Trong bối cảnh chuyển đổi số mạnh mẽ, thời gian qua, công tác đăng ký hộ tịch tại Sơn La đã đạt được những thành tựu quan trọng, góp phần không nhỏ vào việc nâng cao chất lượng quản lý và phục vụ người dân.
Sự phối hợp giữa các cơ quan, đơn vị liên quan đã tạo ra những bước tiến đáng kể trong việc ứng dụng công nghệ thông tin vào công tác hộ tịch, tiến tới xây dựng Cơ sở dữ liệu hộ tịch điện tử toàn tỉnh.
Chia sẻ những kết quả tích cực ở địa phương, bà Trần Thị Minh Hòa, Giám đốc Sở Tư pháp tỉnh Sơn La thông tin, đăng ký khai sinh trên địa bàn tỉnh Sơn La những năm gần đây được duy trì ở mức cao.
Cụ thể, từ năm 2016 đến 2020, tỷ lệ trẻ em sinh ra sống, được đăng ký khai sinh đạt 95,48%. Đến năm 2020, tỷ lệ trẻ em cư trú trên địa bàn tỉnh được đăng ký khai sinh trước 5 tuổi đạt 96,13%. Về đăng ký khai tử, đến năm 2020, tỷ lệ các trường hợp tử vong xảy ra trên địa bàn tỉnh trong năm được đăng ký khai tử đạt 90,4%.
Việc ứng dụng công nghệ thông tin trong đăng ký và quản lý hộ tịch được UBND các cấp triển khai thực hiện có hiệu quả. Sở Tư pháp Sơn La đã tham mưu với UBND tỉnh chỉ đạo UBND cấp huyện thực hiện rà soát các trang thiết bị phục vụ cho công tác đăng ký và quản lý hộ tịch của Phòng Tư pháp và UBND các xã, phường, thị trấn trên địa bàn tỉnh. Đến nay các huyện, thành phố và các xã, phường đã triển khai thực hiện đăng ký hộ tịch trực tuyến.
Tuy nhiên, theo bà Hòa, công tác đăng ký và quản lý hộ tịch cũng đang phải đối mặt với không ít khó khăn. Một trong những thách thức lớn nhất là việc chuyển đổi dữ liệu hộ tịch từ phương pháp “truyền thống” sang hệ thống điện tử. Với khối lượng dữ liệu lớn, yêu cầu về chi phí và công nghệ xử lý rất cao, việc cập nhật và bảo đảm tính chính xác của dữ liệu là một vấn đề không nhỏ.
Bên cạnh đó, việc thiếu sự đồng bộ trong hệ thống pháp luật về hộ tịch cũng khiến cho công tác đăng ký gặp không ít trở ngại. Một số quy định chưa hoàn toàn phù hợp với thực tiễn, dẫn đến sự bất cập trong quá trình triển khai, ví dụ như việc xác định lại dân tộc đối với trẻ em được nhận làm con nuôi hoặc quy định về thay đổi tên, cải chính hộ tịch.
Trước những khó khăn này, nhằm cải thiện công tác đăng ký và quản lý hộ tịch, Sở Tư pháp tỉnh Sơn La kiến nghị Bộ Tư pháp nghiên cứu và trình Chính phủ sửa đổi, bổ sung Luật Hộ tịch để khắc phục các vướng mắc trong thực tiễn triển khai. Các quy định về đăng ký, thống kê hộ tịch cần được hoàn thiện để đáp ứng yêu cầu của thời kỳ chuyển đổi số.
Sở cũng đề xuất Chính phủ chỉ đạo các bộ, ngành liên quan tăng cường sự phối hợp trong công tác đăng ký hộ tịch, đặc biệt là trong việc triển khai dịch vụ công trực tuyến, tạo thuận lợi cho người dân và giảm thiểu thủ tục hành chính.
Để bảo đảm tiến độ và chất lượng của quá trình số hóa, Sở Tư pháp đề nghị gia hạn thời gian thực hiện số hóa dữ liệu hộ tịch đến hết ngày 30/6/2025, giúp các địa phương hoàn thành công tác chuyển đổi dữ liệu và bảo đảm tính chính xác, đầy đủ.
