đưa ra kịch bản cắt lũ, xả lũ phù hợp, bảo đảm an toàn cho vùng hạ lưu…

Có thể bạn quan tâm

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai 9/10/2026: Trung Bộ tiếp tục mưa lớn, cảnh báo nguy cơ lũ quét và sạt lở đất

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai 9/10/2026: Trung Bộ tiếp tục mưa lớn, cảnh báo nguy cơ lũ quét và sạt lở đất

Mưa lớn tiếp tục là diễn biến đáng chú ý tại Trung Bộ trong đêm nay và ngày mai. Từ Quảng Trị đến Huế có mưa to đến rất to, trong khi mưa dông tại Thanh Hóa đến Hà Tĩnh có xu hướng gia tăng, đặc biệt từ đêm mai. Bắc Bộ nhiều mây, có mưa rải rác; Cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ tiếp tục có mưa dông vào chiều tối.

Thứ trưởng Nông nghiệp và Môi trường Lê Trọng Yên phát biểu tại hội nghị. (Ảnh: Tiến Đạt)

Nâng cao chất lượng dự báo, cảnh báo trong lĩnh vực khí tượng-thủy văn

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng diễn biến phức tạp như hiện nay, thiên tai cực đoan gia tăng cả về tần suất và cường độ, yêu cầu đối với công tác khí tượng-thủy văn ngày càng cao. Điều này đòi hỏi hệ thống pháp luật tiếp tục được hoàn thiện, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới.

[Video] Huế mưa lớn kéo dài, có nơi lượng mưa vượt 700mm

[Video] Huế mưa lớn kéo dài, có nơi lượng mưa vượt 700mm

Ngày 8/10, Chi cục Thủy lợi và Biến đổi khí hậu thuộc Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố Huế cho biết, từ 19 giờ ngày 5/10 đến 7 giờ ngày 8/10, tổng lượng mưa đo được tại các trạm trên địa bàn phổ biến từ 200 đến 400mm , nhiều khu vực ghi nhận mức mưa đặc biệt lớn.

Dự báo viên Nguyễn Thị Hương Lý, Phòng Dự báo thời tiết, Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn quốc gia, Cục Khí tượng Thủy văn, thông tin về tình hình mưa lớn diện rộng đang diễn ra tại khu vực Trung Bộ.

[Video] Mưa lớn tiếp diễn ở Trung Bộ, có nơi trên 500mm

Theo Dự báo viên Nguyễn Thị Hương Lý, Phòng Dự báo thời tiết, Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn quốc gia, Cục Khí tượng Thủy văn, mưa lớn đang tiếp diễn tại Trung Bộ, trong đó từ thành phố Huế đến thành phố Đà Nẵng và phía đông tỉnh Quảng Ngãi là những khu vực mưa lớn trọng điểm.

Đại tá Nguyễn Thế Vinh, Chỉ huy trưởng Bộ Chỉ huy quân sự thành phố kiểm tra vật chất cứu hộ cứu nạn tại xã Duy Nghĩa. (Ảnh: QUANG CƯỜNG)

Ứng phó mưa bão: Bộ Chỉ huy quân sự thành phố Đà Nẵng yêu cầu bố trí lực lượng, phương tiện ứng trực tại các khu vực xung yếu

Ngày 7/10, đoàn công tác Bộ Chỉ huy quân sự thành phố Đà Nẵng do đồng chí Đại tá Nguyễn Thế Vinh, Chỉ huy trưởng Bộ Chỉ huy quân sự thành phố làm trưởng đoàn, kiểm tra công tác phòng, chống thiên tai, tìm kiếm cứu nạn tại phường Hội An Đông và xã Duy Nghĩa.

Xí nghiệp Thi công cơ giới ứng trực trên đường Nguyễn Xiển. (Ảnh: Đơn vị cung cấp)

“Thoát nước xanh” giúp chống ngập đô thị

Ngập lụt đô thị đang trở thành vấn đề nghiêm trọng tại các đô thị lớn ở Việt Nam. Theo các chuyên gia, cần giải quyết từ khâu quy hoạch, quản lý nước đến phát triển các giải pháp thoát nước xanh, qua đó giảm tải cho hệ thống cống ngầm và tăng khả năng chống chịu của đô thị.

[Video] Dự báo thời tiết ngày 7/10/2026: Trung Bộ mưa rất lớn, Bắc Bộ nắng ráo

[Video] Dự báo thời tiết ngày 7/10/2026: Trung Bộ mưa rất lớn, Bắc Bộ nắng ráo

Hôm nay, thời tiết Bắc Bộ khá thuận lợi với trạng thái tạnh ráo, có nắng và nền nhiệt tăng nhẹ. Trong khi đó, Trung Bộ tiếp tục có diễn biến đáng chú ý khi mưa rất to tập trung từ Quảng Trị đến Đà Nẵng và phía đông Quảng Ngãi, trọng tâm từ Huế đến Đà Nẵng. Nam Bộ ngày nắng gián đoạn, chiều tối và đêm có mưa dông.

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai 7/10/2026: Trung Bộ mưa rất lớn, trọng tâm từ Huế đến Đà Nẵng

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai 7/10/2026: Trung Bộ mưa rất lớn, trọng tâm từ Huế đến Đà Nẵng

Mưa lớn là diễn biến đáng chú ý nhất tại Trung Bộ trong đêm nay và ngày mai. Từ Quảng Trị đến Đà Nẵng và phía Đông Quảng Ngãi có mưa rất to, trong đó trọng tâm từ Huế đến Đà Nẵng có nơi trên 300mm. Mưa lớn tiếp tục kéo dài sang ngày mai, tiềm ẩn nguy cơ ngập úng, lũ quét và sạt lở đất.

Hệ thống thủy lợi Rào Nan, tỉnh Quảng Trị bảo đảm nguồn nước cho sản xuất trong mùa khô. (Ảnh: Bảo Hân)

El Nino gia tăng nguy cơ hạn hán, xâm nhập mặn

Theo dự báo, trạng thái El Nino có cường độ rất mạnh với xác suất rất cao xảy ra từ nay đến tháng 12, sau đó khả năng giảm dần và duy trì đến đầu mùa hè năm 2027. Do tác động của El Nino, nguy cơ xảy ra hạn hán, xâm nhập mặn ảnh hưởng đến hàng trăm nghìn ha cây trồng ở nhiều địa phương.

Chủ động vận hành điều tiết các hồ chứa thủy lợi nhằm chủ động đón lũ. (Ảnh: Bảo Hân)

Ứng phó với mưa lớn, ngập lụt, lũ quét

Ban Chỉ đạo phòng thủ dân sự quốc gia vừa có Văn bản số 56/BCĐ-BNNMT gửi các địa phương về việc chủ động ứng phó với mưa lớn, lũ, ngập lụt, lũ quét, sạt lở đất, lốc, sét, mưa đá.